UBND thành phố Hà Nội vừa ban hành dự thảo quyết định Quy định chi tiết trình tự, tiêu chí để các chủ sở hữu nhà, người sử dụng đất bị thu hồi để thực hiện các dự án thuộc trường hợp Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn thành phố Hà Nội được mua, thuê mua nhà ở xã hội không qua bốc thăm.
Theo dự thảo, chính sách áp dụng cho hai nhóm: những người đủ điều kiện được bố trí tái định cư, và những người không đủ điều kiện tái định cư nhưng có khó khăn về nhà ở.
Để được mua hoặc thuê mua không qua bốc thăm, người dân cần đáp ứng các tiêu chí sau: Chưa được Nhà nước bồi thường bằng nhà ở, đất ở đối với diện tích bị thu hồi. Có tên trong quyết định thu hồi đất cùng phương án bồi thường được phê duyệt, và có nguyện vọng mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội. Chưa từng mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội tại các dự án trên địa bàn Hà Nội. Mỗi hộ gia đình, cá nhân chỉ được hỗ trợ một lần.
Đối với nhóm không đủ điều kiện tái định cư, hộ dân phải đáp ứng thêm tiêu chí về hoàn cảnh khó khăn như: bị thu hồi hết nhà đất đang ở, hoặc phần diện tích còn lại nhỏ hơn mức tối thiểu được phép tách thửa. Đáng chú ý, nếu thửa đất bị thu hồi một phần nhưng có trên 7 người hoặc từ 2 cặp vợ chồng trở lên cùng chung sống, khiến diện tích bình quân đầu người thấp hơn mức tối thiểu, hộ dân cũng sẽ được duyệt mua.
Về số lượng, mỗi hộ gia đình bị thu hồi được mua hoặc thuê mua 1 căn hộ nhà ở xã hội. Riêng trường hợp đông người có nhiều cặp vợ chồng cùng chung sống tại địa chỉ thu hồi, mỗi cặp vợ chồng được xem xét mua 1 căn, nhưng tổng số lượng không vượt quá 2 căn hộ cho một thửa đất.
Thủ tục nhanh gọn, "giữ chỗ" trong 30 ngày
Về quy trình, UBND cấp xã sẽ chủ trì rà soát nhu cầu của người dân và lập danh sách gửi lên Sở Xây dựng. Sở Xây dựng sẽ rà soát và giới thiệu dự án nhà ở xã hội có quỹ căn phù hợp.
Đặc biệt, văn bản giới thiệu của Sở Xây dựng có giá trị "giữ quỹ căn hộ" trong thời hạn 30 ngày. Trong thời gian này, cấp xã phải hoàn thiện phê duyệt danh sách chính thức gửi chủ đầu tư. Khi dự án đủ điều kiện mở bán, chủ đầu tư sẽ thông báo và mời người dân đến ký hợp đồng trực tiếp mà không cần bốc thăm hay chứng minh thu nhập.
Cụ thể, quy trình bao gồm các bước:
UBND cấp xã nơi có dự án thu hồi đất có trách nhiệm chủ trì, phối hợp Công an cấp xã rà soát toàn bộ nhu cầu về nhà ở xã hội của các đối tượng.
Trong thời hạn 7 ngày kể từ ngày nhận được văn bản đề nghị, Sở Xây dựng có trách nhiệm rà soát danh sách các đối tượng để loại trừ các trường hợp không đáp ứng tiêu chí và giới thiệu dự án xây dựng nhà ở xã hội trên địa bàn Thành phố có quỹ nhà đáp ứng, ưu tiên dự án gần nơi có đất thu hồi...
Trong thời hạn 7 ngày kể từ ngày nhận được văn bản của Sở Xây dựng, UBND cấp xã nơi có dự án thu hồi đất có trách nhiệm phê duyệt danh sách các đối tượng đáp ứng đầy đủ các tiêu chí; có trách nhiệm chủ trì liên hệ chủ đầu tư dự án xây dựng nhà ở xã hội để gửi danh sách phê duyệt và phối hợp thực hiện rà soát, xác định cụ thể vị trí, cơ cấu diện tích căn hộ nhà ở xã hội.
Văn bản giới thiệu của Sở Xây dựng có giá trị giữ quỹ căn hộ trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày ban hành, hết thời hạn này mà UBND cấp xã chưa phê duyệt danh sách và gửi đến chủ đầu tư thì chủ đầu tư được bán, cho thuê mua số căn hộ do Sở Xây dựng đã giới thiệu theo quy định pháp luật về nhà ở. UBND cấp xã chịu trách nhiệm giải trình về việc chậm phê duyệt danh sách.
Trong thời hạn 5 ngày kể từ ngày có biên bản thống nhất theo quy định, chủ đầu tư dự án xây dựng nhà ở xã hội có trách nhiệm thông báo bằng văn bản đến các đối tượng đã được UBND xã phê duyệt để dự kiến ký hợp đồng mua, thuê mua nhà ở xã hội khi có đủ điều kiện ký hợp đồng theo quy định.
