Đánh giá trên được đưa ra tại Hội nghị triển khai Kết luận 26-KL/TW ngày 24/4/2026 của Bộ Chính trị về phòng, chống, sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán, xâm nhập mặn vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), giai đoạn 2026-2035. Hội nghị do Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) tổ chức tại Cần Thơ, chiều 9/5.
Ông Nguyễn Hoàng Hiệp - Thứ trưởng Bộ NN&MT cho biết, ĐBSCL đối mặt với những thách thức về biến đổi khí hậu, sạt lở, sụt lún, xâm nhập mặn ngày càng khó lường, có những vấn đề đã vượt dự báo trong các kịch bản về biến đổi khí hậu.
Theo ông Hiệp, từ trước đến nay, nhiều giải pháp đã được thực hiện, đầu tư để giải quyết các vấn đề cho vùng ĐBSCL. Tuy nhiên, không thể sạt lở đâu lại kè đấy, sụt lún đâu đắp đập ở đấy, cần có một bài toán tổng thể, liên vùng, liên ngành mới có thể giải quyết được dứt điểm. Kết luận 26 và các đề án kèm theo để nhằm giải quyết tổng thể những vấn đề trên.
“Ngoài trách nhiệm của các bộ ngành, trách nhiệm của các địa phương rất lớn. Kết luận cũng nêu rõ nhiệm vụ, giải pháp cho từng bộ, địa phương. Dự kiến, tuần tới Chính phủ sẽ ban hành chương trình hành động gửi các địa phương, từ đó thống nhất về nhận thức và hành động cụ thể để thực hiện”, ông Hiệp nói.
Đại diện Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai (Bộ NN&MT) cho hay, kết quả các nghiên cứu chỉ ra, hầu hết các khu vực ở ĐBSCL đều xảy ra sụt lún từ 0,5 - 3 cm/năm; các vùng ven biển lún từ 1,5 - 2,5 cm/năm, nhiều nơi hơn 2,5 cm/năm. Mức độ sụt lún tại ĐBSCL trong vòng 5 năm gần đây từ 5 - 10 cm. Sụt lún đất cục bộ đã và đang diễn ra rất phức tạp.
Về sạt lở, từ năm 2016 đến nay xuất hiện 812 điểm sạt lở với tổng chiều dài trên 1.210 km. Trong đó, sạt lở đặc biệt nguy hiểm có 315 điểm (dài 619 km); sạt lở bờ biển 104 điểm (352 km). Ngập úng do triều cường đã gia tăng đáng kể cả về diện tích, độ ngập.
Do các thay đổi đáng kể dòng chảy về đồng bằng, tác động của hồ chứa, xâm nhập mặn có xu thế ảnh hưởng sớm hơn. Hạn mặn khốc liệt cũng diễn ra nhiều hơn, trong 10 năm gần đây ĐBSCL đã xuất hiện 3 đợt hạn mặn lớn, trong đó có 2 đợt cao lịch sử.
Kết luận 26 của Bộ Chính trị yêu cầu, hoàn thiện rà soát, bổ sung các nội dung về sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán, xâm nhập mặn, lấn biển vùng ĐBSCL vào hệ thống quy hoạch quốc gia, quy hoạch tỉnh, làm ngay trong quý 2/2026. Cùng đó, hoàn thiện rà soát, thể chế hóa các chủ trương, định hướng của Đảng thành hệ thống pháp luật cũng phải thực hiện ngay, hoàn thành trong năm 2027.
Các tỉnh thành vùng ĐBSCL được yêu cầu di dời dân cư khu vực thường xuyên xảy ra ngập úng, nguy cơ cao xảy ra sụt lún, sạt lở đến nơi an toàn. Quản lý chặt hoạt động xây dựng nhà ở, công trình, khai thác cát lòng sông, nước ngầm và các hoạt động khác có nguy cơ làm gia tăng sụt lún, sạt lở, ngập úng, xâm nhập mặn.
Xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu, cập nhật, chia sẻ về sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán, xâm nhập mặn. Cùng với đó là các nhiệm vụ về tuyên truyền, phổ biến, nâng cao nhận thức cộng đồng, các tổ chức và người dân đối với các vấn đề trên.
Về đầu tư xây dựng công trình chống biến đổi khí hậu, Bộ NN&MT đã phối hợp với Bộ Tài chính và các địa phương vùng ĐBSCL đề xuất 8 dự án vào kế hoạch đầu tư công giai đoạn 2026-2030, với tổng kinh phí 32.593 tỷ đồng.
