Tuyệt chiêu giữ lửa sản xuất

Giữ người, giữ đơn hàng

Những ngày giữa tháng 9, khu nhà xưởng của Công ty May mặc Dony (phường Vĩnh Lộc, TPHCM) vẫn rộn tiếng máy. Hàng trăm công nhân miệt mài bên những dây chuyền may, người cắt vải, người ráp thân áo, người kiểm tra từng đường kim mũi chỉ. Những gương mặt lấm tấm mồ hôi sau nhiều giờ làm việc nhưng nhịp sản xuất không vì thế chậm lại.

Ông Phạm Quang Anh, Giám đốc Công ty May Dony đi dọc các chuyền may, dừng lại ở từng công đoạn để kiểm tra sản phẩm. Từ đầu năm đến nay, các chuyền may liên tục hoàn thành đơn hàng đồng phục cho chuỗi trường học ở Thái Lan, hàng xuất sang Mỹ, Trung Đông, Campuchia cùng các hợp đồng cho thị trường trong nước. Dony cũng đang đàm phán thêm đơn hàng từ thị trường châu Phi. Đơn hàng hiện tại đã lấp đầy đến hết tháng 10/2026.

“Có việc để làm, anh em công nhân có thu nhập, DN có dòng tiền để vận hành. Đó là điều chúng tôi phải giữ”, ông Quang Anh chia sẻ.

Nhịp máy hôm nay không phải tự nhiên mà có. Đằng sau những chuyến hàng nối tiếp nhau xuất xưởng là những thời điểm Dony phải xoay xở từng dòng tiền, từng chuyến nguyên liệu.

Theo ông Anh, những biến động địa chính trị trên thế giới thời gian qua tác động trực tiếp đến Dony. Ngay lúc đầu năm, vận tải biển xáo trộn khiến nguyên vật liệu nhập khẩu về chậm hơn nửa tháng. Hàng hóa đã sản xuất xong, chuẩn bị giao cho đối tác phải nằm phủ bạt trong kho vì không có tàu đưa ra cảng. Hàng nằm trong kho nhưng tiền cũng nằm lại trong hàng. Dòng vốn của DN vì thế bị kẹt, trong khi một số khách hàng nước ngoài lại ngừng kinh doanh do gặp khó khăn.

Đối với DN may mặc, một đơn hàng không chỉ là vài nghìn sản phẩm được hoàn thành. Đó còn là tiền nguyên liệu, tiền nhân công, tiền máy móc, kho bãi và thời gian chờ thanh toán. Chỉ cần một mắt xích bị chậm, dòng tiền lập tức chịu sức ép. Vì vậy, Dony thay đổi cả cách sử dụng vốn.

Thay vì dồn tiền mua nhà xưởng, máy móc thiết bị, Dony chuyển sang thuê để giảm áp lực đầu tư ban đầu. Lợi nhuận tích lũy được dùng để trả nợ ngân hàng. Có những đơn hàng Dony chấp nhận bỏ nếu khách hàng có lịch sử nợ xấu hoặc thời hạn công nợ quá dài.

“Chúng tôi cũng gom hết tiền trả nợ ngân hàng. Chủ động sản xuất bằng tiền tự có. “Không mang nợ” giúp chúng tôi không còn thắc thỏm khi lãi suất lên xuống. Đồng thời chủ động nguồn tiền mặt để trả lương đúng hạn cho công nhân, thanh toán sòng phẳng cho nhà cung cấp và tiếp tục sản xuất”, ông Anh chia sẻ.

Thị trường cũng được điều chỉnh theo hướng giảm phụ thuộc vào những thị trường xa. Dony tập trung nhiều hơn vào thị trường nội địa và khu vực Đông Nam Á.

Những cách làm ấy góp phần giúp doanh thu nửa đầu năm 2026 của Dony tăng 6% so với cùng kỳ năm trước. “Trong một thế giới luôn biến động, Dony lựa chọn cách tiến từng bước chắc chắn, chủ động thích ứng và luôn trong tư thế sẵn sàng vượt qua mọi trận bão mới để giữ vững ngọn lửa sản xuất tại DN”, ông Quang Anh nói.

Thêm thị trường, mở đường xuất khẩu

Tại Công ty CP Sản xuất thực phẩm Anh Kim - AK FOOD (phường Tây Thạnh), bài toán được đặt ra là vừa giữ giá bán phù hợp với sức mua, vừa kiểm soát chi phí khi giá nguyên liệu, năng lượng, logistics liên tục biến động.

Bà Nguyễn Thị Thu, Tổng Giám đốc AK FOOD khẳng định, DN không lựa chọn cắt giảm chi phí bằng mọi giá mà rà soát lại toàn bộ chuỗi vận hành, từ nguyên vật liệu, năng lượng, bao bì đến sản xuất và logistics. Quy trình được chuẩn hóa, công nghệ được đưa vào kiểm soát hao hụt. DN còn đầu tư hệ thống điện năng lượng mặt trời để giảm chi phí điện trong dài hạn. “Tiết giảm chi phí nhưng không thể đánh đổi chất lượng sản phẩm và an toàn thực phẩm. Đây là những yếu tố chúng tôi phải giữ”, bà Thu cho biết.

Áp lực với DN không chỉ đến từ giá nguyên liệu hay sức mua. Các yêu cầu ngày càng chặt chẽ về thuế, hóa đơn, chứng từ cũng khiến nhà sản xuất phải dành thêm nguồn lực cho kế toán, dữ liệu và kiểm soát tuân thủ. Do đó, AK FOOD đẩy mạnh số hóa, liên kết dữ liệu giữa các bộ phận, giảm thao tác thủ công và hạn chế sai sót. Một phần chi phí phát sinh được DN tìm cách hấp thụ bằng việc tối ưu sản xuất và logistics thay vì chuyển toàn bộ vào giá bán.

Trong nước, AK FOOD tiếp tục mở rộng các kênh phân phối hiện đại, truyền thống, thương mại điện tử và hệ thống gần 200 cửa hàng Cháo Cây Thị nhượng quyền trên toàn quốc. Bên cạnh đó, thương mại điện tử và mở mới cửa hàng nhượng quyền Cháo Cây Thị là hai mảng ghi nhận sự phát triển tích cực.

Với thị trường xuất khẩu, DN xác định là một hướng tăng trưởng dài hạn. Đến nay, sản phẩm AK FOOD đã có mặt tại gần 10 quốc gia thuộc 4 châu lục, trong đó có Hoa Kỳ, Hà Lan, Cộng hòa Séc, Úc, UAE, Campuchia và Lào. Cơm tươi, cháo tươi các loại và gà ác tiềm là những nhóm sản phẩm xuất khẩu chủ lực. Riêng cơm tươi đang được đón nhận tại Hoa Kỳ, châu Âu và Trung Đông. Trong 8 tháng năm 2026, doanh thu xuất khẩu của AK FOOD tăng hơn 200% so với cùng kỳ năm trước.

Công nghệ để giữ khách

Trong khi đó, cách “vượt bão” của Công ty Ánh Hoa (phường Hóc Môn) lại chọn đưa công nghệ vào sâu hơn trong hoạt động kinh doanh. DN chuyên sản xuất và kinh doanh bao bì này ứng dụng nền tảng quản lý đơn hàng, phần mềm kế toán điện tử và marketing số. Sau hai năm, doanh thu tăng 40%, trong khi tỷ lệ khách hàng quay lại mua hàng đạt hơn 60%.

“Chuyển đổi số không chỉ giúp chúng tôi tiết kiệm chi phí hay tối ưu quy trình. Nó giúp chúng tôi hiểu khách hàng hơn và xây dựng hình ảnh thương hiệu hiện đại, chuyên nghiệp”, bà Võ Thị Hoa, Giám đốc Công ty Ánh Hoa nói. Theo bà Hoa, ban đầu DN chuyển đổi số vì nghĩ phải “chạy theo thời đại” để tồn tại sau đại dịch COVID-19. Nhưng càng làm, công ty càng nhận thấy công nghệ giúp theo dõi khách hàng, kiểm soát chi phí và quản lý hoạt động hiệu quả hơn.

Tại Diễn đàn Kinh tế Việt Nam 2026, TS Trần Du Lịch, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế TPHCM cho biết, nền kinh tế vẫn đối mặt nhiều thách thức. Sự suy giảm của thị trường khiến đơn hàng có xu hướng ngắn hạn, quy mô nhỏ, trong khi biến động năng lượng làm chi phí logistics tăng. TS Trần Du Lịch cũng cho rằng, Nhà nước cần tiếp tục tháo gỡ về thuế, phí để hỗ trợ DN, nhất là khu vực vừa và nhỏ. Đồng thời giữ ổn định kinh tế vĩ mô, đặc biệt là tỷ giá, lãi suất và thanh khoản.