Ngày 6/8, Ban Biên tập Tin Kinh tế (TTXVN) phối hợp với Cơ quan thường trú TTXVN tại Hà Nội tổ chức tọa đàm "Tái thiết sông Hồng - bước đột phá tư duy quy hoạch đô thị".
Theo Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội với tầm nhìn 100 năm, sông Hồng được xác định là trục cảnh quan sinh thái - văn hóa chủ đạo, kết nối không gian phát triển của Hà Nội với vùng Thủ đô, đồng bằng sông Hồng và các hành lang kinh tế quốc gia, quốc tế.
Tại tầm nhìn 100 năm, Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng có quy mô khoảng 11.000 ha, dài hơn 80 km sẽ đi qua 16 xã, phường, mở ra tư duy phát triển mới cho thành phố, từ “quay lưng ra sông” sang “hướng về sông”.
Chia sẻ tại tọa đàm, KTS Trần Ngọc Chính - Chủ tịch Hội Quy hoạch và Phát triển đô thị Việt Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ Xây dựng nhận định, điểm khác biệt lớn nhất của dự án lần này nằm ở việc sông Hồng không còn chỉ được xem là yếu tố tự nhiên cần quản lý, mà trở thành một trục chiến lược trong cấu trúc phát triển của Thủ đô.
"Với tầm nhìn 100 năm, Hà Nội đã xác định sông Hồng là trục chiến lược, gắn kết giữa không gian kiến trúc và không gian phát triển kinh tế của thành phố cũng như toàn vùng", ông Chính nói.
Giá trị của dòng sông không chỉ nằm ở vai trò phòng chống lũ, mà còn ở hệ sinh thái, cảnh quan và khả năng kết nối hai bờ. Việc phát triển không gian ven sông cần hướng tới hình thành các công viên, khu vui chơi, không gian văn hóa, hệ thống cầu kết nối và các khu vực sinh hoạt cộng đồng.
"Muốn phát triển Hà Nội trong tương lai, cần coi sông Hồng là một tài sản đặc biệt của Thủ đô", ông Chính khẳng định.
Để hiện thực hóa Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, KTS Trần Ngọc Chính cho rằng, Hà Nội cần xây dựng cơ chế quản lý thống nhất cho toàn bộ không gian sông Hồng thay vì quản lý theo từng địa phương riêng lẻ như trước đây. Chỉ khi có một cơ quan quản trị thống nhất, việc tổ chức giao thông, kiến trúc cảnh quan, hệ thống cầu và các chức năng đô thị mới có thể hài hòa.
Cùng quan điểm, KTS Phạm Thanh Tùng, Chánh Văn phòng Hội Kiến trúc sư Việt Nam cho rằng, dự án mở ra cơ hội định hình diện mạo kiến trúc mới cho Hà Nội.
Trong suốt quá trình phát triển, Hà Nội từng có xu hướng quay lưng với sông Hồng do hệ thống đê điều tạo nên sự ngăn cách giữa khu vực đô thị và dòng sông. Vì vậy, kiến trúc thành phố chủ yếu phát triển hướng ra các tuyến phố, trong khi không gian ven sông chưa được khai thác đúng mức.
"Nếu dự án được triển khai đúng định hướng, Hà Nội không chỉ có thêm một tuyến đường, mà có thể hình thành một trục không gian cảnh quan lớn hàng đầu khu vực," ông Tùng nói.
KTS Tùng cho rằng, cần thay đổi tư duy từ việc coi dòng sông là ranh giới sang xem đây là không gian trung tâm của thành phố. Quy hoạch ven sông cần bảo đảm ba lớp không gian: mặt nước, vùng bãi ven sông và khu vực đô thị phía trong.
Trong đó, vùng bãi giữa cần được xem như một hệ sinh thái tự nhiên với cây xanh, mặt nước, môi trường sống cho các loài sinh vật, đồng thời tạo không gian công cộng cho người dân.
Ông Tùng nhận định, khu vực ven sông Hồng có thể trở thành một "bảo tàng sống" của Hà Nội, nơi lưu giữ những câu chuyện lịch sử, văn hóa của các làng nghề, di tích và cộng đồng dân cư hai bên bờ. Dòng sông không chỉ mang giá trị cảnh quan mà còn chứa đựng ký ức của thành phố.
