Sau 4 lần tăng, giá điện đứng trước cơ hội giảm
Tại cuộc họp về các kịch bản điều hành giá xăng dầu và điện ngày 27/10, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng yêu cầu Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) khẩn trương rà soát, tính toán, tiết kiệm tối đa chi phí để xây dựng phương án giảm giá bán lẻ điện bình quân, áp dụng từ ngày 1/11/2026 đến hết ngày 31/3/2027.
EVN được giao báo cáo phương án để Bộ Công Thương kiểm tra, rà soát và cho ý kiến. Bộ Công Thương có trách nhiệm xem xét, bảo đảm tiến độ giảm giá điện từ ngày 1/11, đồng thời báo cáo cấp có thẩm quyền đối với những nội dung vượt thẩm quyền.
Yêu cầu được đưa ra trong bối cảnh giá điện đã trải qua nhiều lần điều chỉnh tăng, trong khi chi phí năng lượng tiếp tục tạo sức ép đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh và đời sống người dân.
Từ tháng 5/2023 đến nay, giá bán lẻ điện bình quân đã tăng 4 lần liên tiếp và chưa có lần giảm. Cụ thể, tháng 5/2023, giá điện tăng 3%, lên 1.920,37 đồng/kWh. Đến tháng 11 cùng năm, giá tiếp tục tăng 4,5%, lên 2.006,79 đồng/kWh.
Tháng 10/2024, giá điện tăng thêm 4,8%, lên 2.103,12 đồng/kWh. Lần điều chỉnh gần nhất vào tháng 5/2025, giá điện tiếp tục tăng 4,8%, lên 2.204,07 đồng/kWh và duy trì đến nay.
Sau 4 lần điều chỉnh, giá bán lẻ điện bình quân đã tăng khoảng 340 đồng/kWh, tương đương hơn 18% so với trước tháng 5/2023.
Nếu phương án giảm giá lần này được thực hiện, đây sẽ là lần điều chỉnh giảm đầu tiên sau hơn 3 năm giá điện liên tục tăng.
Theo Nghị định 72/2025/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 278/2026/NĐ-CP, khi giá bán lẻ điện bình quân tính toán giảm từ 1% trở lên so với mức hiện hành, giá điện được phép điều chỉnh giảm tương ứng.
Quy định không ấn định mức giảm tối đa theo tỷ lệ phần trăm, nhưng giá sau điều chỉnh phải nằm trong khung giá bán lẻ điện bình quân do Thủ tướng Chính phủ quy định.
Theo Quyết định 07/2025/QĐ-TTg, khung giá bán lẻ điện bình quân hiện dao động từ 1.826,2 - 2.444,09 đồng/kWh, chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng.
Với mức giá hiện hành 2.204,07 đồng/kWh, nếu giảm 3%, giá điện bình quân sẽ còn khoảng 2.138 đồng/kWh, tương đương giảm 66 đồng/kWh. Trường hợp giảm 5%, giá điện còn khoảng 2.094 đồng/kWh, giảm 110 đồng/kWh. Nếu giảm 7%, giá điện còn khoảng 2.050 đồng/kWh, giảm 154 đồng/kWh.
Dư địa giảm giá điện đến từ đâu?
Một trong những cơ sở đáng chú ý để xem xét khả năng giảm giá điện là kết quả sản xuất, kinh doanh và tình hình tài chính của EVN thời gian gần đây.
Theo kết quả kiểm tra chi phí sản xuất, kinh doanh điện năm 2025 vừa được EVN công bố, tổng chi phí sản xuất, kinh doanh điện đạt hơn 601.680 tỷ đồng, tương ứng giá thành 2.092,70 đồng/kWh.
Mức giá thành này thấp hơn khoảng 111 đồng/kWh so với giá bán lẻ điện bình quân hiện hành, tương đương 5,05% mức giá bán lẻ.
Cùng với đó, tình hình tài chính của EVN năm 2026 đã có những chuyển biến tích cực. Theo số liệu được công bố, đến cuối tháng 6/2026, công ty mẹ EVN đã chuyển từ trạng thái lỗ lũy kế sang có lợi nhuận sau thuế chưa phân phối dương hơn 3.000 tỷ đồng.
TS. Nguyễn Huy Hoạch - chuyên gia Hiệp hội Năng lượng Việt Nam - cho rằng kết quả lợi nhuận của doanh nghiệp điện chịu tác động của nhiều yếu tố như sản lượng, cơ cấu nguồn phát, giá nhiên liệu, giá mua điện, tỷ giá, chi phí tài chính và hiệu quả vận hành. Do đó, vấn đề quan trọng hơn là làm rõ cơ cấu chi phí cung ứng điện, những khoản đã được thu hồi và khả năng tiết giảm chi phí trong toàn hệ thống.
Theo ông Hoạch, dư địa giảm giá cần được tìm kiếm từ việc tối ưu cơ cấu nguồn điện, chi phí nhiên liệu, phương thức huy động nguồn, giảm tổn thất điện năng, nâng cao hiệu quả vận hành, quản trị và sử dụng vốn đầu tư. Đây cũng là những yếu tố có ý nghĩa quyết định đối với khả năng giảm giá điện bền vững, thay vì chỉ dựa vào kết quả kinh doanh thuận lợi trong một giai đoạn.
TS. Nguyễn Huy Hoạch cũng lưu ý việc điều hành giá điện phải tính đến nhu cầu đầu tư rất lớn của ngành điện trong những năm tới. Điều hành giá điện hiện cần giải quyết đồng thời ba yêu cầu: Kiểm soát chi phí đối với nền kinh tế, duy trì sức khỏe tài chính của doanh nghiệp điện lực và bảo đảm nguồn lực đầu tư cho hệ thống.
Vì vậy, bên cạnh mức giảm cụ thể, điều cần được làm rõ trong phương án sắp tới là EVN có thể tiết giảm bao nhiêu chi phí thực tế, phần chi phí nào được đưa vào tính giá và khả năng duy trì mức giá sau thời gian hỗ trợ.
Thông tin với PV Tiền Phong, một lãnh đạo Cục Điện lực, Bộ Công Thương cho biết cơ quan này đang phối hợp với EVN rà soát, tính toán phương án giảm giá bán lẻ điện bình quân theo chỉ đạo của Chính phủ. Mức giảm cụ thể sẽ được xác định trên cơ sở chi phí sản xuất, kinh doanh điện và các yếu tố liên quan, bảo đảm phù hợp với quy định hiện hành.
