Tại tọa đàm về chuyển giao công nghệ xanh, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Tạ Văn Tường nhấn mạnh, thành phố xác định phát triển kinh tế phải song hành với bảo vệ môi trường, thúc đẩy mô hình kinh tế tuần hoàn và giảm phát thải khí nhà kính. Đối với ngành nông nghiệp, mục tiêu trọng tâm trong giai đoạn 2026 - 2030 là nâng cao giá trị gia tăng, hình thành nền nông nghiệp sinh thái gắn với tiết kiệm tài nguyên đất, nước và vật tư đầu vào; đồng thời giảm thiểu tổn thất sau thu hoạch và tận dụng triệt để phụ phẩm nông nghiệp.
Khung chính sách chuyển đổi xanh của Thủ đô đã từng bước được cụ thể hóa thông qua các văn bản pháp lý quan trọng như Nghị quyết số 22/2025/NQ-HĐND về biện pháp giảm phát thải nhựa và Nghị quyết số 57/2025/NQ-HĐND ngày 26/11/2025 về thực hiện vùng phát thải thấp. Những quy định này tạo sức ép và động lực buộc các ngành sản xuất, phân phối phải thay đổi phương thức vận hành.
Trong chuỗi giá trị nông nghiệp, khâu bảo quản và bao gói sau thu hoạch đóng vai trò quyết định đến chất lượng sản phẩm cuối cùng. Tiến sĩ Phạm Thị Liên, Hội Nữ trí thức Hà Nội chỉ ra rằng chất lượng nông sản biến đổi liên tục trong suốt quá trình sơ chế, làm mát, bao gói, vận chuyển và lưu kho. Do đó, việc ứng dụng công nghệ cao cần tập trung kiểm soát điều kiện bảo quản, kéo dài thời gian lưu trữ tự nhiên mà không phụ thuộc vào màng nhựa dùng một lần. Đồng quan điểm, Tiến sĩ Trần Thị Hòa, nguyên phụ trách phòng dự án Liên hợp quốc (Viện Di truyền Nông nghiệp) cho biết, phần lớn bao bì truyền thống hiện nay có nguồn gốc từ nhiên liệu hóa thạch, khó thu hồi khi dính tạp chất hữu cơ, đòi hỏi sự thay thế cấp thiết bằng các vật liệu có khả năng tự phân hủy hoặc tái tạo sinh học.
Tháo gỡ nút thắt giá thành và hoàn thiện chuỗi thương mại hóa
Dù tiềm năng ứng dụng rất lớn, khoảng cách từ các đề tài nghiên cứu trong phòng thí nghiệm đến khâu thương mại hóa thực tế trên thị trường vẫn còn nhiều khoảng trống. Rào cản lớn nhất hiện nay nằm ở giá thành sản xuất cao, khiến sản phẩm xanh gặp khó khăn khi cạnh tranh trực tiếp với bao bì nhựa truyền thống.
Để thúc đẩy quá trình này, PGS.TS Nguyễn Thị Chính, nguyên Phó Chủ nhiệm Bộ môn Vi sinh (Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội) đề xuất cơ quan quản lý nhà nước chủ động "ra đề bài", tổ chức các cuộc thi sáng tạo giải pháp thay thế túi ni-lông với bộ tiêu chí rõ ràng về độ an toàn, độ bền cơ học và tính khả thi kinh tế. Cách tiếp cận này sẽ định hướng cho các nhà khoa học và doanh nghiệp tập trung nghiên cứu trúng nhu cầu thực tế của thị trường.
Ở góc độ phân phối, Chủ tịch Hiệp hội Bán lẻ Việt Nam Trần Thị Phương Lan khẳng định, toàn bộ hệ thống bán lẻ và siêu thị hiện đại đều sẵn sàng mở rộng cửa tiếp nhận sản phẩm sử dụng vật liệu thân thiện với môi trường. Tuy nhiên, mức giá chênh lệch quá cao đang là lực cản chính đối với hành vi mua sắm của người tiêu dùng. Nếu thiếu các chính sách hỗ trợ cụ thể từ Nhà nước về thuế, vốn vay hoặc bù giá ban đầu, các nhà sản xuất vật liệu xanh rất khó duy trì quy mô sản xuất công nghiệp và mở rộng độ phủ trên các kệ hàng.
Phân tích về cơ chế thực thi, ông Nguyễn Như Tiệp, nguyên Cục trưởng Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường nhận định hệ thống văn bản chính sách của Hà Nội hiện tương đối đồng bộ. Vấn đề cốt lõi hiện nay là nâng cao năng lực tiếp cận chính sách cho cộng đồng doanh nghiệp. Các nhà sản xuất cần chủ động đặt hàng nghiên cứu với giới khoa học để tối ưu hóa quy trình, giảm chi phí; đồng thời cơ quan quản lý cần kích hoạt các quỹ hỗ trợ phát triển khoa học công nghệ để trợ lực cho các dự án thương mại hóa tiềm năng.
Việc giải quyết đồng bộ bài toán chi phí đầu vào, cơ chế trợ lực tài chính và kết nối hệ thống phân phối được xem là chìa khóa để đưa các giải pháp công nghệ xanh bứt phá khỏi phạm vi thử nghiệm, tạo nền tảng vững chắc cho mô hình nông nghiệp sinh thái và kinh tế tuần hoàn tại Thủ đô.
Bài viết có sự phối hợp của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội.
