Danh mục hàng trăm tỷ đồng chịu sức ép
Thị trường chứng khoán quý III vừa qua kém sôi động hơn đáng kể so với giai đoạn trước. VN-Index có thời điểm rơi xuống 1.668 điểm trong tháng 7, phục hồi hơn 5,5% trong tháng 8 rồi quay đầu giảm 3,47% trong tháng 9. Kết thúc quý III, chỉ số ở mức 1.768,62 điểm, giảm 4,9% so với cuối quý II. Đáng chú ý, hơn một nửa số cổ phiếu trên HoSE giao dịch quanh vùng đáy 52 tuần vào cuối tháng 9.
Trong bối cảnh ấy, khoản đầu tư chứng khoán của nhiều doanh nghiệp cũng lỗ nặng. Công ty cổ phần Phát triển Đô thị Từ Liêm (Lideco, mã NTL) ghi nhận khoản lỗ sau thuế gần 77 tỷ đồng trong quý III, trái ngược mức lãi 13 tỷ đồng cùng kỳ năm trước. Một trong những nguyên nhân chính là doanh thu tài chính giảm mạnh, trong khi chi phí tài chính tăng do doanh nghiệp phải trích lập dự phòng giảm giá chứng khoán.
Cuối tháng 9, danh mục đầu tư chứng khoán của Lideco có giá gốc hơn 605 tỷ đồng, tăng khoảng 27% so với đầu năm. Tuy nhiên, doanh nghiệp đã trích lập dự phòng hơn 100 tỷ đồng, tương đương khoảng 16% giá trị đầu tư. Cổ phiếu TCH của Công ty cổ phần Đầu tư Dịch vụ Tài chính Hoàng Huy chiếm tỷ trọng lớn nhất, với giá gốc hơn 311 tỷ đồng.
Riêng trong quý III, khoản dự phòng giảm giá cổ phiếu của Lideco tăng thêm gần 76 tỷ đồng. Diễn biến này cho thấy quy mô danh mục lớn có thể khiến biến động giá cổ phiếu tác động đáng kể đến lợi nhuận doanh nghiệp, ngay cả khi chưa bán số cổ phiếu đang nắm giữ.
Tại Công ty cổ phần Đầu tư Phát triển Nhà Đà Nẵng (mã NDN), danh mục chứng khoán kinh doanh cũng tăng mạnh trong 9 tháng đầu năm. Đến ngày 30/9, giá gốc danh mục đạt gần 668 tỷ đồng, tăng khoảng 72% so với đầu năm và tương đương gần một nửa tổng tài sản.
Nhà Đà Nẵng phân bổ vốn vào nhiều cổ phiếu như HPG, VHM, MBB, GEX và VPB. Trong đó, giá gốc khoản đầu tư vào HPG hơn 110 tỷ đồng, VHM gần 84 tỷ đồng, MBB hơn 71 tỷ đồng và GEX hơn 52 tỷ đồng. Tổng dự phòng giảm giá chứng khoán tăng từ gần 14,6 tỷ đồng (vào đầu năm) lên khoảng 50,8 tỷ đồng (tính đến cuối tháng 9).
Quý III, NDN lỗ sau thuế 10,44 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ năm trước lãi hơn 70,8 tỷ đồng. Doanh thu tài chính giảm gần 85%, còn 14,6 tỷ đồng, còn chi phí tài chính tăng hơn 91%, lên 26,4 tỷ đồng. Lũy kế 9 tháng, doanh nghiệp vẫn lãi 15,4 tỷ đồng, nhưng giảm 89,4% so với cùng kỳ.
Dù vậy, không phải mọi khoản đầu tư của NDN đều diễn biến tiêu cực. Riêng cổ phiếu VHM có giá trị thị trường cuối quý III cao hơn giá gốc khoảng 101 tỷ đồng. Điều này cho thấy hiệu quả đầu tư có sự phân hóa giữa các mã, trong khi khoản dự phòng phản ánh những cổ phiếu có giá thị trường thấp hơn giá gốc theo quy định kế toán.
Một diễn biến khác xuất hiện tại Công ty cổ phần Tập đoàn Macstar (mã MAC), doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ hỗ trợ vận tải. Trong quý III, giá gốc danh mục chứng khoán kinh doanh tăng lên 136,3 tỷ đồng, thêm 42,9 tỷ đồng so với cuối quý II.
Khoản đầu tư vào cổ phiếu HAH tăng từ 51,2 tỷ đồng lên 94,1 tỷ đồng. Ngược lại, khoản đầu tư vào LPB vẫn giữ giá gốc 42,2 tỷ đồng nhưng dự phòng giảm giá tăng từ khoảng 2,1 tỷ đồng lên 8,8 tỷ đồng.
Kết quả kinh doanh của Macstar cũng cho thấy thu nhập từ đầu tư chứng khoán có thể biến động mạnh theo từng kỳ. Quý III, doanh thu thuần đạt 127 tỷ đồng, tăng 76% so với cùng kỳ, nhưng lợi nhuận sau thuế giảm 28%, còn 20 tỷ đồng. Doanh thu tài chính giảm từ 46 tỷ đồng xuống 3 tỷ đồng, chủ yếu do kỳ này không phát sinh khoản lãi chuyển nhượng chứng khoán tương ứng như cùng kỳ năm trước.
Doanh nghiệp "dạy làm giàu" thu hẹp danh mục cổ phiếu hơn 85%
Công ty cổ phần Đầu tư và Phát triển Công nghệ Văn Lang (mã VLA) đã thu hẹp đáng kể danh mục chứng khoán kinh doanh. Đây là doanh nghiệp gắn liền với tên tuổi của những diễn giả, giảng viên tài chính "dạy làm giàu". Một trong số đó có ông Nguyễn Thành Tiến, ủy viên HĐQT VLA - người tổ chức các khóa học, hội thảo chia sẻ kinh nghiệm đầu tư bất động sản, tài chính và kinh doanh. Học phí có khóa lên tới 180 triệu đồng.
Theo báo cáo tài chính quý III vừa qua, giá gốc danh mục cổ phiếu của VLA tại ngày 30/9 còn khoảng 629,5 triệu đồng, giảm hơn 85% so với mức gần 4,22 tỷ đồng đầu năm. Các khoản đầu tư còn lại tập trung chủ yếu ở MSN, với giá gốc khoảng 434,2 triệu đồng, và KBC, khoảng 189,5 triệu đồng.
VLA trích lập gần 82,9 triệu đồng dự phòng giảm giá chứng khoán vào cuối quý III, chủ yếu đối với KBC và MSN. Tuy nhiên, việc danh mục giảm hơn 3,5 tỷ đồng không đồng nghĩa doanh nghiệp đã ghi nhận khoản lỗ tương ứng, bởi thay đổi này còn phụ thuộc các giao dịch mua bán trong kỳ.
Trong quý III, VLA đạt doanh thu khoảng 554 triệu đồng, giảm 49,2% so với cùng kỳ, nhưng lợi nhuận sau thuế tăng 52,7%, lên 374 triệu đồng. Lũy kế 9 tháng, doanh thu đạt gần 1,6 tỷ đồng, giảm khoảng 85% so với cùng kỳ.
