Jensen Huang suy sụp
Sau 33 năm điều hành, ông Jensen Huang rời Nvidia giữa bê bối đời tư. Doanh nghiệp do ông đồng sáng lập đi từ chip đồ họa cho trò chơi điện tử đến vị trí trung tâm trong cuộc đua trí tuệ nhân tạo (AI) toàn cầu.
Theo Bloomberg, ngày 13/11, Jensen Huang được mô tả là suy sụp trong những giờ cuối giữ cương vị CEO Nvidia. Một người am hiểu tình hình kể rằng phong thái quyết đoán quen thuộc của ông đã biến mất, thay bằng những câu như “tùy thôi” hay “tôi không quan tâm”.
Những người trò chuyện với Huang gần đây kể rằng ông liên tục tự trách. Điều ông quan tâm nhất là vợ, tránh làm tổn hại thêm cuộc sống của những phụ nữ bị nhắc tên trong bê bối.
Nvidia công bố việc Huang từ chức CEO, chủ tịch công ty và thành viên hội đồng quản trị ngày 12/11. Giám đốc tài chính Colette Kress tiếp quản tạm thời, khép lại giai đoạn nhà sáng lập trực tiếp điều hành từ năm 1993.
Đế chế Nvidia dưới thời Jensen Huang
Nvidia được thành lập ngày 5/4/1993 bởi Jensen Huang, Chris Malachowsky và Curtis Priem. Mục tiêu ban đầu là đưa đồ họa ba chiều vào thị trường trò chơi điện tử và đa phương tiện. Doanh nghiệp lúc đó chưa gắn với mô hình AI hay trung tâm dữ liệu khổng lồ như hiện nay.
Năm 1999, Nvidia giới thiệu GeForce 256 - sản phẩm được hãng gọi là GPU đầu tiên trên thế giới. Khả năng xử lý nhiều phép tính song song của GPU mở ra thị trường vượt ra ngoài việc dựng hình ảnh trên màn hình máy tính.
Bước chuyển quan trọng đến năm 2006 với CUDA. Nền tảng cho phép lập trình viên khai thác GPU cho những tác vụ tính toán phức tạp, đưa sản phẩm Nvidia vào nghiên cứu khoa học, mô phỏng và sau này là học sâu.
Về mặt kinh doanh, CUDA giúp Nvidia xây dựng quan hệ lâu dài với cộng đồng phát triển phần mềm. Khách hàng sử dụng cả bộ công cụ và thư viện để vận hành ứng dụng, thay vì chỉ mua một con chip. Chính sự kết hợp giữa phần cứng và phần mềm tạo nên lợi thế khó sao chép bằng việc nâng thông số sản phẩm đơn thuần.
Năm 2012, mạng nơ-ron AlexNet sử dụng GPU Nvidia tạo bước đột phá về nhận dạng hình ảnh. Đây là dấu mốc cho thấy bộ xử lý vốn phục vụ đồ họa có thể trở thành công cụ quan trọng của AI.
Dưới thời Huang, Nvidia mở rộng sang hạ tầng trung tâm dữ liệu. Tháng 4/2020, tập đoàn hoàn tất mua Mellanox với giá trị thương vụ khoảng 7 tỷ USD. Công nghệ kết nối mạng của Mellanox bổ sung cho năng lực tính toán, giúp Nvidia cung cấp hệ thống từ bộ xử lý, phần mềm đến kết nối giữa các máy chủ.
Quy mô đế chế Nvidia thể hiện qua kết quả kinh doanh. Quý II năm tài chính 2027 (kết thúc ngày 26/7/2026), Nvidia đạt doanh thu 96,2 tỷ USD, tăng 106% so với cùng kỳ. Riêng mảng trung tâm dữ liệu đạt 89 tỷ USD, tăng 117%, chiếm hơn 92% tổng doanh thu theo tính toán từ số liệu công ty.
Biên lợi nhuận gộp cùng kỳ đạt 75%. Tập đoàn hoàn trả khoảng 26 tỷ USD cho cổ đông qua mua lại cổ phiếu và cổ tức, hạn mức mua lại còn lại cuối quý khoảng 99 tỷ USD. Các số liệu cho thấy quy mô tài chính và sự dịch chuyển trọng tâm khỏi thị trường trò chơi điện tử ban đầu.
Ngày 29/10/2025, Nvidia trở thành doanh nghiệp đầu tiên trên thế giới chạm mốc vốn hóa 5.000 tỷ USD, theo Reuters. Tuy nhiên, thời gian qua vốn hóa tiếp tục biến động theo giá cổ phiếu, đặc biệt trong khủng hoảng lãnh đạo vừa qua.
Vai trò của Huang trong thời đại AI
Đóng góp của Huang gắn với việc duy trì hướng đi công nghệ trong nhiều năm trước khi thị trường bùng nổ. Trong cuộc trò chuyện tại Stripe Sessions năm 2024, ông kể rằng mình vẫn tin CUDA có thể giải quyết những bài toán máy tính thông thường khó xử lý, dù thị trường chưa đánh giá đầy đủ công nghệ này.
Đến khi AI tạo sinh phát triển mạnh, Nvidia có cả bộ xử lý lẫn nền tảng phần mềm phục vụ nhu cầu tính toán. Nhìn từ quá trình đó, lợi thế của hãng được tích lũy qua nhiều thế hệ sản phẩm và cộng đồng lập trình viên, không hình thành chỉ từ đợt tăng nhu cầu.
Huang đồng thời lựa chọn mô hình điều hành khác thông lệ. Cũng tại Stripe Sessions, ông nói có 60 lãnh đạo báo cáo trực tiếp, cho rằng việc giảm tầng nấc giúp chia sẻ thông tin rộng hơn. “Hầu hết những điều tôi nói, tôi đều nói với mọi người cùng một lúc”, ông chia sẻ.
Theo Bloomberg, nhân viên còn gửi email nêu 5 ưu tiên công việc quan trọng nhất để Huang theo dõi. Ông thường phản hồi nhanh vào nhiều thời điểm trong ngày.
Ở quy mô ngành, vai trò của Huang vượt ra ngoài quản lý sản phẩm. Trong bài bình luận trên Reuters Breakingviews, Robert Cyran phân tích ông xây dựng mạng lưới liên minh giữa khách hàng công nghệ lớn, các phòng nghiên cứu AI và những nhà cung cấp vốn. Nvidia vừa bán năng lực tính toán, vừa tham gia tạo điều kiện để khách hàng mở rộng hạ tầng.
Mạng lưới giúp Nvidia giữ vị trí quan trọng khi các tập đoàn cùng tăng đầu tư AI, nhưng cũng khiến việc chuyển giao trở nên phức tạp. Người kế nhiệm phải duy trì quan hệ thương mại, nhịp phát triển sản phẩm và khả năng phối hợp giữa nhiều đối tác.
Michael Feldman - nhà quản lý danh mục tại ClearBridge Investments - nói với Reuters rằng lộ trình công nghệ vài năm tới đã tương đối rõ, rủi ro lớn nằm ở khả năng thực thi. Nhận định này chỉ ra phần công việc khó thay thế mà Huang từng đảm nhiệm là điều phối hệ thống quy mô lớn.
Trong thông cáo chuyển giao, Nvidia khẳng định tin tưởng đội ngũ lãnh đạo và kỳ vọng hoạt động cùng lộ trình sản phẩm tiếp tục thông suốt. Công ty đang tìm CEO chính thức từ cả bên trong lẫn bên ngoài. Sau hơn 3 thập niên gắn với nhà sáng lập, Nvidia bước vào phép thử về khả năng duy trì bộ máy mà Jensen Huang đã xây dựng.