Làm rõ việc áp dụng bảng giá đất và hệ số điều chỉnh
Tiếp tục chương trình kỳ họp, ngày 22/10, các đại biểu thảo luận ở tổ về các dự án Luật Đất đai (sửa đổi), Luật Nhà ở (sửa đổi) và Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi).
Phát biểu thảo luận, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nêu rõ, với dự án Luật Đất đai, việc sửa đổi lần này cần hướng tới xây dựng một đạo luật quy định khung nguyên tắc, kết hợp với cơ chế linh hoạt, bảo đảm tính ổn định, tránh phải sửa đổi liên tục.
Liên quan đến bảng giá đất, theo ông, cần nghiên cứu chu kỳ ổn định khoảng 5 năm hoặc cơ chế linh hoạt hơn; công bố sớm cơ chế điều chỉnh trong kỳ khi có biến động lớn. Việc xác định giá đất phải được kiểm tra độc lập, công khai phương pháp và dữ liệu đầu vào.
Cho biết Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh yêu cầu phải quản lý thống nhất dữ liệu về các thửa đất đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, bảo đảm thông tin được cập nhật đầy đủ, liên thông và có thể tra cứu.
“Không thể để tình trạng giấy chứng nhận đã cấp nhưng cơ quan quản lý không nắm được đầy đủ thông tin, dẫn đến khó khăn trong quản lý chuyển nhượng, thế chấp và các giao dịch khác”, Chủ tịch Quốc hội nêu rõ.
Bên cạnh đó, Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị làm rõ việc áp dụng bảng giá đất và hệ số điều chỉnh trong tính toán tiền bồi thường, tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, tránh tình trạng giá đất bị đẩy lên theo nhau, gây biến động bất hợp lý. Đồng thời, cần xây dựng cơ sở dữ liệu giá đất quốc gia, liên thông và cập nhật thường xuyên, bảo đảm chất lượng dữ liệu.
Bồi thường, hỗ trợ, tái định cư hoàn thành trước khi giao đất
Nội dung quan trọng khác được Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh là việc hoàn thiện quy định về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, bảo đảm quyền của người dân và hiệu quả thực hiện dự án.
Đối với cơ chế Nhà nước thu hồi phần diện tích đất còn lại khi nhà đầu tư đã thỏa thuận được từ 75% diện tích đất hoặc số hộ sử dụng đất trở lên, theo Chủ tịch Quốc hội, cần thiết kế các điều kiện chặt chẽ, bảo đảm giá thỏa thuận hợp lý và bảo vệ quyền lợi của những người chưa đồng thuận, đặc biệt là những trường hợp sử dụng đất ở ổn định lâu đời nhưng chưa có giấy chứng nhận.
Thực tế, có những người dân đã sinh sống trên đất từ lâu, được chính quyền và cộng đồng địa phương biết rõ, nhưng vì những điều kiện nhất định mà chưa được cấp giấy chứng nhận. Cần xem xét đầy đủ nguồn gốc, quá trình sử dụng và các căn cứ pháp lý có liên quan để bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân.
Đồng thời, cần rút ngắn thủ tục thông báo, vận động, nhưng phải bảo đảm phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được hoàn thành trước khi giao đất. Những trường hợp ngoại lệ phải được giới hạn chặt chẽ và có cơ chế giám sát.
Bên cạnh đó, Chủ tịch Quốc hội lưu ý, phải lượng hóa tiêu chí bảo đảm đời sống của người dân sau thu hồi đất ngang bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ. Đây là yêu cầu đã được đặt ra trong nhiều Nghị quyết của Đảng.
Chẳng hạn, nơi ở cũ của người dân có thể chỉ có nhà và đất nhưng thiếu trường học, trạm y tế, khu thương mại, nhà trẻ và các công trình thiết yếu. Nếu nơi ở mới được bố trí đồng bộ các hạ tầng này thì chất lượng sống của người dân được cải thiện, dù diện tích đất hoặc khoảng cách địa lý có thể khác trước.
"Luật Đất đai cần hướng tới tính ổn định ít nhất 10 - 15 năm. Khi sửa đổi, phải tập trung vào những nguyên tắc cốt lõi về sở hữu, quyền sử dụng đất, thị trường đất đai, điều tiết địa tô, bảo vệ quyền lợi của người dân và hiệu quả sử dụng đất", Chủ tịch Quốc hội chỉ rõ.
