Nữ diễn viên kiêm nhà văn nổi tiếng sinh năm 1992 người Mỹ Jennette McCurdy đã diễn giải về tâm trạng và cảm xúc đầy phức tạp của mình trong cuốn hồi ký mang tên “Tôi mừng vì mẹ chết” (I’m Glad My Mom Died) từng là sách bán chạy nhất ở Mỹ năm 2022. Khi xuất bản tại Việt Nam tựa đề gây sốc ấy được dịch thành “Lòng tôi nhẹ khi mẹ rời xa”.
Không chỉ “yêu” và “ghét”, suốt gần 500 trang sách ấy chất chứa những phức cảm tâm lý, những hài kịch đen rối bời giữa hận thù với biết ơn, giữa tức giận, tổn thương với yêu thương. Chữ “yêu” được đặt trong một khung cảnh bất bình thường, bị tước bỏ những cảm xúc nguyên sơ, và ngày càng bị áp đặt thêm nhiều điều kiện – một đặc tính cảm xúc của thời đại số hóa này.
Đọc “I’m Glad My Mom Died”, và cả “Thư gửi bố” của Franz Kafka, rồi vào xem hội nhóm mang tên “Con ghét bố mẹ” trên Facebook đang rầm rộ những ngày qua, hẳn sẽ rút ra được nhiều điều đặc biệt. Cho những người làm bố mẹ, cho những đứa con, và tất cả chúng ta.
Không sa vào phân tích những gì đang xảy ra trong hội nhóm ấy, điều nhiều người đã làm, chỉ muốn nói rằng “con ghét bố mẹ” à, chẳng có gì phải hốt hoảng. Bởi trào lưu này vốn từ lâu đã quen thuộc tại nhiều quốc gia, cả Đông lẫn Tây. Khi giới trẻ tìm cách “ngắt” liên hệ với cha mẹ mà họ dán nhãn là “độc hại, ái kỷ, thao túng tâm lý”. Cộng đồng những đứa trẻ có cha mẹ ái kỷ (r/raisedbynarcissists) trên mạng xã hội Reddit đã hơn một triệu thành viên. Tại Mỹ, theo khảo sát, người trẻ sống xa lánh hoặc cắt đứt liên lạc với ít nhất một thành viên trong gia đình chiếm đến 38%.
Mâu thuẫn/khoảng cách thế hệ (Generation Gap) đã diễn ra từ khi loài người mới hình thành, là động lực quan trọng cho phát triển xã hội. Nếu thế hệ sau rập khuôn thế hệ trước, thì làm sao có được nền văn minh và những thành tựu khoa học kỹ thuật như ngày nay. Còn nói như triết gia Will Durant, phương tiện và công cụ có thể thay đổi, nhưng bản năng/bản chất cơ bản của con người gần như không biến đổi qua thời gian. Trong đó có việc chăm sóc con cái hay oán giận cha mẹ…
Không quá căng thẳng, hốt hoảng trước nhóm “Con ghét bố mẹ” - ban đầu là nơi dành cho những tài khoản ẩn danh có thể thoải mái xả áp lực, trút bỏ những ấm ức, có thể “kể tội” cha mẹ vì đã can thiệp quá sâu vào đời sống riêng của mình. Và cũng không nên cường điệu thái quá về những “nguy cơ”, “hư hỏng” của những đứa trẻ. Đừng đẩy chúng sang bên kia “chiến tuyến” của cha mẹ và người lớn.
Câu chuyện ứng xử và tình yêu thương của mỗi người cha, người mẹ với những đứa con của mình, hãy cứ để diễn ra bình thường dưới những mái nhà, bên những mâm cơm, thay vì bị dẫn dắt để phơi ra “đấu tố” lẫn nhau trên mạng ảo.
