Cảnh báo về trào lưu tìm 'bạn gái AI' của Gen Alpha

Năm 2024, Greg Isenberg - CEO của công ty công nghệ Late Checkout, dự đoán "bạn gái AI" sẽ tạo ra ngành kinh doanh trị giá tỉ USD. Nhìn vào hiện tại, có vẻ như "lời tiên tri đen tối" đó đang trở thành hiện thực.

Nghiên cứu mới cho thấy các chàng trai thuộc Gen Alpha (sinh năm 2010-2024) có xu hướng lựa chọn bạn gái ảo, thay vì phải đối mặt với nguy cơ bị từ chối và những vấn đề phát sinh từ mối quan hệ đời thực.

Cụ thể, Male Allies UK (tổ chức thúc đẩy bình đẳng giới của Anh) đã tiến hành khảo sát 1.000 thiếu niên từ 12 đến 16 tuổi về chủ đề nêu trên. Kết quả cho thấy có tới 85% từng trò chuyện với chatbot, 20% biết ít nhất một người bạn đồng trang lứa đang “hẹn hò” với chatbot AI. Ngoài ra, hơn 1/4 số người được khảo sát thừa nhận thích sự quan tâm và kết nối từ đối tác ảo, hơn là mối quan hệ giữa người với người ngoài đời thực.

Về nguyên nhân, khoảng 58% đánh giá mối quan hệ với AI dễ dàng hơn vì họ có thể kiểm soát cuộc trò chuyện.

Dù kết quả này khá đáng lo ngại, các chuyên gia cho rằng sức hấp dẫn của mối quan hệ với AI là điều dễ hiểu.

“AI xác nhận bạn, khẳng định giá trị của bạn, không bao giờ mệt mỏi, không bao giờ phản bác. Với một cậu bé tuổi vị thành niên đang trong quá trình hình thành bản sắc cá nhân, kiểu quan tâm đó có thể mang lại cảm giác giống như sự thân mật thực sự", ông Nicholas Velotta - người đứng đầu bộ phận nghiên cứu quan hệ của Arya (start-up công nghệ và sức khỏe tập trung vào sức khỏe tình cảm cho các cặp đôi), nói với tờ New York Post.

Ông Velotta chỉ ra, Gen Alpha là thế hệ bị giằng co giữa hai quan điểm trái ngược về bản sắc nam tính. Một mặt, họ được dạy để trở thành đàn ông đích thực thì phải thống trị, chăm chút ngoại hình và thể hiện vị thế alpha. Mặt khác, họ được nghe rằng đàn ông phải biết kiềm chế bản thân.

Vì lý do này, họ dễ bị thu hút bởi trí tuệ nhân tạo. Theo Velotta, AI mang lại cảm giác an toàn cho những chàng trai đang cố gắng dung hòa và định hình bản thân giữa hai thái cực này.

“Không khó để hiểu vì sao một chàng trai lại tìm thấy sự an ủi trong sản phẩm công nghệ được thiết kế đặc biệt để luôn chào đón, không phán xét và tỏ ra thấu hiểu. Nhất là khi những người xung quanh hoặc đòi hỏi điều gì đó bất khả thi hoặc phủ nhận họ hoàn toàn", chuyên gia nói.

Nghiên cứu vào tháng 5/2025 cho thấy 52% thanh thiếu niên trên toàn nước Mỹ sử dụng chatbot ít nhất một lần/tháng cho mục đích xã hội, bao gồm luyện tập cách bắt chuyện, bộc lộ cảm xúc, xin lời khuyên, giải quyết xung đột, xử lý các tương tác tình cảm và bảo vệ quan điểm của bản thân. Các bé trai "cần" đến AI hơn bé gái vì từ xưa đến nay họ ít được trang bị để thể hiện sự thân mật bằng lời nói và bộc lộ cảm xúc hơn.

Theo ông Velotta, AI có thể hữu ích nếu được sử dụng như công cụ hỗ trợ, chứ không phải thay thế cho các mối quan hệ thực sự.

“AI không phải là con người. Nó là hệ thống đối chiếu mẫu dữ liệu cực kỳ tinh vi, được hiệu chỉnh để giữ chân người dùng. Nếu phụ thuộc cảm xúc vào nó, các cậu bé có thể bị đẩy vào trạng thái cô đơn đặc biệt", ông nhấn mạnh.

Chuyên gia lưu ý hành vi của thanh thiếu niên cũng phản ánh xu hướng ở người trưởng thành. Khảo sát năm 2024 của nền tảng truyền thông Infobip cho thấy gần 20% người Mỹ từng tán tỉnh chatbot, trong khi hơn 45% nam giới thuộc Gen Z được cho là chưa từng rủ một phụ nữ đi chơi ngoài đời thực.

Ông Velotta cho rằng rủ ai đó đi hẹn hò là hành động mang nhiều áp lực và có mức độ rủi ro cao, dẫn đến một bộ phận người trẻ muốn né tránh. Tuy nhiên, chấp nhận rủi ro và tham gia vào các mối quan hệ ngoài đời thực giúp con người học được những kỹ năng thiết yếu như thương lượng, đồng cảm, giải quyết xung đột và giao tiếp xã hội - điều kiện tiên quyết cho cuộc sống trưởng thành lành mạnh và trọn vẹn.

Chuyên gia cảnh báo việc loại bỏ những va chạm đó bằng chatbot AI luôn đồng ý với mọi thứ chẳng khác nào khiến quá trình trưởng thành bị đình trệ và báo hiệu tương lai ảm đạm cho những cậu bé rồi sẽ trở thành đàn ông.

“Một thế hệ bỏ qua giai đoạn hình thành đó không chỉ gặp khó khăn trong việc yêu thương người khác một cách đúng đắn. Họ còn gặp khó khăn trong công việc, hợp tác với người khác và chấp nhận câu trả lời ‘không’", ông kết luận.

​