Tác giả bài hát nổi tiếng về hoa sữa Hà Nội chưa từng ngửi hoa

TPO - Nhạc sĩ Hồng Đăng sáng tác ca khúc "Hoa sữa" lúc chưa biết loại hoa này trông như thế nào. Thi sĩ Bùi Thanh Tuấn viết "Hoa sữa thôi rơi" trước cả lần đầu anh đặt chân đến Hà Nội. Đến khi có đề xuất phương án di dời hoa sữa, một số người cảm thán nếu hai ông kia còn sống liệu có “thương” hoa sữa hay không?

Thực ra, hoa sữa đi vào thơ ca nhạc họa khá nhiều. Trịnh Công Sơn có Mùa hoa sữa về thơm từng cơn gió.

Tô Thùy Yên có Ai kể với anh về hoa gạo trưa, về hoa sữa đêm/ Về người tình hai mươi mấy năm xưa chọn ở lại/ Buổi rời tay, giọng nói còn vương chân/ Thành phố mà anh chắt mót sẵn thương yêu để rồi/ như bị phụ tình đau đớn mãi/ Bây giờ thành phố đó ra sao?

Nhưng được đại chúng biết đến nhiều nhất thì chắc vẫn là Hoa sữa của Hồng Đăng và Hà Nội mùa vắng những cơn mưa của Trương Quý Hải phổ thơ Bùi Thanh Tuấn.

hongdang2.jpg
Ngay khi câu chuyện hoa sữa gây tranh cãi, các từ khóa “Hoa sữa”, “Hoa sữa Hồng Đăng” đều có lượng tìm kiếm tăng đột biến trên Google Trends.

Ông ấy viết mà chưa từng “ngửi” hoa sữa

Theo bà Lê Anh Thúy - vợ nhạc sĩ Hồng Đăng - Hoa sữa ra đời năm 1978 theo đặt hàng của đạo diễn Đức Hoàn cho bộ phim Hà Nội mùa chim làm tổ. Đạo diễn mong có ca khúc thể hiện được nét riêng trong tình yêu của những người trẻ Hà Nội.

Yêu cầu ấy khiến nhạc sĩ mất nhiều thời gian tìm kiếm. Phim quay gần xong, ông vẫn chưa tìm được tứ nhạc phù hợp.

Bước ngoặt đến từ cuộc trò chuyện cùng nhà thơ Nguyễn Hương Trâm. Bà nhắc đến hoa sữa, loài hoa có mùi hương đặc biệt của Hà Nội. Theo lời bà Thúy, chỉ cái tên hoa sữa đã khơi được tứ nhạc, dù tác giả lúc đó chưa biết hình dáng loài hoa ra sao, chưa từng ngửi mùi thơm của nó.

Công việc bế tắc trước đó được giải quyết nhanh chóng, phần nhạc phim hoàn thành trong đêm.

hongdang1.jpg
Nhạc sĩ Hồng Đăng và bà Lê Anh Thúy. Ảnh: Tư liệu.

Hoa sữa kể chuyện tình đã xa, còn lại những kỷ niệm, bạn bè và đường phố thân quen. Mối tình dang dở được nhắc bằng sự lưu luyến. Cảm xúc chủ đạo là nỗi nhớ một người, nhớ những tháng ngày từng có nhau, cùng những điều tưởng nhỏ bé nhưng vẫn ở lại sau cuộc chia tay.

Bài hát không gọi tên Hà Nội hay một địa danh cụ thể nào của thành phố. Tuy vậy, tác phẩm vẫn được đón nhận như một tình khúc tiêu biểu về Thủ đô. Hình ảnh hoa sữa gắn cùng câu chuyện tình yêu đã trở thành dấu hiệu để người nghe nhận ra Hà Nội trong bài hát.

Người thể hiện ca khúc trong phim là NSND Lê Dung. Sau đó, Hoa sữa dần có đời sống riêng trên sân khấu và qua các bản thu. Bà Thúy nhắc lại vai trò của NSND Thanh Hoa trong việc đưa bài hát lên những sân khấu phía Bắc. Đến giữa thập niên 1980, tiếng hát Nhã Phương giúp tác phẩm lan tỏa mạnh mẽ hơn.

Các thế hệ sau tiếp tục hát Hoa sữa, từ Thanh Lam, Hồng Nhung, Mỹ Linh đến Hồ Quỳnh Hương, Lệ Quyên. Mỗi giọng ca đem đến một sắc thái, giúp bài hát liên tục được công chúng nghe lại. Riêng Thanh Lam ghi dấu ấn đậm nét qua bản thu do Hãng phim Trẻ đầu tư. Theo bà Thúy, Hồng Đăng sinh thời đặc biệt yêu thích cách thể hiện của nữ ca sĩ.

Về sau, biết sự “lợi hại” của hoa sữa, mỗi độ thu về lại có người nói vì ông Hồng Đăng mà hoa sữa được trồng kín đường.

Sau khi những ý kiến trái chiều về loài hoa này lan rộng trên mạng xã hội những ngày qua, các từ khóa “Hoa sữa”, “Hoa sữa Hồng Đăng” đều có lượng tìm kiếm tăng đột biến trên Google Trends.

Tưởng tượng về hoa sữa để làm thơ

Một câu chuyện thú vị khác gắn với Hà Nội mùa vắng những cơn mưa. Tác giả của phần lời ca khúc là nhà thơ Bùi Thanh Tuấn, lúc viết Hoa sữa thôi rơi những chiều tan học thì chưa từng đặt chân đến Hà Nội.

Một người bạn của Bùi Thanh Tuấn kể cuối năm 1992, Tuấn khi đó đang là sinh viên Khoa Ngữ văn - Báo chí tại Trường Đại học Tổng hợp TPHCM, dù chưa một lần đặt chân đến Hà Nội, qua những câu chuyện kể, sách báo và trí tưởng tượng bay bổng của tuổi trẻ, anh đã viết nên bài thơ Chia tay người Hà Nội.

Bài thơ gom đầy những hình ảnh đặc trưng nhất của thu đông Hà Nội: Hà Nội mùa này vắng những cơn mưa/ Cái rét đầu đông giật mình bật khóc/ Hoa sữa thôi rơi những chiều tan học/ Cổ Ngư xưa lặng lẽ dấu chân buồn…

hongdang3.jpg
Nhà thơ Bùi Thanh Tuấn (1974-2026).

Mùa hè năm 1993, trong một buổi giao lưu, tập huấn giữa cán bộ Đoàn và sinh viên hai miền Nam - Bắc diễn ra tại TPHCM, nhạc sĩ Trương Quý Hải đã gặp gỡ Bùi Thanh Tuấn.

Ngay khi nghe chàng trai trẻ đọc bài thơ Chia tay người Hà Nội, nhạc sĩ đã mượn ngay một cây đàn guitar của bạn bè xung quanh, vừa đệm đàn vừa nương theo lời thơ để ký âm.

Theo lời Trương Quý Hải, ca khúc hoàn thành trong khoảng 30 phút. Tối đó, ông mang bài hát đến buổi liên hoan, đệm guitar và hát cho mọi người nghe. Câu thơ mở đầu được chọn làm tên ca khúc Hà Nội mùa vắng những cơn mưa.

Ca khúc được giới thiệu trên Đài Truyền hình Hà Nội năm 1993 qua tiếng hát Thanh Tâm, rồi phổ biến rộng hơn qua các bản thu, trong đó có Cẩm Vân. Cùng phần nhạc của Trương Quý Hải, những hình ảnh Bùi Thanh Tuấn từng hình dung qua lời bạn kể đã đến với đông đảo người yêu Hà Nội.

Cùng chuyên mục

Miễn phí vé 17 tuyến xe buýt và Metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên

Miễn phí vé 17 tuyến xe buýt và Metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên

TPO - Trước thềm lễ khai mạc Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X tối 21/11, TPHCM hoàn thiện các khâu tổ chức, từ sân khấu bên sông Sài Gòn đến phương án đi lại, lưu trú cho các đoàn. Thành phố cũng kết nối sự kiện thể thao với những hoạt động giới thiệu lịch sử, văn hóa và con người Nam Bộ.

Tôn vinh vận động viên, huấn luyện viên tiêu biểu của Việt Nam

Tôn vinh vận động viên, huấn luyện viên tiêu biểu của Việt Nam

TPO - Công ty Cổ phần Thể thao và Giải trí MCV (MCV Sport) và Trung tâm Thông tin - Truyền thông Thể dục thể thao ký biên bản ghi nhớ hợp tác chiến lược, hướng tới phát triển nội dung thể thao đa nền tảng, mở rộng nguồn lực và tăng khả năng kết nối với công chúng trong môi trường số.

Tiếp tục đấu khẩu về đôi rồng cao 10 m bên Hồ Gươm

Tiếp tục đấu khẩu về đôi rồng cao 10 m bên Hồ Gươm

TPO - Đôi rồng bên Hồ Gươm phục vụ một sân khấu tạm thời, nhưng cuộc tranh luận đã vượt khỏi khuôn khổ sự kiện. Tạo hình, màu sắc và vị trí của chúng trở thành tâm điểm khen chê. Lời giải thích về sự tồn tại của đôi rồng nhiều lúc bị lấn át bởi những lời phán xét.

Tìm ra 'từ của năm' 2026

Tìm ra 'từ của năm' 2026

TPO - Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng làm mờ ranh giới giữa con người và máy móc, từ điển Cambridge đã chọn “human” (con người) là từ của năm 2026, phản ánh những cuộc tranh luận trên toàn cầu về ý nghĩa và giá trị của việc là con người trong kỷ nguyên AI.

Công bố làm phim ‘Tuyên ngôn độc lập’

Công bố làm phim ‘Tuyên ngôn độc lập’

TPO - Bộ phim "Tuyên ngôn độc lập" do đạo diễn Phi Tiến Sơn thực hiện tái hiện những sự kiện lịch sử từ cuối tháng 8 đến ngày 2/9/1945, dự kiến ra mắt dịp Quốc khánh năm 2027.

Đôi bàn tay cô giáo

Đôi bàn tay cô giáo

Các bạn! Mỗi lần tôi ghé sát mắt vào trang giấy hay màn hình điện thoại để mượn những con chữ trải lòng cùng bạn đọc là một lần tôi nhớ về cô, nhớ về đôi bàn tay dịu dàng, ấm áp đã giúp tôi viết nên trang mới của cuộc đời. Có lẽ suốt những năm tháng tuổi thơ, hiện tại và cả sau này tôi vẫn sẽ không quên được cái ngày đó - một dấu mốc quan trọng trong hành trình thay đổi số phận của tôi.

Hé lộ kho cổ vật từ con tàu đắm Cù Lao Chàm

Hé lộ kho cổ vật từ con tàu đắm Cù Lao Chàm

TPO - 70 hiện vật gốm sứ từ tàu đắm Cù Lao Chàm có niên đại thế kỷ XV-XVI cùng nhiều bảo vật quốc gia, cổ vật quý được giới thiệu tại triển lãm ở Đà Nẵng thu hút sự quan tâm của đông đảo công chúng.

Thiền Cà Phê tiếp tục ghi dấu tại Liên Hiệp Quốc (Hoa Kỳ)

Thiền Cà Phê tiếp tục ghi dấu tại Liên Hiệp Quốc (Hoa Kỳ)

Tiếp nối dấu ấn được UNESCO chọn giới thiệu với thế giới như một trải nghiệm văn hóa đặc sắc của Việt Nam, Thiền Cà Phê tiếp tục ghi dấu tại Liên Hiệp Quốc. Đây là bước tiến lớn, khẳng định triết lý Cà Phê Đạo của Nhà sáng lập – Chủ tịch tập đoàn Trung Nguyên Legend Đặng Lê Nguyên Vũ trên toàn cầu sau khi hiện diện trên quê hương Trà Đạo Nhật Bản.

Sau 'Huy Bến xe', TPHCM rà soát phim giang hồ mạng

Sau 'Huy Bến xe', TPHCM rà soát phim giang hồ mạng

TPO - Sở Văn hóa và Thể thao TPHCM cho biết đang rà soát thông tin trên mạng hằng ngày, phối hợp công an xử lý nội dung vi phạm, trong đó có phim ca nhạc khai thác đề tài giang hồ, tội phạm, bạo lực để thu hút người xem.

Đại tướng Phan Văn Giang gợi mở những đề tài mới về người lính

Đại tướng Phan Văn Giang gợi mở những đề tài mới về người lính

TPO - Công việc của những người lính nghiên cứu, sản xuất vũ khí, trang bị là một trong những đề tài Đại tướng Phan Văn Giang gợi ra cho văn nghệ sĩ Quân đội. Đại tướng cũng đề nghị các cơ quan, đơn vị tạo điều kiện để người sáng tác đi thực tế, nhất là ở những lĩnh vực khó và địa bàn trọng yếu.

NSƯT Tân Nhàn nhận bằng khen của Thủ tướng Chính phủ

NSƯT Tân Nhàn nhận bằng khen của Thủ tướng Chính phủ

TPO - Sáng 19/11, PGS.TS. NSƯT Tân Nhàn - Trưởng khoa Thanh nhạc, Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam - được trao bằng khen của Thủ tướng Chính phủ vì những thành tích xuất sắc trong đổi mới giảng dạy, đào tạo và bồi dưỡng sinh viên trong khuôn khổ Lễ kỷ niệm 70 năm thành lập Học viện.