Tại xã biên giới Tuyên Bình (Tây Ninh), những công việc phù hợp với sức khỏe, những căn nhà mới kiên cố đang mở ra cơ hội ổn định cuộc sống cho nhiều hộ nghèo. Không chỉ hỗ trợ trước mắt, địa phương còn chú trọng tạo sinh kế, giúp người dân có thu nhập và từng bước tự vươn lên thoát nghèo bền vững.
Trao sinh kế, tạo cơ hội vươn lên
Mang trong mình căn bệnh xương thủy tinh di truyền, chị Phạm Thị Nguyên (32 tuổi, ngụ ấp Cả Rưng, xã Tuyên Bình, tỉnh Tây Ninh) gặp nhiều khó khăn trong lao động và mưu sinh. Sức khỏe yếu khiến chị không thể làm những công việc nặng nhọc như nhiều người khác.
Thời gian gần đây, thông qua sự kết nối của tổ phụ nữ địa phương, chị Nguyên được giới thiệu nhận đan các sản phẩm thủ công từ lục bình tại nhà. Công việc vừa sức, không phải di chuyển nhiều, giúp chị có thêm nguồn thu nhập để trang trải cuộc sống.
Mỗi ngày, chị Nguyên kiếm được khoảng 100.000-150.000 đồng từ nghề đan lát. Dù thu nhập không cao, công việc này giúp chị chủ động hơn về kinh tế và có thêm niềm vui trong cuộc sống.
"Em bị bệnh di truyền từ đời cha đến đời con, căn bệnh này khiến em không thể làm những công việc nặng. Em thấy nghề đan lát dễ làm, thu nhập tương đối ổn định. Có việc làm, em cũng có tiền trang trải cuộc sống. Công việc này rất phù hợp với những người lớn tuổi, người bệnh hoặc có hoàn cảnh khó khăn, không thể đi làm bên ngoài", chị Nguyên chia sẻ.
Cũng tại ấp Cả Rưng, gia đình ông Trần Văn Hải (47 tuổi) vừa chuyển vào căn nhà mới được Nhà nước hỗ trợ 60 triệu đồng xây dựng. Đây là niềm vui lớn đối với gia đình sau nhiều năm sống trong cảnh khó khăn.
Trước đây, ông Hải là lao động chính, gánh vác kinh tế gia đình. Tuy nhiên, căn bệnh gai cột sống khiến sức khỏe của ông suy giảm, việc đi làm thuê ngày càng khó khăn, thu nhập vì thế cũng không ổn định.
Căn nhà mới kiên cố không chỉ giúp gia đình có nơi ở an toàn, mà còn tiếp thêm động lực để ông Hải vượt qua khó khăn, từng bước ổn định cuộc sống.
"Trước đây, hoàn cảnh gia đình rất khó khăn. Nay được Nhà nước hỗ trợ xây nhà, có nơi che mưa che nắng, gia đình mừng lắm. Bản thân tôi bị bệnh, không còn đủ sức khỏe đi làm mướn như trước, trong khi mình là trụ cột gia đình. Có căn nhà mới, tôi có thêm động lực để cố gắng làm ăn, lo cho vợ con", ông Hải nói.
Huy động nguồn lực chăm lo hộ nghèo
Là xã biên giới có thế mạnh về sản xuất nông nghiệp nhưng điều kiện kinh tế còn nhiều khó khăn, Tuyên Bình xác định giảm nghèo là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Bên cạnh hỗ trợ nhà ở, địa phương chú trọng tạo sinh kế phù hợp với điều kiện, sức khỏe và khả năng lao động của từng hộ.
Tại ấp Cả Rưng, hiện còn 5 hộ nghèo trên tổng số 21 hộ dân. Phần lớn các gia đình đã có nhà ở tương đối ổn định, song đời sống vẫn còn nhiều khó khăn do chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp.
Ông Trần Bá Duy, Phó ban điều hành ấp Cả Rưng cho biết, trong năm nay, một hộ nghèo trên địa bàn được Nhà nước hỗ trợ xây dựng nhà ở. Chính sách này nhận được sự đồng tình, phấn khởi của người dân.
Theo ông Duy, địa phương đang tiếp tục rà soát những trường hợp còn khó khăn, nhất là các hộ cận nghèo chưa có điều kiện ổn định chỗ ở để đề xuất nguồn lực hỗ trợ phù hợp.
"Bà con trong ấp chủ yếu làm nông nghiệp nên đời sống còn khó khăn. Phần lớn các hộ đã có nhà cửa ổn định. Đối với 2 trường hợp thuộc diện cận nghèo, địa phương đang đề xuất để tìm nguồn hỗ trợ", ông Duy thông tin.
Ông Trần Văn Tài, Phó phòng Kinh tế xã Tuyên Bình cho biết, địa phương đang triển khai nhiều giải pháp thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững. Trong đó, tập trung hỗ trợ dinh dưỡng cho trẻ em, phát triển sinh kế và xây dựng nhà Đại đoàn kết cho các hộ có hoàn cảnh khó khăn.
Xã đã phối hợp với Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Tây Ninh khảo sát, kiến nghị sửa chữa, xây mới 34 căn nhà Đại đoàn kết. Đồng thời, địa phương dự kiến bố trí đất ở cho những hộ nghèo chưa có đất, giúp người dân có điều kiện an cư.
Nhờ triển khai các giải pháp hỗ trợ, thời gian qua, xã Tuyên Bình đã giảm được một hộ nghèo và 3 hộ cận nghèo.
"Tuyên Bình là xã biên giới, có điều kiện thuận lợi về nông nghiệp nhưng kinh tế người dân còn nhiều khó khăn. Xã xác định giảm nghèo là nhiệm vụ trọng tâm, tập trung hỗ trợ sinh kế, dinh dưỡng cho trẻ em và xây dựng nhà Đại đoàn kết. Thời gian tới, chúng tôi tiếp tục huy động, lồng ghép các nguồn lực để nâng cao thu nhập, giúp người dân ổn định cuộc sống", ông Tài cho biết.
Đa dạng hóa sinh kế, giảm nguy cơ tái nghèo
Không chỉ riêng Tuyên Bình, Tây Ninh đang tập trung triển khai Đề án hỗ trợ hộ nghèo năm 2026 với mục tiêu giảm 20% số hộ nghèo còn khả năng lao động trên địa bàn tỉnh.
Theo thống kê, toàn tỉnh hiện còn 1.987 hộ nghèo, trong đó có 974 hộ thuộc nhóm còn khả năng lao động. Để thực hiện mục tiêu đề ra, Tây Ninh dự kiến bố trí hơn 8,5 tỷ đồng hỗ trợ 317 hộ nghèo trong năm nay.
Nguồn lực được tập trung vào các lĩnh vực thiết thực như hỗ trợ phát triển sản xuất, đa dạng hóa sinh kế, đào tạo nghề, giải quyết việc làm, cho vay vốn ưu đãi, hỗ trợ nhà ở, bảo hiểm y tế và học phí.
Việc rà soát hoàn cảnh, nhu cầu của từng hộ được chú trọng nhằm bảo đảm chính sách hỗ trợ đúng đối tượng, phù hợp với khả năng và điều kiện thực tế. Qua đó, người nghèo không chỉ được hỗ trợ trước mắt mà còn có cơ hội tạo dựng nguồn thu nhập ổn định.
Ông Nguyễn Tân Thuấn, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Tây Ninh cho biết, tỉnh xác định tạo sinh kế, việc làm và nâng cao thu nhập là giải pháp trọng tâm để giảm nghèo bền vững, giúp người dân chủ động vươn lên.
Thời gian qua, tỉnh triển khai nhiều mô hình liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm. Tại xã Khánh Hưng, mô hình sản xuất, tiêu thụ lúa, gạo sạch có 25 hộ nghèo tham gia trên diện tích 7,5ha, mang lại thu nhập bình quân 3 triệu đồng/người/tháng, tăng 1,5 triệu đồng so với trước. Tại xã Rạch Kiến, mô hình trồng rau an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP có 3 hộ nghèo tham gia, thu nhập bình quân tăng lên 3 triệu đồng/người/tháng, tăng 1,8 triệu đồng.
Thời gian tới, tỉnh tiếp tục hỗ trợ vốn, kỹ thuật, đào tạo nghề, kết nối việc làm và phát huy vai trò của hợp tác xã, doanh nghiệp trong tiêu thụ sản phẩm.
"Hiệu quả giảm nghèo không chỉ được đánh giá bằng số hộ thoát nghèo mà quan trọng là người dân có việc làm, thu nhập ổn định, hạn chế nguy cơ tái nghèo", ông Thuấn nhấn mạnh.