Quán vắng nhạc, khách vẫn đông

TPO - Một tháng sau khi quy định thu phí bản quyền âm nhạc được áp dụng, nhiều quán cà phê, nhà hàng tại TPHCM đã “đổi gu” âm nhạc hoặc tắt hẳn loa. Dù không còn những giai điệu quen thuộc, lượng khách và doanh thu tại nhiều quán vẫn ổn định.

Đi cà phê không chỉ để nghe nhạc

Cuối tuần, tại quán cà phê Thành trên đường An Dương Vương (phường An Lạc, TPHCM), không khí khá nhộn nhịp. Nhiều gia đình đưa con đi ăn sáng, nhóm bạn trẻ trò chuyện hay những người làm việc tranh thủ ngồi bên ly cà phê. Dù quán không còn phát những bản nhạc trẻ quen thuộc như trước, không khí vẫn sôi động bởi tiếng trò chuyện của khách.

Đi cùng nhóm bạn, chị Mỹ Trang (26 tuổi) cho biết, trước đây nhiều quán thường mở nhạc với âm lượng lớn khiến việc trò chuyện khá bất tiện. Gần đây, một số nơi chuyển sang nhạc giao hưởng, nhạc thiền nhẹ nhàng hoặc tắt hẳn âm thanh nên khách cảm thấy dễ chịu hơn.

tp-c_1785649977678-2151371512137825466-484046697057078230-362e24422ab07761fb3256db47c68bd9.jpg
Nhiều người đến quán cà phê để gặp gỡ bạn bè, trao đổi công việc chứ không chủ yếu đến nghe nhạc

“Mình thấy rằng, mọi người đến quán cà phê chủ yếu để gặp gỡ bạn bè hoặc trao đổi công việc. Nếu muốn nghe nhạc, mình có thể đeo tai nghe và chọn đúng thể loại yêu thích. Vì vậy quán có mở nhạc hay không cũng chẳng ảnh hưởng nhiều”, chị Trang chia sẻ.

Anh Hoàng Huy (35 tuổi) cũng cho biết, phần lớn thời gian đến quán cà phê để xử lý công việc nên không quan tâm quán phát ca sĩ nào hay bài hát gì. Thậm chí, những lúc quán tắt hẳn nhạc, anh càng dễ tập trung hơn.

Theo anh Huy, vào ngày thường, khách chủ yếu là nhân viên văn phòng và giới trẻ; còn cuối tuần các quán cà phê đón nhiều gia đình. Hầu hết đều cần một không gian đủ yên tĩnh để trò chuyện với nhau hơn là thưởng thức âm nhạc.

tp-c_1785555385759-2397464743088594468-g322635726003799067-e572cac1e7f15f8950135b3adfde590b-728.jpg
Dù không phát những bản nhạc trẻ, thịnh hành theo xu hướng nhưng nhiều quán cà phê vẫn đông khách

“Tùy mô hình kinh doanh mà mỗi quán có cách lựa chọn âm nhạc khác nhau. Nhưng với những quán sân vườn hay quán hướng đến sự thư giãn, nhiều khách lại thích sự yên tĩnh hơn là những bản nhạc mở liên tục”, anh Huy nói.

Đổi gu âm nhạc, tạo không gian mới

Ghi nhận tại nhiều quán cà phê ở TPHCM sau khi quy định thu phí bản quyền âm nhạc được áp dụng, nhiều chủ quán cho biết, việc giảm hoặc tắt hẳn âm nhạc gần như không ảnh hưởng đến lượng khách. Trái lại, nhiều người xem đây là một thay đổi tích cực vì không gian trở nên dễ chịu và riêng tư hơn. Không ít chủ quán cà phê còn chủ động thay đổi cách tạo không gian cho khách.

Tại quán cà phê sân vườn trên đường Vườn Lài (phường Phú Thọ Hòa), chị Vũ Thị Nga, quản lý quán chia sẻ, khu vực sân vườn hiện không mở nhạc mà tận dụng âm thanh tự nhiên. Thời gian tới, quán dự định nuôi thêm chim sơn ca, chào mào, sáo… để tạo tiếng hót giúp khách cảm thấy gần gũi với thiên nhiên. Riêng khu vực phòng lạnh chỉ phát nhạc thiền hoặc các bản nhạc do AI sáng tác.

tp-c_1785646435086-2151371512137825466-484046697057078230-2da4db96581c547868869b5e31de1e4d.jpg
Thay vì phát nhạc, nhiều quán cà phê "đổi gu" như mở bóng đá, trang bị thêm bàn cờ tướng, hoặc treo thêm các lồng chim ở sân vườn để tạo điểm nhấn

“Trước đây quán thường mở bolero hoặc nhạc trẻ để thay đổi không khí theo từng thời điểm trong ngày. Tuy nhiên từ đầu tháng 7 đến nay, chúng tôi chuyển sang các bản nhạc không vướng bản quyền. Điều đáng mừng là lượng khách vẫn ổn định. Khi hỏi ý kiến, phần lớn khách đều nói họ đến quán để trò chuyện, làm việc chứ không phải để nghe nhạc”, chị Nga chia sẻ.

Chị Thu Hương, chủ một quán trà sữa - cà phê tại phường Bình Hưng Hòa kể, những ngày đầu tắt hẳn nhạc, nhiều khách còn ngạc nhiên hỏi quán có mở cửa hay không vì không gian quá yên tĩnh. Tuy nhiên sau khi biết lý do để tránh những vướng mắc liên quan đến bản quyền âm nhạc, nhiều người lại tỏ ra thích thú vì có thêm một nơi phù hợp để làm việc hoặc trò chuyện.

Trong khi đó, anh Quang Hùng, chủ một quán cà phê nhỏ tại phường Gò Vấp cho biết, hơn một tháng áp dụng việc thu phí bản quyền âm nhạc nhưng thông tin quán nắm được vẫn rất mù mờ, cũng chưa có đơn vị nào đến để tư vấn việc thu phí này.

Điều khiến anh Hùng băn khoăn không phải là số tiền bản quyền, mà quy trình đăng ký khá phức tạp. Qua tìm hiểu, mức phí đối với quán của anh Hùng khoảng 100 m² chỉ vào khoảng 5 - 6 triệu đồng/năm. Điều anh lo là quy trình thực hiện còn khá phức tạp. Theo đó, chủ quán phải kê khai loại hình kinh doanh, lập danh sách các bài hát sử dụng để gửi đơn vị cấp phép… Trong khi thực tế việc vận hành quán chủ yếu giao cho nhân viên, rất khó kiểm soát mỗi ngày họ mở những ca khúc nào và có đúng với danh sách đã đăng ký hay không.

“Hiện nay tôi chỉ cho nhân viên mở nhạc thiền vào những thời điểm vắng khách, còn lúc đông người thì tắt hẳn nhạc. Như vậy vừa yên tâm, vừa tránh những rủi ro không đáng có”, anh Hùng nói.

Từ ngày 1/7/2026, Nghị định 134/2026 chính thức có hiệu lực, quy định chi tiết về việc các cơ sở kinh doanh như quán cà phê, nhà hàng phải trả phí bản quyền nếu sử dụng âm nhạc. Tuy nhiên, điều khiến nhiều chủ cơ sở hiện quan tâm không phải là có phải đóng tiền bản quyền hay không, mà là cần được hướng dẫn rõ hơn về đối tượng thu, cách tính phí, phạm vi đại diện của đơn vị thu và quy trình cấp phép.

Theo hướng dẫn của Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam, cơ sở kinh doanh muốn sử dụng tác phẩm âm nhạc cần đăng ký hồ sơ, thống nhất hợp đồng và mức phí, hoàn tất thanh toán trước khi được cấp giấy chứng nhận thực thi quyền tác giả. Thời gian xử lý tối đa là 7 ngày làm việc đối với tác phẩm âm nhạc Việt Nam và 14 ngày đối với tác phẩm âm nhạc quốc tế.