Phát biểu trong cuộc họp báo tại Nhà Trắng hôm thứ Tư (6/5), Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio khẳng định chiến dịch quân sự chống lại Iran được phát động hồi tháng Hai đã kết thúc, đồng thời cho biết ưu tiên hiện tại của Mỹ là mở lại eo biển Hormuz.
"Chiến dịch đã kết thúc... Chúng ta đã hoàn thành giai đoạn đó rồi. Chúng ta đã đạt được các mục tiêu trong chiến dịch đó", ông nói.
Theo Ngoại trưởng Rubio, trọng tâm hiện nay của Washington là triển khai "Dự án tự do" - sáng kiến nhằm đảm bảo an toàn cho tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới.
"Hiện tại chúng ta đang tiến hành Dự án tự do... Đó là những gì chúng ta đang thực hiện hiện nay", ông Rubio lưu ý.
Tuyên bố này được đưa ra trong bối cảnh Nhà Trắng trước đó thông báo với Quốc hội rằng các hành động quân sự nhằm vào Iran đã "chấm dứt" khi đạt đến ngưỡng 60 ngày. Tuy nhiên, Tổng thống Donald Trump không loại trừ khả năng nối lại chiến dịch không kích nếu các cuộc đàm phán thất bại hoặc Iran vi phạm thỏa thuận ngừng bắn hiện tại.
Ngoại trưởng Mỹ cho biết, những câu hỏi về chương trình hạt nhân của Iran, bao gồm cả kho dự trữ uranium được làm giàu cao sẽ được giải quyết thông qua đàm phán.
"Về vấn đề đàm phán, tôi nghĩ tổng thống đã nói rõ rằng, một phần của quá trình đàm phán không chỉ là việc làm giàu uranium, mà còn là việc xử lý số vật liệu đang được cất giữ ở đâu đó... Vấn đề đó cần phải được giải quyết bằng cách này hay cách khác", ông nói.
Ông Rubio khẳng định Mỹ không chấp nhận việc Iran kiểm soát hoặc "bình thường hóa" tình trạng phong tỏa eo biển Hormuz. Ông cáo buộc Tehran đã gây gián đoạn nghiêm trọng hoạt động hàng hải khi tấn công tàu thương mại và rải thủy lôi, đồng thời tìm cách áp đặt phí qua lại tuyến đường này.
Mỹ khẳng định hành động quân sự là ‘phòng thủ’
Ngoại trưởng Marco Rubio coi hành động quân sự của Mỹ tại Iran trong thời gian ngừng bắn là một "chiến dịch phòng thủ", trong bối cảnh cuộc phong tỏa hải quân vẫn tiếp diễn.
"Chúng tôi sẽ không để một chiếc thuyền cao tốc nào đó tiến đến gần tàu và bắn phá nó. Chúng tôi sẽ đáp trả", Ngoại trưởng Rubio nói thêm.
Ngoại trưởng Mỹ mô tả "Dự án tự do", nhằm mục đích hướng dẫn các tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz một cách an toàn, như một "vùng bảo vệ và là bước đầu tiên" hướng tới việc mở cửa hoàn toàn tuyến đường thủy quan trọng này.
Mỹ đang tìm kiếm giải pháp ngoại giao với Iran
Ngoại trưởng Marco Rubio cho biết Mỹ đang nỗ lực để đạt được "một mức độ hiểu biết nhất định" về những chủ đề mà Tehran sẵn sàng đàm phán, có thể chưa cần một thỏa thuận chính thức nhưng phải xác định rõ phạm vi và cam kết của các bên.
"Chúng ta không nhất thiết phải có văn bản thỏa thuận cụ thể, nhưng chúng ta cần một giải pháp ngoại giao rõ ràng về những vấn đề mà họ sẵn sàng đàm phán, cũng như phạm vi và những nhượng bộ mà họ sẵn sàng thực hiện ngay từ đầu để các cuộc đàm phán đó có hiệu quả", ông nói.
"Mặc dù Iran luôn tuyên bố họ không muốn sở hữu vũ khí hạt nhân... nhưng họ không thực sự có ý đó", ông Rubio lưu ý.
Ngoại trưởng Mỹ cáo buộc Tehran vẫn theo đuổi các yếu tố cần thiết để phát triển vũ khí hạt nhân, bao gồm tên lửa tầm xa và hệ thống máy ly tâm ngầm.
Ông Rubio nhấn mạnh Iran hiện có cơ hội chứng minh rằng họ không có ý định sở hữu vũ khí hạt nhân thông qua các cuộc đàm phán sắp tới.
