Tại Diễn đàn “Công nghiệp 4.0 và Chuỗi cung ứng thông minh - động lực mới cho TPHCM”, do Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp tổ chức ngày 17/6, tại TPHCM, ông Lê Văn Danh - Phó Giám đốc Sở Công Thương TPHCM - cho biết, ngành logistics đang có những đóng góp đáng kể vào tăng trưởng kinh tế của TPHCM.
Năm 2025, GRDP của TPHCM tăng 7,83%, đạt gần 2,97 triệu tỷ đồng. Riêng lĩnh vực vận tải và kho bãi đạt hơn 568.000 tỷ đồng, tăng trưởng 12,7%, chiếm khoảng 19,1% quy mô kinh tế TPHCM.
Tuy nhiên, theo ông Danh, hạ tầng giao thông kết nối giữa các khu công nghiệp, cảng biển, hàng không và các trung tâm logistics vẫn còn thiếu đồng bộ. Tình trạng quá tải tại các cửa ngõ vận tải làm kéo dài thời gian lưu thông hàng hóa, đẩy chi phí logistics lên cao và ảnh hưởng đến sức cạnh tranh của doanh nghiệp.
Để giải quyết các điểm nghẽn logistics, ông Danh đề xuất tái cấu trúc không gian logistics theo mô hình ba lớp chức năng, gắn với việc hình thành khu thương mại tự do, gồm: Lớp logistics quốc tế và liên vùng, lớp logistics trung chuyển phân phối và lớp logistics đô thị. Đồng thời, TPHCM định hướng đầu tư nâng cấp cảng Cái Mép - Thị Vải và cảng Cần Giờ theo mô hình “siêu cảng số”.
Theo ông Nguyễn Trung Tín - Phó trưởng Ban Quản lý các Khu chế xuất và Khu công nghiệp TPHCM (HEPZA), hệ thống khu chế xuất và khu công nghiệp TPHCM đang đứng trước một cuộc “đại tu” toàn diện để thoát khỏi tấm áo hẹp của mô hình phát triển cũ. TPHCM hiện có 17 khu chế xuất và khu công nghiệp với tổng diện tích 3.733 ha. Các khu công nghiệp hiện đạt tỷ lệ lấp đầy khoảng 80%, thu hút hơn 5.300 dự án đầu tư với tổng vốn gần 80 tỷ USD và tạo việc làm cho khoảng 920.000 lao động.
Ông Tín cho biết, việc duy trì mô hình phát triển cũ không còn phù hợp khi quỹ đất ngày càng hạn hẹp, áp lực cạnh tranh gia tăng và chi phí sản xuất tăng cao. Bên cạnh đó, các yêu cầu từ nhà đầu tư về chuyển đổi số, năng lượng xanh và chuỗi cung ứng thông minh cũng ngày càng rõ nét.
Ông Nguyễn Thành Trung - Phó Giám đốc Sở Tài chính TPHCM - cho biết, TPHCM đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế 10% trong năm 2026. Để hỗ trợ doanh nghiệp trong quá trình chuyển đổi, TPHCM đang triển khai nhiều chính sách ưu đãi. Theo đó, doanh nghiệp được giảm tối thiểu 30% tiền thuê đất và hỗ trợ lãi suất 2% đối với các dự án xanh. Thông qua Công ty Đầu tư Tài chính Nhà nước TPHCM, một số lĩnh vực còn có thể được hỗ trợ lãi suất lên tới 100% đối với các khoản vay quy mô lớn, dài hạn.
Ông Hoàng Quang Phòng - Phó chủ tịch Liên đoàn thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) - cho biết: Theo quy hoạch đến năm 2050, TPHCM sẽ có 105 khu công nghiệp với tổng diện tích hơn 49.000 ha. Đây là cơ hội để TPHCM định hình lại cấu trúc ngành công nghiệp theo hướng phát triển các ngành công nghệ cao, có hàm lượng chất xám và giá trị gia tăng lớn.
Tuy nhiên, bên cạnh những lợi thế hiện có, TPHCM vẫn đối mặt với nhiều thách thức như hạ tầng kết nối chưa đồng bộ, chi phí logistics còn cao, năng suất lao động và tỷ lệ nội địa hóa còn thấp. Trong khi đó, áp lực từ quá trình tự động hóa và cạnh tranh quốc tế ngày càng lớn đối với các mô hình sản xuất truyền thống.
