Lập công ty "ma", lôi kéo nhân viên ngân hàng tham gia
Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội vừa hoàn thành cáo trạng truy tố bị can Nguyễn Mạnh Linh (SN 1987, ở tỉnh Bắc Giang cũ); Đinh Thị Lịch (1989, là cựu nhân viên ngân hàng); Lê Đăng Khoa (SN 1988, cựu nhân viên ngân hàng); Lê Thị Thanh Phương (SN 1987, ở Hà Nội); Trần Thanh Tùng (SN 1984, ở Hà Nội) về hành vi “Vận chuyển trái phép tiền tệ qua biên giới”.
Cùng bị truy tố có hai bị can người Trung Quốc là Meng Jun (SN 1990, ở tỉnh Tứ Xuyên) và Yang Jing (SN 1974, ở tỉnh Quảng Đông).
Theo cáo trạng, năm 2021, nắm bắt được nhu cầu nhiều người muốn chuyển tiền qua lại giữa Việt Nam với Trung Quốc, Zheng Yan Fei (SN 1990, quốc tịch Trung Quốc, hiện chưa rõ tung tích) đã chỉ đạo nhóm Nguyễn Mạnh Linh, Lê Đăng Khoa và Đinh Thị Lịch hợp thức hồ sơ để chuyển tiền từ Việt Nam ra nước ngoài và chuyển tiền từ nước ngoài vào Việt Nam.
Zheng Yan Fei thuê Nguyễn Mạnh Linh đứng tên giám đốc 2 doanh nghiệp gồm Công ty Thương mại thiết bị Điện tử Việt Linh và Công ty Đầu tư thương mại Phong Lâm. Các doanh nghiệp này theo đăng ký hoạt động xuất nhập khẩu linh kiện điện tử, những hợp đồng mua bán được lập với đối tác nước ngoài, chủ yếu liên quan mặt hàng điện trở dạng chip.
Tuy nhiên, cơ quan tố tụng cáo buộc hai công ty không có hoạt động kinh doanh thực tế tương ứng với những giao dịch được kê khai. Các hợp đồng, chứng từ được sử dụng để phục vụ việc chuyển tiền qua biên giới. Để những hồ sơ ấy có thể được đưa vào giao dịch ngân hàng, nhóm của Linh còn cần người am hiểu thủ tục doanh nghiệp, kế toán và thanh toán quốc tế.
Chính vì thế, nhóm đã dần lôi kéo được hai nhân viên ngân hàng Đinh Thị Lịch và Lê Đăng Khoa tham gia.
Cụ thể, sau khi thành lập đường dây, Zheng Yan Fei liên hệ với Khoa và Lịch (khi đó là nhân viên ngân hàng Chi nhánh Hà Nội) để hai người hướng dẫn Nguyễn Mạnh Linh làm hồ sơ thanh toán chuyển tiền ra, vào Việt Nam bằng hồ sơ thanh toán tiền hàng tạm nhập, tái xuất là mặt hàng chip điện tử (CHIP RESISTOR).
Việc chuyển tiền được tiến hành bởi hình thức phát hành thư tín dụng không hủy ngang trả chậm có thể thanh toán ngay UPAS LC (Usance Payable At Sight L/C).
Hưởng lợi hàng trăm triệu đồng
Theo cáo trạng, đây là phương thức thanh toán tín dụng chứng từ trả chậm hay còn gọi là thư tín dụng trả chậm nhưng có thể thanh toán ngay có nghĩa là bên bán (bên xuất khẩu) có thể nhận được tiền thanh toán ngay thông qua việc ứng vốn từ ngân hàng và bên mua (bên nhập khẩu) sẽ phải chịu lãi suất phát sinh cho việc thanh toán sớm.
Ngoài ra, còn hình thức khác là mua ngoại tệ thanh toán trực tiếp TT (Telegraphic Transfer). Đây là phương thức chuyển tiền bằng điện, người mua chuyển tiền trực tiếp cho người bán qua ngân hàng bằng điện Swift/Telex, dựa trên chỉ thị của người mua, nhanh chóng, tiện lợi, chi phí thấp nhưng cần tin tưởng cao vì ngân hàng chỉ là trung gian và không đảm bảo hàng hóa.
Để chuyển tiền, các công ty Việt Linh, Phong Lâm ký hợp đồng mua bán hàng hóa với các doanh nghiệp ở Singapore, Hồng Kông với nội dung giống nhau. Trong đó, có những công ty đối tác nước ngoài do chính Zheng Yan Fei đứng tên ký đại diện pháp nhân.
Hàng hoá trong các giao dịch của Công ty Việt Linh và Công ty Phong Lâm đều là linh kiện điện tử, chip điện tử của Trung Quốc (chip resistor). Đây là mặt hàng nhỏ gọn và khó thẩm định giá trị, không rõ nhãn hiệu.
Hợp đồng không quy định các tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe vốn có của các mặt hàng điện tử giá trị cao như hãng sản xuất, năm sản xuất và các thông số kỹ thuật, không có điều kiện thương mại, chứng từ yêu cầu thanh toán ít, hợp đồng tạm nhập chỉ yêu cầu người bán xuất trình hoá đơn, không có giấy chứng nhận xuất xứ, giấy chứng nhận chất lượng, số lượng.
Qua việc ký khống các hợp đồng, các bị cáo trong đường dây đã chuyển trái phép ra nước ngoài tổng số tiền hơn 40,2 triệu USD (tương đương hơn 923 tỷ đồng) và chuyển trái phép theo chiều ngược lại hơn 11,7 triệu USD (tương đương hơn 269 tỷ đồng).
Đối với hai nhân viên ngân hàng Khoa và Lịch, bị cáo buộc hỗ trợ Linh hoàn thiện thủ tục thành lập doanh nghiệp, khai báo thuế và xây dựng hồ sơ năng lực để giao dịch với ngân hàng.
Khoa giới thiệu Lịch làm kế toán, đồng thời hướng dẫn Linh mở tài khoản và làm thủ tục phát hành thư tín dụng. Hai nhân viên ngân hàng này còn tư vấn hoàn thiện hồ sơ thuế, mua sắm thiết bị văn phòng để doanh nghiệp đáp ứng việc kiểm tra, thẩm định thực tế.
Theo Viện Kiểm sát, Lịch trực tiếp tham gia giao dịch, 16 lần rút tổng cộng 97 tỷ đồng từ tài khoản công ty và hỗ trợ lập hồ sơ thanh toán. Cơ quan điều tra xác định Linh hưởng lợi khoảng 300 triệu đồng, Lịch 30 triệu và Khoa 40 triệu đồng.
