Phát hiện nhiều vụ vận chuyển ma túy, vàng trái phép
Theo Chi cục Hải quan khu vực I, Cảng hàng không quốc tế Nội Bài hiện đứng đầu cả nước về lượng hàng hóa xuất nhập khẩu và đứng thứ hai về lưu lượng hành khách xuất nhập cảnh qua đường hàng không.
Cùng với sự gia tăng các chuyến bay thương mại, lưu lượng hành khách và hàng hóa, hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại, vận chuyển trái phép hàng hóa qua đường hàng không cũng tiềm ẩn nhiều diễn biến phức tạp. Các đối tượng thường xuyên thay đổi phương thức, thủ đoạn, tìm cách lợi dụng hoạt động xuất nhập cảnh để vận chuyển hàng cấm, ma túy, vàng và ngoại tệ trái phép.
Trước tình hình này, Chi cục Hải quan khu vực I đã chỉ đạo Hải quan cửa khẩu sân bay quốc tế Nội Bài triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, tăng cường thu thập thông tin, phân tích rủi ro và phối hợp với các lực lượng chức năng nhằm phát hiện, ngăn chặn vi phạm.
Đáng chú ý, trong 6 tháng đầu năm 2026, thông qua nghiệp vụ soi chiếu và khai thác phần mềm thông tin xuất nhập cảnh do đơn vị xây dựng, Hải quan cửa khẩu sân bay quốc tế Nội Bài đã chủ trì, phối hợp kiểm tra, bắt giữ 16 vụ vi phạm.
Trong đó có 2 vụ vận chuyển cocaine với tổng khối lượng 8,6 kg; 4 vụ cần sa với 51,6 kg; một vụ ketamine với 13,7 kg. Lực lượng chức năng cũng phát hiện 6 vụ liên quan đến 13,74 kg vàng, một vụ vận chuyển 21,3 kg ngà voi và 2 vụ xuất khẩu trái phép ngoại tệ, gồm 13 triệu won Hàn Quốc và một triệu Đài tệ.
Những kết quả trên cho thấy hiệu quả của việc kết hợp giữa ứng dụng công nghệ, phân tích thông tin trước chuyến bay và kinh nghiệm thực tiễn của lực lượng hải quan trong kiểm soát hành khách, hành lý xuất nhập cảnh.
Trước đó, công tác đấu tranh chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa và phòng, chống ma túy tại sân bay Nội Bài cũng ghi nhận nhiều kết quả đáng chú ý.
Năm 2023, đơn vị phát hiện, xử lý 24 vụ buôn lậu, gian lận thương mại; trong đó trực tiếp khởi tố 4 vụ, chuyển cơ quan điều tra khởi tố 20 vụ. Riêng công tác phòng, chống ma túy, lực lượng chức năng phát hiện 30 vụ, bắt giữ 29 đối tượng, thu giữ hơn 585 kg ma túy các loại.
Năm 2024, đơn vị phát hiện, xử lý 28 vụ buôn lậu, gian lận thương mại. Công tác kiểm soát ma túy ghi nhận 33 vụ được xử lý, thu giữ hơn 302 kg ma túy. Tuy nhiên, trong số này có 18 vụ phát sinh từ năm 2023, được hoàn tất xử lý trong năm 2024; số vụ mới phát sinh trong năm là 15.
Đến năm 2025, Hải quan Nội Bài tiếp tục phát hiện, xử lý 12 vụ buôn lậu, gian lận thương mại và 12 vụ liên quan đến ma túy, bắt giữ 17 đối tượng, thu giữ hơn 92 kg ma túy các loại.
Chủ động nhận diện rủi ro từ trước chuyến bay
Theo Chi cục Hải quan khu vực I, trong điều kiện lưu lượng hành khách qua sân bay lớn, việc kiểm tra toàn bộ hành khách không khả thi. Vì vậy, quản lý rủi ro được xác định là giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao hiệu quả kiểm soát, đồng thời hạn chế những cuộc kiểm tra không cần thiết đối với hành khách chấp hành tốt pháp luật.
Thay vì chỉ kiểm tra khi hành khách đến cửa khẩu, lực lượng hải quan tăng cường thu thập, phân tích thông tin từ trước chuyến bay. Các dữ liệu về lịch sử xuất nhập cảnh, tuyến bay, hành trình bất thường, số lần di chuyển và thông tin hành lý được kết hợp để nhận diện những trường hợp có dấu hiệu rủi ro.
Trước đây, việc khai thác dữ liệu hành khách từ hệ thống xử lý thông tin hàng không (API) còn nhiều hạn chế. Công chức phải xuất dữ liệu ra bảng tính Excel và thực hiện lọc thủ công, trong khi hệ thống chưa có chức năng tự động phân tích, tổng hợp hoặc cảnh báo đối tượng trọng điểm.
Để khắc phục, Hải quan cửa khẩu sân bay quốc tế Nội Bài đã chủ động đề xuất và được giao xây dựng phần mềm quản lý thông tin hành khách xuất nhập cảnh.
Phần mềm có khả năng tự động lọc dữ liệu theo các tiêu chí rủi ro như tuyến đường, tần suất xuất nhập cảnh và số lượng hành lý. Hệ thống còn hỗ trợ theo dõi đối tượng, hiển thị danh sách cảnh báo, gửi thông báo qua email và kết xuất báo cáo phục vụ công tác nghiệp vụ.
Nhờ đó, lực lượng hải quan có thêm công cụ để sớm xác định những trường hợp cần kiểm tra, chủ động bố trí lực lượng và phương tiện giám sát, soi chiếu hành lý có trọng tâm, trọng điểm.
Cùng với ứng dụng công nghệ, Hải quan Nội Bài chú trọng kết hợp các thiết bị kỹ thuật như máy soi hành lý, camera giám sát, thiết bị phát hiện ma túy với kinh nghiệm thực tiễn của công chức.
Việc quan sát dấu hiệu bất thường, đối chiếu thông tin khai báo và phân tích dữ liệu giúp nâng cao khả năng phát hiện các trường hợp nghi vấn, nhất là khi phương thức cất giấu, vận chuyển hàng cấm ngày càng tinh vi.
Một giải pháp quan trọng khác là tăng cường phối hợp liên ngành. Chi cục Hải quan khu vực I duy trì trao đổi thông tin, phối hợp kiểm tra và xử lý vụ việc với lực lượng công an, an ninh hàng không, các đơn vị phòng, chống ma túy và cơ quan chức năng tại sân bay.
Đơn vị đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn hành khách chấp hành quy định pháp luật về hải quan; phổ biến các phương thức, thủ đoạn buôn lậu mới đến doanh nghiệp vận chuyển để nâng cao khả năng nhận diện, phòng ngừa vi phạm.
