Tìm ra 'từ của năm' 2026

TPO - Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng làm mờ ranh giới giữa con người và máy móc, từ điển Cambridge đã chọn “human” (con người) là từ của năm 2026, phản ánh những cuộc tranh luận trên toàn cầu về ý nghĩa và giá trị của việc là con người trong kỷ nguyên AI.

Những bước tiến của trí tuệ nhân tạo, đặc biệt kể từ khi ChatGPT xuất hiện, khiến câu hỏi về ý nghĩa của việc là con người trở thành chủ đề gây nhiều tranh luận. Sự phát triển của AI cũng đặt ra câu hỏi liệu máy tính có thể đạt tới trạng thái có ý thức hay không.

Trong bối cảnh đó, từ điển Cambridge đã công bố human (con người) là từ của năm 2026. Từ này được Cambridge định nghĩa là "có những phẩm chất, khuyết điểm và cảm xúc của con người, khác với thần linh, động vật hoặc máy móc".

pr-pack-image-4-2048x1098.png
Từ điển Cambridge đã chọn human (con người) là từ của năm 2026.

Theo từ điển Cambridge, ý nghĩa và cách sử dụng từ “human” ngày càng trở nên quan trọng trong thời đại AI. Ông Colin McIntosh - chuyên gia biên soạn từ điển Cambridge - cho biết AI đang thay đổi cách chúng ta nói về việc là con người.

“Những lo ngại về những gì con người có thể mất đi khi giao việc tư duy cho AI đã khiến chúng ta phải xem xét lại mức độ phụ thuộc vào công nghệ này, từ các nhà toán học hàng đầu đến giáo viên dạy trẻ nhỏ”, ông McIntosh nói.

Tiến sĩ Tom McClelland - chuyên gia triết học khoa học tại Đại học Cambridge - cho rằng việc lựa chọn human làm từ của năm đặc biệt đáng chú ý khi nhận thức của con người về chính mình đang thay đổi.

“Chúng ta đang cố gắng hiểu sự khác biệt giữa trí tuệ con người và trí tuệ nhân tạo, giữa những sinh vật sống như chúng ta và những thực thể nhân tạo mà chúng ta đang tạo ra. Điều gì tạo nên sự khác biệt của con người? Đó là ý thức, khả năng sáng tạo hay lòng trắc ẩn?”, ông McClelland đặt câu hỏi.

Theo ông, không có điều gì là tất yếu đối với tương lai của AI. Tương lai của công nghệ này phụ thuộc vào những lựa chọn của con người.

Sự gia tăng gần đây của những từ ghép như human-made (do con người tạo ra) cho thấy từ này ngày càng được sử dụng để phân biệt các sản phẩm hoặc phẩm chất của con người với AI.

“Chính sự quan tâm trở lại đối với ý nghĩa của việc là con người đã phản ánh tinh thần thời đại và đưa 'human’ trở thành từ của năm do từ điển Cambridge bình chọn”, ông McIntosh cho biết.

Bình luận về quyết định của từ điển Cambridge, tỷ phú Bill Gates cho rằng AI đang khiến chúng ta suy nghĩ sâu sắc hơn về ý nghĩa của việc là con người.

“AI có thể giúp chúng ta chữa bệnh, cải thiện giáo dục và mang lại cho mọi người nhiều thời gian hơn để dành cho những điều quan trọng nhất. Tuy nhiên, chúng ta cần cân nhắc kỹ lưỡng về cách AI hiện diện trong cuộc sống, bao gồm cả những lĩnh vực mà chúng ta muốn con người tiếp tục giữ vai trò trung tâm. Thước đo thành công của AI phải là mức độ công nghệ này cải thiện cuộc sống của con người”, tỷ phú Bill Gates nhấn mạnh.

bill-gates.jpg
Tỷ phú Bill Gates cho rằng AI đang khiến chúng ta suy nghĩ sâu sắc hơn về ý nghĩa của việc là con người.

Trong năm 2026, nhiều nhân vật nổi tiếng đã lên tiếng bảo vệ vai trò và giá trị của con người trước sự phát triển của AI.

Tỷ phú Bill Gates đề xuất dành riêng một số công việc cho con người, chẳng hạn như chăm sóc người khác, và không bao giờ để máy móc đảm nhận những công việc này.

Geoffrey Hinton, người được mệnh danh là cha đỡ đầu của AI và từng đoạt giải Nobel, cảnh báo: “Chúng ta đang tạo ra những thực thể xa lạ. Tôi sẵn sàng ích kỷ và lựa chọn con người”.

Trong thông điệp Magnifica Humanitas, Giáo hoàng Leo XIV đề cập đến những hình thức phi nhân hóa mới và trách nhiệm cấp thiết phải gìn giữ sâu sắc tính người.

Diễn viên Scarlett Johansson và Cate Blanchett, nghệ sĩ Tayla Parx, LeAnn Rimes và Billie Eilish, cùng các nhà văn Jodi Picoult và Jonathan Franzen đã lên tiếng phản đối những hành vi mà họ gọi là cuộc tấn công vào khả năng sáng tạo của con người.

Cùng chuyên mục

Công bố làm phim ‘Tuyên ngôn độc lập’

Công bố làm phim ‘Tuyên ngôn độc lập’

TPO - Bộ phim "Tuyên ngôn độc lập" do đạo diễn Phi Tiến Sơn thực hiện tái hiện những sự kiện lịch sử từ cuối tháng 8 đến ngày 2/9/1945, dự kiến ra mắt dịp Quốc khánh năm 2027.

Đôi bàn tay cô giáo

Đôi bàn tay cô giáo

Các bạn! Mỗi lần tôi ghé sát mắt vào trang giấy hay màn hình điện thoại để mượn những con chữ trải lòng cùng bạn đọc là một lần tôi nhớ về cô, nhớ về đôi bàn tay dịu dàng, ấm áp đã giúp tôi viết nên trang mới của cuộc đời. Có lẽ suốt những năm tháng tuổi thơ, hiện tại và cả sau này tôi vẫn sẽ không quên được cái ngày đó - một dấu mốc quan trọng trong hành trình thay đổi số phận của tôi.

Hé lộ kho cổ vật từ con tàu đắm Cù Lao Chàm

Hé lộ kho cổ vật từ con tàu đắm Cù Lao Chàm

TPO - 70 hiện vật gốm sứ từ tàu đắm Cù Lao Chàm có niên đại thế kỷ XV-XVI cùng nhiều bảo vật quốc gia, cổ vật quý được giới thiệu tại triển lãm ở Đà Nẵng thu hút sự quan tâm của đông đảo công chúng.

Thiền Cà Phê tiếp tục ghi dấu tại Liên Hiệp Quốc (Hoa Kỳ)

Thiền Cà Phê tiếp tục ghi dấu tại Liên Hiệp Quốc (Hoa Kỳ)

Tiếp nối dấu ấn được UNESCO chọn giới thiệu với thế giới như một trải nghiệm văn hóa đặc sắc của Việt Nam, Thiền Cà Phê tiếp tục ghi dấu tại Liên Hiệp Quốc. Đây là bước tiến lớn, khẳng định triết lý Cà Phê Đạo của Nhà sáng lập – Chủ tịch tập đoàn Trung Nguyên Legend Đặng Lê Nguyên Vũ trên toàn cầu sau khi hiện diện trên quê hương Trà Đạo Nhật Bản.

Sau 'Huy Bến xe', TPHCM rà soát phim giang hồ mạng

Sau 'Huy Bến xe', TPHCM rà soát phim giang hồ mạng

TPO - Sở Văn hóa và Thể thao TPHCM cho biết đang rà soát thông tin trên mạng hằng ngày, phối hợp công an xử lý nội dung vi phạm, trong đó có phim ca nhạc khai thác đề tài giang hồ, tội phạm, bạo lực để thu hút người xem.

Đại tướng Phan Văn Giang gợi mở những đề tài mới về người lính

Đại tướng Phan Văn Giang gợi mở những đề tài mới về người lính

TPO - Công việc của những người lính nghiên cứu, sản xuất vũ khí, trang bị là một trong những đề tài Đại tướng Phan Văn Giang gợi ra cho văn nghệ sĩ Quân đội. Đại tướng cũng đề nghị các cơ quan, đơn vị tạo điều kiện để người sáng tác đi thực tế, nhất là ở những lĩnh vực khó và địa bàn trọng yếu.

Chi tiết chuỗi hoạt động mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 2026

Chi tiết chuỗi hoạt động mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 2026

TPO - Từ ngày 21-24/11, Hà Nội tổ chức chuỗi hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 2026 với nhiều sự kiện đặc sắc như diễu hành di sản quanh hồ Hoàn Kiếm, trình diễn ánh sáng 3D mapping tại Tháp Rùa, triển lãm văn hóa và đại nhạc hội quy mô 50.000 khán giả tại sân vận động Mỹ Đình.

Phiên bản 'Con đĩ đánh bồng' mới

Phiên bản 'Con đĩ đánh bồng' mới

TPO - "Con đĩ đánh bồng" là điệu múa cổ của làng Triều Khúc, người múa phải là nam đóng giả nữ. Tồn tại qua hơn 1.000 năm, mới đây di sản này đã thu hút sự tham gia của một số nghệ sĩ quốc tế đến từ Pháp, Hà Lan, Italy trong sự kiện hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam.

Vẽ lại những điều có thể biến mất

Vẽ lại những điều có thể biến mất

TPO - Họa sĩ vẽ một góc vườn ở Bắc Sơn vì lo cảnh vật ấy có thể biến mất khi du lịch cộng đồng phát triển. Từ những góc vườn, bến sông đến những tác phẩm nhỏ xinh, triển lãm “Miền xa - miền gần” cho thấy cách các nghệ sĩ lưu giữ những hình ảnh bình dị của đời sống.

Đôi rồng cao 10 m bên Hồ Gươm, người dân khen hoành tráng

Đôi rồng cao 10 m bên Hồ Gươm, người dân khen hoành tráng

TPO - Sự xuất hiện của đôi rồng khổng lồ mang phong cách thời Lý tại sân khấu Ngày Văn hóa Việt Nam 2026 đang tạo nên những luồng ý kiến trái chiều. Người trầm trồ trước thiết kế hoành tráng, người lại lo ngại công trình lấn át không gian cảnh quan quen thuộc của Hồ Gươm.