Đưa toàn bộ đơn hàng sang Việt Nam
Cuối năm 2024, những dây chuyền đầu tiên tại nhà máy của Công ty TNHH Micro Commercial Components Việt Nam (MCC Việt Nam) bắt đầu vận hành ở Khu công nghiệp Yên Phong II-C, Bắc Ninh. Chưa đầy hai năm sau, nhà máy đã đạt 100% công suất thiết kế và tiếp tục được mở rộng, với sản lượng hơn 1,3 tỷ linh kiện mỗi tháng.
Đằng sau tốc độ tăng trưởng này là một cuộc dịch chuyển đơn hàng rõ nét. Chia sẻ với PV Tiền Phong, ông Chen Yantao, Phó Tổng Giám đốc MCC Việt Nam - cho biết, doanh nghiệp hiện có hai nhóm sản phẩm chính là linh kiện quang điện gắn kết bề mặt (SMX) và linh kiện tín hiệu thấp. Trong đó, linh kiện tín hiệu thấp là những sản phẩm có kích thước nhỏ, công suất thấp, được sử dụng trong điện thoại, đồng hồ thông minh, máy tính xách tay, thiết bị điện tử dân dụng và ô tô điện.
Theo ông Chen Yantao dù có mặt tại nhiều thị trường, MCC hiện chỉ đặt nhà máy sản xuất tại Trung Quốc và Việt Nam. Đáng chú ý, đến thời điểm này phần lớn đơn hàng đã được tập đoàn đưa về nhà máy tại Bắc Ninh.
“Đối với dòng sản phẩm tín hiệu thấp, nhà máy tại Việt Nam hiện đảm nhận 100% lượng đơn hàng. Với dòng SMX, nhà máy Trung Quốc đang chiếm khoảng 60-70%, còn Việt Nam đảm nhận 30-40%. Trong chiến lược dài hạn, MCC Việt Nam sẽ tập trung mạnh vào nhóm sản phẩm tín hiệu thấp”, ông Chen Yantao nói.
Theo ông Chen Yantao, trong 9 tháng năm 2026, MCC Việt Nam đã xuất khẩu khoảng 9,9 tỷ sản phẩm, ghi nhận doanh thu bán hàng khoảng 48 triệu USD. Sản phẩm chủ yếu được đưa tới Mỹ, Đức và các nước châu Âu; ngoài ra còn xuất khẩu sang Nhật Bản, Thái Lan, Trung Quốc và những thị trường có ngành ô tô, điện tử phát triển.
“Hiện wafer (tấm nền bán dẫn để hình thành chip) được xử lý tại Trung Quốc, sau đó đưa sang Bắc Ninh để cắt, đóng gói và hoàn thiện thành linh kiện. Khi dự án mới được triển khai, MCC có thể sản xuất wafer tại chỗ để cung cấp cho nhà máy, đồng thời bán cho khách hàng bên ngoài nếu có nhu cầu. Khi toàn bộ các hạng mục mở rộng được hoàn thiện và vận hành hết công suất, MCC dự kiến doanh thu có thể đạt hơn 300 triệu USD mỗi năm”, ông Chen Yantao chia sẻ.
Dòng vốn tỷ USD tăng tốc vào Việt Nam
Cách nhà máy MCC Việt Nam không xa, cũng tại Khu công nghiệp Yên Phong II-C, Amkor Technology - tập đoàn có trụ sở tại Mỹ và là một trong những doanh nghiệp đóng gói, kiểm thử bán dẫn lớn nhất thế giới vừa công bố tiếp tục mở rộng sản xuất, chuyển thêm hoạt động đóng gói hệ thống trong gói (SiP) từ Hàn Quốc sang Việt Nam.
Từ một dự án ban đầu vài trăm triệu USD, đến nay Amkor Technology đã nâng tổng vốn dự án tại Việt Nam lên 1,6 tỷ USD. Tổ hợp được xây dựng trên diện tích khoảng 23 ha và được định hướng trở thành cơ sở tiên tiến nhất trong mạng lưới sản xuất toàn cầu của tập đoàn, trong đó tập trung vào công nghệ đóng gói System in Package tiên tiến, sản phẩm bộ nhớ và các giải pháp từ thiết kế đến kiểm thử điện.
Việc Amkor đưa năng lực đóng gói tiên tiến đến Bắc Ninh không chỉ bổ sung thêm một nhà máy FDI. Dự án còn đặt Việt Nam vào mạng lưới cung ứng cho các ngành thông tin liên lạc, ô tô, máy tính hiệu năng cao và thiết bị điện tử thế hệ mới.
Từ đầu năm đến nay, sản lượng của doanh nghiệp này đã tăng gấp đôi so với cùng kỳ năm trước, tổng số lao động cũng tăng lên khoảng 2.000 lao động.
Ông Giel Rutten - Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Amkor Technology, cho biết: “Đầu tư tại Bắc Ninh giúp Amkor đáp ứng nhu cầu của khách hàng về một chuỗi cung ứng thay thế có chi phí cạnh tranh. Cơ sở này sẽ trở thành một phần quan trọng trong mạng lưới lắp ráp và kiểm thử của chúng tôi”.
Công ty TNHH Hana Micron Vina mới đây công bố kế hoạch nâng tổng vốn đầu tư tại Việt Nam lên hơn 1 tỷ USD, hướng tới doanh thu 800 triệu USD và tạo việc làm cho hơn 4.000 lao động. Nhà máy tại Việt Nam được định hướng trở thành cơ sở sản xuất lớn nhất trong hệ thống toàn cầu của Hana Micron.
Không thể đứng ngoài chuỗi giá trị ngay trên sân nhà
Ông Chen Yantao cho biết nhu cầu nguyên liệu, thiết bị của MCC Việt Nam rất lớn, nhưng doanh nghiệp Việt hiện chủ yếu cung cấp bao bì, vật tư đóng gói và một số linh kiện máy móc thông dụng. Tỷ lệ cung ứng nội địa mới khoảng 25%, trong khi phần lớn nguyên vật liệu chính vẫn phải nhập khẩu từ Trung Quốc.
MCC Việt Nam đặt mục tiêu nâng tỷ lệ nội địa hóa lên khoảng 80% trong 1-2 năm tới. Trở ngại lớn nhất nằm ở hóa chất và vật liệu chuyên dụng. Hóa chất dùng trong sản xuất bán dẫn phải đáp ứng yêu cầu rất cao về độ tinh khiết, nồng độ và tỷ lệ phối trộn. Một số loại Việt Nam đã sản xuất được nhưng chưa đạt tiêu chuẩn kỹ thuật của dây chuyền.
“Muốn doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn, trước hết phải hình thành hệ sinh thái nhà cung cấp vật liệu, hóa chất và thiết bị. Chính sách đầu tư cũng cần đủ cởi mở để thu hút các nhà cung cấp quốc tế đến Việt Nam. Khi họ hiện diện, doanh nghiệp trong nước mới có thêm cơ hội liên kết và học hỏi công nghệ”. ông Chen Yantao, Phó Tổng Giám đốc MCC Việt Nam
Theo lãnh đạo MCC Việt Nam, cơ hội trước mắt của doanh nghiệp Việt nằm ở những hạng mục có thể thay thế ngay như bao bì, linh kiện máy móc, thiết bị phụ trợ và dịch vụ bảo trì, sửa chữa. Khi đáp ứng ổn định yêu cầu về chất lượng, thời gian giao hàng và truy xuất nguồn gốc, nhà cung cấp trong nước mới có thể tiến sâu hơn vào các khâu vật liệu, hóa chất và linh kiện kỹ thuật cao.
Ngoài ra, nhân lực cũng là mắt xích cần được nâng cấp. MCC Việt Nam hiện có khoảng 800 lao động, trong đó gần 700 người Việt, nhưng lao động Việt mới chiếm khoảng 30% đội ngũ kỹ thuật viên.
Theo số liệu được Bộ Tài chính công bố, Việt Nam hiện có khoảng 170 dự án FDI trong lĩnh vực bán dẫn và công nghệ cao, với tổng vốn đăng ký gần 11,6 tỷ USD. Dòng vốn không chỉ tăng về quy mô mà đang thay đổi về chất: từ lắp ráp điện tử sang sản xuất linh kiện, đóng gói, kiểm thử và từng bước tiến tới những công đoạn phức tạp hơn.
GS.TS Trần Thọ Đạt - Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo, Đại học Kinh tế Quốc dân - cho rằng, hiệu quả của dòng vốn FDI phải được đánh giá bằng khả năng thúc đẩy doanh nghiệp nội địa phát triển, tạo liên kết và giúp doanh nghiệp Việt tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
