Kết luận thanh tra của Thanh tra TP. Huế vừa chỉ ra hàng loạt sai phạm tại dự án lò đốt rác thải sinh hoạt thuộc Khu xử lý chất thải rắn Lộc Thủy (xã Chân Mây - Lăng Cô) do Công ty CP Môi trường và Công trình đô thị Huế làm chủ đầu tư.
Dự án lò được phê duyệt chủ trương đầu tư từ năm 2017, hoàn thành xây dựng, lắp đặt thiết bị và đã giải ngân hơn 7,7 tỷ đồng trong tổng số hơn 8,2 tỷ đồng vốn được bố trí. Tuy nhiên, đến nay công trình vẫn chưa thể vận hành do chưa được cấp giấy phép môi trường.
Điều đáng nói, theo kết luận của Thanh tra TP. Huế, những tồn tại của dự án xuất hiện ngay từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư. Thời điểm phê duyệt chủ trương đầu tư, vị trí xây dựng lò đốt chưa được cập nhật trong quy hoạch quản lý chất thải rắn của tỉnh Thừa Thiên - Huế (nay là TP. Huế). Dự án cũng chưa lập, phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) theo quy định.
Trong quá trình lập và thẩm định dự án, nhiều hồ sơ được thực hiện chưa đảm bảo yêu cầu. Thanh tra xác định hồ sơ có sự không thống nhất giữa quy mô đầu tư và quyết định chủ trương đầu tư; một số nội dung thiết kế, dự toán chưa đầy đủ.
Đáng chú ý, báo cáo ĐTM lập lại năm 2021 xác định nước thải sau xử lý chỉ đạt quy chuẩn cột B, trong khi quy định của tỉnh Thừa Thiên - Huế (nay là TP. Huế) yêu cầu các dự án đầu tư mới phải xử lý đạt quy chuẩn cột A. Dù vậy, báo cáo vẫn được thẩm định, phê duyệt.
Theo cơ quan thanh tra, đây là nguyên nhân trực tiếp khiến dự án không đủ điều kiện để được cấp giấy phép môi trường, dẫn đến tình trạng công trình hoàn thành nhưng không thể đưa vào hoạt động suốt nhiều năm qua.
Bên cạnh đó, công tác đấu thầu và thực hiện hợp đồng cũng bộc lộ nhiều sai phạm. Nhiều gói thầu không thực hiện đầy đủ việc công khai thông tin theo quy định; một số hồ sơ, thủ tục đấu thầu còn thiếu sót. Nhiều hợp đồng chậm tiến độ, trong khi có gói thầu đã hoàn thành nhưng chưa thực hiện đầy đủ các thủ tục nghiệm thu, thanh lý.
Thanh tra cũng phát hiện sai sót trong quá trình lập báo cáo ĐTM và quan trắc môi trường; một số hạng mục thi công không đúng thiết kế được phê duyệt, làm giảm giá trị xây lắp của dự án.
Từ các vi phạm được phát hiện, Chánh Thanh tra TP. Huế yêu cầu thu hồi nộp ngân sách Nhà nước hơn 143,8 triệu đồng từ Công ty CP Môi trường và Công trình đô thị Huế.
Kết luận thanh tra cho thấy, sai phạm không chỉ thuộc trách nhiệm của chủ đầu tư là Công ty CP Môi trường và Công trình đô thị Huế mà còn liên quan đến nhiều cơ quan quản lý nhà nước. Trong đó, Sở Kế hoạch và Đầu tư (nay là Sở Tài chính) TP. Huế liên quan việc tham mưu phê duyệt chủ trương đầu tư khi dự án chưa bảo đảm một số điều kiện; Sở Xây dựng liên quan công tác thẩm định hồ sơ; Ban Quản lý Khu kinh tế, công nghiệp thành phố liên quan việc thẩm định, phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường.
Thanh tra TP. Huế kiến nghị tổ chức kiểm điểm trách nhiệm đối với các tập thể, cá nhân để xảy ra vi phạm, thiếu sót. Đồng thời yêu cầu chủ đầu tư khẩn trương khắc phục các tồn tại, hoàn thiện thủ tục pháp lý và hồ sơ môi trường nhằm sớm đưa dự án vào vận hành, tránh tiếp tục lãng phí nguồn vốn đầu tư đã bỏ ra.
Trước đó, Báo Tiền Phong phản ánh dự án lò đốt rác tại Khu xử lý chất thải rắn Lộc Thủy hoàn thành từ năm 2023 nhưng chưa thể vận hành. Dự án này được đầu tư nhằm phục vụ việc tái vận hành Khu xử lý chất thải rắn Lộc Thủy từng có tổng vốn khoảng 3,4 triệu USD đã ngừng hoạt động nhiều năm do ảnh hưởng đến môi trường.
