Cảnh sát cho biết đã bắt giữ ba người, sau khi một số người biểu tình vượt qua hàng rào của tòa án; một số người ném đồ vật vào lực lượng chức năng.
Đang trên chuyến bay tới Senegal, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki cho biết ông đã quyết định quay đầu máy bay trở về do tình hình diễn biến tại quê nhà.
“Trong thời điểm như thế này, Tổng thống phải có mặt tại Ba Lan. Tôi rút ngắn chuyến bay tới Senegal. Tôi sẽ quay trở về”, ông viết trên mạng xã hội X.
Các cơ quan tư pháp cấp cao của Ba Lan, trong đó có Tòa án Hiến pháp, từ lâu đã là điểm bất đồng lớn giữa chính phủ thân châu Âu hiện tại và đảng Đảng Luật pháp và Công lý (PiS) đối lập - theo đường lối bảo thủ dân tộc chủ nghĩa.
Phe chỉ trích và Liên minh châu Âu (EU) cáo buộc PiS - đảng lãnh đạo đất nước từ năm 2015 - 2023, đã áp đặt kiểm soát chính trị lên các cơ quan tư pháp chủ chốt, trong đó có Tòa án Hiến pháp.
Những cải cách của PiS đã khiến EU áp đặt các khoản phạt với Ba Lan.
Chính phủ theo đường lối thân châu Âu của Thủ tướng Donald Tusk lên nắm quyền từ năm 2023, với cam kết khôi phục tính độc lập của nhánh tư pháp.
Kể từ đó, những nỗ lực của chính phủ gặp trở ngại vì quyền phủ quyết của hai tổng thống liên tiếp có liên hệ với PiS, trong đó có ông Nawrocki.
Thông tin về việc đình chỉ chức vụ của Chủ tịch Tòa án Hiến pháp Bogdan Święczkowski được đăng tải trên trang web của tòa án vào khoảng 18 giờ ngày 30/10 (giờ địa phương). Trang web của Tòa án Hiến pháp ngừng hoạt động ngay sau đó.
Ông Święczkowski trở thành người đứng đầu Tòa án Hiến pháp dưới thời chính phủ PiS. Ông Tusk cáo buộc ông Święczkowski cản trở các thẩm phán được đa số nghị sĩ trong quốc hội bầu chọn nhậm chức tại tòa án.
“Khôi phục pháp quyền là nghĩa vụ của chúng ta. Sau nhiều năm tình trạng vô pháp luật dưới thời PiS, đây là một quá trình khó khăn, đôi khi đau đớn và đòi hỏi những hành động quyết đoán. Không có con đường nào khác”, Thủ tướng Tusk viết trên mạng xã hội X vào tối 30/10.
Phát biểu về tương lai của Tòa án Hiến pháp tại sự kiện Campus Polska hồi tháng 8, ông Tusk cho biết chính phủ của mình đã có kế hoạch bảo đảm tòa án sẽ được bổ sung bằng các thẩm phán được bổ nhiệm hợp pháp, đồng thời thừa nhận rằng các phương pháp của ông có thể không được tất cả mọi người chấp nhận.
Các chính trị gia thuộc PiS - hiện là lực lượng đối lập lớn nhất, đã chỉ trích việc đình chỉ chức vụ của ông Święczkowski.
“Đây là một cuộc tấn công trắng trợn, mang tính tội phạm nhằm vào trật tự hiến pháp. Vì vậy, tôi kêu gọi một sự kháng cự mạnh mẽ, kiên quyết, đoàn kết và không sợ hãi”, cựu Bộ trưởng Tư pháp Zbigniew Ziobro viết trên X tối 30/10.
