Ươm san hô ngay trong môi trường biển
Triển khai từ năm 2022 tại khu vực Bãi Tiên, phường Bắc Nha Trang, dự án trồng san hô không chỉ tập trung cấy ghép san hô mà còn hướng đến bảo tồn hệ sinh thái biển lâu dài, kết hợp nghiên cứu khoa học, giáo dục cộng đồng và phát triển du lịch có trách nhiệm.
Theo ông Nguyễn Thụy Vũ, Giám đốc Công ty Avatar Vasada, khu vực dành cho hoạt động phục hồi san hô hiện có quy mô khoảng 25,5 ha. Dự án được phát triển trên cơ sở kinh nghiệm nghiên cứu khoa học đại dương, quá trình tìm hiểu các mô hình bảo tồn tại Mỹ, Australia và hợp tác với những mạng lưới khoa học quốc tế. Đơn vị cũng thường xuyên tham vấn các chuyên gia trong nước để hoàn thiện phương pháp phục hồi, phù hợp với điều kiện thực tế tại vịnh Nha Trang.
Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào việc nhân giống trong phòng thí nghiệm, dự án lựa chọn phương pháp ươm san hô trực tiếp trong môi trường biển. Các nhánh san hô được đặt trên giá thể, trải qua quá trình thích nghi với điều kiện gần tự nhiên trước khi chuyển đến những khu vực cần phục hồi.
"Phương pháp này được ví như một “trại huấn luyện” dưới đáy biển, nơi san hô thích nghi với những biến động về dòng chảy, độ mặn, nhiệt độ, ánh sáng và áp suất nước. Đội ngũ thực hiện theo dõi, điều chỉnh độ sâu, vị trí đặt giàn ươm và điều kiện dinh dưỡng nhằm đánh giá khả năng sinh trưởng, thích nghi của san hô trước khi đưa ra các rạn cần tái tạo", ông Vũ cho hay.
Bên cạnh đó, dự án ứng dụng các giải pháp công nghệ như BioRock và công nghệ âm thanh. Hệ thống âm thanh mô phỏng một số tín hiệu đặc trưng của hệ sinh thái biển khỏe mạnh, với mục tiêu thu hút sinh vật và hỗ trợ các quá trình sinh học liên quan đến sinh sản của san hô.
Theo số liệu nghiên cứu, tỷ lệ sống của san hô sau khi chuyển ra môi trường tự nhiên đạt hơn 67% trong ba năm đầu triển khai. Tốc độ sinh trưởng của một số loài đạt khoảng 17-22cm mỗi năm. Đây là những kết quả bước đầu được doanh nghiệp ghi nhận qua quá trình thử nghiệm và theo dõi tại khu vực dự án.
Kết hợp bảo tồn với giáo dục môi trường
Song song với công tác dưới nước, Công ty hướng đến giáo dục môi trường cho học sinh từ lớp 1 đến lớp 12, du khách và những người quan tâm đến nghiên cứu biển.
Các chương trình được thiết kế theo từng nhóm tuổi, giúp người tham gia tìm hiểu về san hô, vai trò của rạn san hô đối với đa dạng sinh học và tác động của con người đến môi trường đại dương.
Thông qua các hoạt động trải nghiệm, học sinh và du khách có thể thử sức với công việc của một nhà khoa học biển, từ tìm hiểu giá thể, gắn các nhánh san hô đến theo dõi quá trình sinh trưởng. Mỗi cây san hô được gắn mã QR để lưu thông tin, giúp người tham gia tiếp tục theo dõi quá trình phát triển sau khi kết thúc trải nghiệm.
Mô hình hướng đến mở rộng trải nghiệm du lịch biển, từ ngắm cảnh, vui chơi sang tìm hiểu và tham gia các hoạt động bảo tồn.
Em Nguyễn Nhật Quang học sinh Trường THPT Chuyên Lê Quý Đôn (phường Nam Nha Trang), cho biết hoạt động trải nghiệm trồng san hô giúp em hiểu rõ hơn về quá trình phục hồi hệ sinh thái biển.
"Thay vì chỉ quan sát qua sách vở, em có cơ hội trực tiếp tìm hiểu cách ươm san hô, gắn các nhánh san hô lên giá thể và biết thêm về những yếu tố ảnh hưởng đến sự sinh trưởng của chúng. Qua trải nghiệm, em nhận thức rõ hơn tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường biển và trách nhiệm của mỗi người trong gìn giữ hệ sinh thái đại dương", Quang chia sẻ.
Ông Nguyễn Thụy Vũ cho hay, các chương trình được xây dựng nhằm lan tỏa nhận thức và khuyến khích cộng đồng tham gia bảo vệ đại dương. Nguồn thu từ hoạt động trải nghiệm chủ yếu được tái đầu tư vào giá thể, công tác chăm sóc san hô và duy trì đội ngũ nhân sự bảo tồn.
Trong dài hạn, công ty dự kiến phát triển thêm không gian thực nghiệm kết hợp giáo dục trực quan, tạo điều kiện để hoạt động nghiên cứu và trải nghiệm bổ trợ lẫn nhau. Thông qua việc trực tiếp tìm hiểu quá trình ươm, chăm sóc và phục hồi san hô, người tham gia có thể nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường biển, đồng thời góp phần lan tỏa thông điệp bảo tồn đến cộng đồng.
