Ngày 18/11, tại Bảo tàng Tổng hợp tỉnh Quảng Ngãi, Sở VH-TT&DL tổ chức trưng bày, giới thiệu và trình diễn di sản văn hóa. Đây là hoạt động nằm trong khuôn khổ Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết toàn dân tộc tỉnh Quảng Ngãi năm 2026.
Điểm nhấn của sự kiện là chuyên đề Quảng Ngãi - Bí mật từ lòng đất, giới thiệu hơn 300 hiện vật khảo cổ tiêu biểu được phát hiện tại các địa điểm Lung Leng, hồ Nước Trong, Long Thạnh, Bình Châu và Sa Huỳnh.
Các hiện vật gồm công cụ đá, đồ gốm, kim loại, đồ trang sức và những vật dụng gắn liền với đời sống cư dân cổ. Qua từng hiện vật, người xem có dịp tìm hiểu những dấu tích lịch sử, văn hóa của vùng đất Quảng Ngãi qua nhiều thời kỳ, từ miền núi, đồng bằng đến hải đảo.
Đặc biệt, lần đầu Bảo tàng Tổng hợp tỉnh Quảng Ngãi công bố và trưng bày tượng thần khỉ Hanuman, tác phẩm điêu khắc đá thuộc nghệ thuật Champa, có niên đại khoảng thế kỷ XI-XII.
Bức tượng mang giá trị tiêu biểu về lịch sử, tôn giáo, tín ngưỡng và nghệ thuật điêu khắc Champa. Đằng sau hiện vật này còn là câu chuyện đáng chú ý về người dân phát hiện cổ vật dưới biển và tự nguyện giao nộp cho Nhà nước.
Năm 2021, trong một lần ra biển câu cá, ông Dương Đình Lục (trú xã Vạn Tường, Quảng Ngãi) phát hiện bức tượng nằm chìm dưới lớp cát tại vùng biển Vũng Buồn, cách bờ khoảng 50 m, ở độ sâu khoảng 4 m.
Do bức tượng rất nặng, ông Lục phải thuê xe cẩu để trục vớt, đưa về nhà. Dù có người hỏi mua, ông không bán mà đến năm 2023 đã tự nguyện giao nộp cho Bảo tàng Tổng hợp tỉnh Quảng Ngãi để phục vụ nghiên cứu, bảo tồn.
Ngày 16/9, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch có quyết định chi thưởng gần 93 triệu đồng cho ông Lục vì đã giao nộp cổ vật quý.
Bên cạnh chuyên đề khảo cổ, Bảo tàng Tổng hợp tỉnh Quảng Ngãi còn phối hợp với Hội Di sản văn hóa tỉnh tổ chức trưng bày Cổ vật tiêu biểu của các nhà sưu tập tỉnh Quảng Ngãi.
Không gian này giới thiệu những hiện vật có giá trị lịch sử, văn hóa và nghệ thuật được các cá nhân sưu tầm, gìn giữ, giúp công chúng có thêm cơ hội tiếp cận những bộ sưu tập cổ vật.
Ngoài chiêm ngưỡng cổ vật, người dân và du khách còn được tìm hiểu, trải nghiệm các nghề thủ công truyền thống, trình diễn nhạc cụ dân tộc và văn hóa ẩm thực của đồng bào các dân tộc trên địa bàn tỉnh.
Các hoạt động nổi bật gồm trình diễn làm gốm Mỹ Thiện, nghề rèn truyền thống của người Tơ Đră (Xơ Đăng), làm bánh sừng trâu của người Giẻ Triêng và nghề làm mạch nha Mộ Đức, trình diễn nhạc cụ dân tộc và khám phá văn hóa ẩm thực địa phương.
Theo ông Phan Văn Hoàng - Phó Giám đốc Sở VH -TT&DL tỉnh Quảng Ngãi, các hoạt động góp phần quảng bá những giá trị lịch sử, khảo cổ, nghệ thuật đặc sắc của địa phương, đồng thời tạo không gian kết nối quá khứ với hiện tại.