Đua tìm nguồn vốn dài hạn từ quốc tế
Mới đây, Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) ký hợp đồng vay vốn trị giá 27 triệu USD với Ngân hàng Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JBIC), cùng hai bên đồng cho vay là Sumitomo Mitsui Banking Corporation (SMBC) và Joyo Bank.
Đây là khoản vay dự án đầu tiên trong khuôn khổ hợp đồng khung tín dụng trị giá 150 triệu USD giữa VPBank và JBIC được ký năm 2024, nhằm tài trợ các dự án năng lượng sạch và dự án xanh tại Việt Nam.
Nguồn vốn 27 triệu USD sẽ được VPBank cấp cho Tổng Công ty Truyền tải điện Quốc gia (EVNNPT) để đầu tư phát triển đường dây truyền tải 220 kV, nâng cao năng lực tiếp nhận và giải tỏa công suất từ các dự án năng lượng tái tạo tại khu vực phía Nam.
Theo ông Kamijo Hiroki - Phó Tổng Giám đốc VPBank, kiêm Giám đốc Khối Ngân hàng giao dịch và Đầu tư nước ngoài, việc ký kết khoản vay dự án đầu tiên với JBIC thể hiện cam kết của ngân hàng trong việc đồng hành cùng các dự án hạ tầng thiết yếu phục vụ tăng trưởng xanh và chuyển dịch năng lượng tại Việt Nam.
Không chỉ VPBank, HDBank cũng đang mở rộng mạnh mẽ quan hệ với các định chế tài chính quốc tế. Trong các ngày 22-23/9 tại New York, HDBank ký các biên bản ghi nhớ với Citi và Standard Chartered, hướng tới mở rộng hợp tác về thanh toán quốc tế, tài trợ thương mại, quản lý dòng tiền, ngoại hối và các giải pháp huy động vốn tại thị trường nước ngoài. Trước đó, Standard Chartered đã tham gia khoản vay hợp vốn quốc tế theo chuẩn khoản vay xã hội trị giá 721 triệu USD của HDBank.
Theo báo cáo mới đây của Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam, các ngân hàng thương mại đã quay trở lại thị trường vay hợp vốn quốc tế, với tổng giá trị khoảng 3,4 tỷ USD từ đầu năm 2026, gồm các khoản đã ký và đang triển khai tại 4 ngân hàng thương mại cổ phần tư nhân.
Ngoài VPBank và HDBank, Techcombank có kế hoạch huy động 1 tỷ USD, trong khi ACB đang tiếp cận thị trường với khoản vay khoảng 300 triệu USD. Một số ngân hàng khác như SeABank, Nam A Bank cũng đang xúc tiến các khoản vay quốc tế. Tại Đại hội đồng cổ đông thường niên năm nay, VIB đặt mục tiêu huy động 1 tỷ USD từ thị trường quốc tế.
Ngân hàng tính chuyện phát hành trái phiếu quốc tế
Cùng với vay hợp vốn, một số ngân hàng đang tính đến phương án phát hành trái phiếu quốc tế hoặc phát hành riêng lẻ cho nhà đầu tư nước ngoài. Đây là kênh có thể giúp ngân hàng tiếp cận nguồn vốn với kỳ hạn dài hơn, đồng thời mở rộng cơ sở nhà đầu tư.
HDBank đã thông qua kế hoạch phát hành tối đa 500 triệu USD trái phiếu quốc tế, kỳ hạn 3 năm, dự kiến trong giai đoạn quý IV/2026 đến quý I/2027. Trước đó, tháng 1/2026, HDBank đã phát hành thành công 100 triệu USD trái phiếu xanh quốc tế, với sự tham gia của IFC, FMO và BII. Vietcombank cũng cho biết đang xem xét phương án phát hành trái phiếu bằng USD.
Trao đổi với PV Tiền Phong, TS. Hoàng Đàm Lương Thúy - Giảng viên Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội - cho rằng, trong bối cảnh nguồn vốn Việt Nam đồng cạnh tranh gay gắt, việc các ngân hàng tìm đến thị trường vốn quốc tế là xu hướng dễ hiểu.
Theo bà Thúy, các khoản vay quốc tế dù giá vốn không phải lúc nào cũng rẻ, nhưng thường có kỳ hạn dài hơn, qua đó giúp ngân hàng cải thiện cơ cấu nguồn vốn và trạng thái ngoại tệ.
Tuy nhiên, chuyên gia lưu ý không nên hiểu đơn giản rằng ngân hàng huy động được USD ở nước ngoài với chi phí thấp rồi có thể chuyển thành nguồn vốn Việt Nam đồng giá rẻ để cho vay.
Giá vốn trên thị trường quốc tế chịu tác động bởi lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ, cùng phần bù rủi ro quốc gia và rủi ro của chính tổ chức phát hành. Khi lợi suất của các công cụ gần như phi rủi ro tại Mỹ ở mức cao, nhà đầu tư sẽ yêu cầu mức lợi suất cao hơn đối với trái phiếu của ngân hàng Việt Nam.
“Đây là cách để đa dạng hóa nguồn vốn và kéo dài kỳ hạn, không nên hiểu đơn giản là ngân hàng có thể vay USD rẻ rồi cho vay Việt Nam đồng rẻ”, bà Thúy phân tích.
Theo chuyên gia, vấn đề đáng chú ý nhất khi gia tăng nguồn vốn ngoại là rủi ro chênh lệch tiền tệ. Nếu ngân hàng huy động USD nhưng cho vay hoặc nắm giữ tài sản bằng Việt Nam đồng, ngân hàng phải kiểm soát chặt chẽ rủi ro tỷ giá, kỳ hạn và thanh khoản. Do đó, nguồn vốn ngoại chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được phân bổ vào những dự án tạo nguồn thu ngoại tệ, các dự án xanh có dòng tiền dài hạn hoặc đi kèm các công cụ phòng vệ tỷ giá phù hợp.
