Nhà lãnh đạo Mỹ không tổ chức họp báo tổng kết chuyến đi như thông lệ từ nhiệm kỳ đầu tiên của ông. Ông cũng không trả lời báo chí sau cuộc gặp mà Nhà Trắng quảng bá là sự kiện được mong đợi từ lâu giữa ba nhà lãnh đạo thế giới.
Trong khi ông Trump lên chuyên cơ Không lực Một để rời Thâm Quyến, ông Putin đã tổ chức họp báo với giới truyền thông Nga, để thể hiện quan điểm của Mátxcơva về các sự kiện ra công chúng trước Nhà Trắng khá lâu.
Ông Trump thông báo sẽ tổ chức họp báo tại Nhà Trắng trong ngày 20/11. Nhà Trắng cũng công bố bản tóm tắt nội dung cuộc gặp, vài giờ sau khi phía Trung Quốc đưa ra thông tin tương tự. Theo đó, ba nhà lãnh đạo đã thảo luận về vấn đề cải tổ Liên Hợp Quốc, gia tăng sản xuất các sản phẩm dầu mỏ, giảm nguy cơ chiến tranh hạt nhân và bảo đảm Tòa án Hình sự Quốc tế không lạm dụng thẩm quyền của mình. Tất cả chỉ được truyền tải trong bản tóm tắt ngắn gọn gồm 4 gạch đầu dòng.
Ông Trump thường coi việc ông sẵn sàng tiếp xúc với báo chí là một phần quan trọng của hình ảnh cá nhân. Ông thường trả lời câu hỏi của phóng viên hoặc nhận các cuộc phỏng vấn qua điện thoại di động, thường là theo cách thức và thời điểm do chính ông lựa chọn.
Tuy nhiên, theo bài viết của Washington Post, chuyến thăm Trung Quốc lần này là lời nhắc nhở, rằng việc xuất hiện trước công chúng và tính minh bạch không phải là một. Trong chặng cuối của chuyến thăm mang tính chiến lược cao, công chúng gần như không có cơ hội tìm hiểu về những cuộc gặp quan trọng nhất của nhà lãnh đạo Mỹ. Điều này khiến người bên ngoài chỉ có được bức tranh không đầy đủ về những nội dung đã được thảo luận và không biết liệu có đạt được bất kỳ kết quả cụ thể nào hay không.
“Đó là một cuộc gặp mang tính lịch sử... Tôi cho rằng người dân Mỹ đáng lẽ phải được tiếp cận với những thông tin về cuộc gặp đó”, Stephanie Grisham, người từng giữ chức Thư ký báo chí Nhà Trắng trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump, nhận xét.
Ông Trump nhiều lần trả lời câu hỏi của phóng viên trong chặng đầu tiên của chuyến công du châu Á, khi ở Philippines. Tuy nhiên, ông không nhận câu hỏi từ báo chí tại Trung Quốc, mặc dù đã tham gia cuộc phỏng vấn với Fox News trước hội nghị thượng đỉnh.
Các chuyến công du nước ngoài của tổng thống Mỹ, đặc biệt là những sự kiện như Hội nghị cấp cao APEC diễn ra trong tuần này, thường đi kèm với những cuộc đàm phán hậu trường về nhiều lợi ích khác nhau, trong đó có vấn đề phóng viên được tiếp cận tổng thống ở mức độ nào.
Tuy nhiên, quy trình tại Thâm Quyến lần này khá bất thường: Nhóm phóng viên Nhà Trắng bị loại khỏi một số sự kiện chính thức. Chính quyền phải gấp rút tìm phóng viên thay thế, được gọi là các thành viên nhóm báo chí “bổ sung”, để đưa tin về những sự kiện này.
Các đài truyền hình Mỹ bị hạn chế phát sóng trực tiếp các sự kiện. Một phóng viên của Bloomberg TV không được phép tham gia nhóm phóng viên tác nghiệp tại phần mở đầu cuộc họp ba bên giữa ông Trump, ông Putin và ông Tập, sau khi nữ phóng viên này đã hô lớn một câu hỏi.
Trong thời điểm diễn ra cuộc gặp ba bên chưa từng có tiền lệ, trung tâm tác nghiệp báo chí tại khách sạn chính nơi các phóng viên Mỹ lưu trú lại phát một bộ phim tài liệu về trà matcha.
Một quan chức Nhà Trắng cho biết, chính quyền Tổng thống Trump đã nỗ lực để đưa phóng viên nói trên trở lại nhóm tác nghiệp nhưng không thành.
Khi các phóng viên lên chuyên cơ Không lực Một để trở về Mỹ, họ được yêu cầu giao nộp điện thoại. Điều này khiến các tòa soạn mất liên lạc, không nắm được thông tin về hành trình của tổng thống, đồng thời làm dấy lên những đồn đoán rằng ông Trump sẽ bất ngờ dừng chân tại một địa điểm khác trên đường trở về từ Bắc Kinh.
Thiếu nội dung cụ thể
Tài khoản chuyên cung cấp thông tin phản hồi nhanh của Nhà Trắng trên mạng xã hội X thường xuyên đăng tải các video về chuyến thăm, trong đó có đoạn ông Trump đưa tay đỡ ông Tập khi cả hai đi thang cuốn. Nhà Trắng cũng chia sẻ video được biên tập công phu, quay chậm cảnh ông Tập bước đến chào đón ông Trump tại sân bay khi ông vừa đến, với sự xuất hiện của đội nghi thức và vũ công, cùng màn trình diễn máy bay.
Tuy nhiên, những hình ảnh mang tính trình diễn này hoàn toàn khác với việc cung cấp thông tin sâu sắc về những nội dung mà các nhà lãnh đạo có thể đã thảo luận, chẳng hạn như kinh tế, các biện pháp trừng phạt và thuế quan, năng lượng hay chính sách đối ngoại.
Trong chuyến thăm Trung Quốc năm 2014, ông Obama và ông Tập cùng tổ chức họp báo tại Bắc Kinh.
Năm 2019, trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump, Thư ký báo chí Nhà Trắng Stephanie Grisham đã xảy ra xô xát với các nhân viên an ninh Triều Tiên, khi họ tìm cách ngăn cản nhóm nhà báo Mỹ đưa tin về cuộc gặp giữa ông Trump và Chủ tịch Triều Tiên Kim Jong Un tại khu phi quân sự.
Hiện tại, Nhà Trắng không có người giữ chức Thư ký báo chí.
Sau khi rời Thâm Quyến, ông Trump liên tục đăng bài trên mạng xã hội Truth Social về cuộc gặp, nhưng không hề nhắc đến ông Tập hay ông Putin. Thay vào đó, ông chia sẻ suy nghĩ về dự luật nông nghiệp, đăng tải bài báo về vụ tai nạn ô tô nghiêm trọng ở Connecticut liên quan đến người đàn ông mà chính quyền cho rằng đã nhập cảnh Mỹ trái phép, đồng thời gửi lời chúc mừng đội bóng chuyền nữ của Đại học Anderson.
Ông cũng nhận cuộc điện thoại từ phóng viên NBC News, trong đó ông đánh giá cuộc gặp với ông Tập và ông Putin đạt “12 điểm trên thang điểm từ 0 đến 10”, đồng thời khẳng định: “Những mối quan hệ tuyệt vời đã được xây dựng”.
Ông Trump cho biết ông và ông Tập đã thảo luận về trí tuệ nhân tạo (AI) và nhất trí rằng công nghệ này chỉ nên chịu sự điều chỉnh ở mức tối thiểu. Tuy nhiên, ông không đi sâu vào việc cụ thể những quy định tối thiểu đó sẽ bao gồm những gì.
Đáng chú ý, nội dung này không được đề cập trong bản thông cáo chính thức của Nhà Trắng về cuộc gặp.