Tin tưởng vào năng lực
Sau lễ chuyển giao, Việt Nam sẽ đảm nhiệm việc chủ trì, điều phối các hoạt động của Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) trong năm tới, với Tuần lễ Cấp cao dự kiến được tổ chức tại Phú Quốc vào tháng 11/2027.
Đây không chỉ là nghi thức khép lại năm APEC 2026 do Trung Quốc đăng cai. Việt Nam sẽ tiếp nhận trách nhiệm xây dựng chương trình hoạt động, thúc đẩy các cuộc thảo luận và tạo đồng thuận giữa 21 nền kinh tế thành viên. Sự tham dự của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại lễ chuyển giao ở Thâm Quyến cho thấy APEC 2027 được đặt ở tầm ưu tiên quốc gia, gắn công tác đối ngoại với những mục tiêu phát triển cụ thể của đất nước.
APEC hoạt động trên cơ sở đồng thuận và tự nguyện, vì vậy nước chủ nhà không thể đơn phương quyết định kết quả của Diễn đàn. Nhưng nước chủ nhà có vai trò quan trọng trong việc lựa chọn chủ đề, sắp xếp ưu tiên và duy trì đối thoại giữa các thành viên. Việt Nam có thể dùng vị trí ấy để thúc đẩy những nội dung sát với nhu cầu của khu vực và trong nước, từ thuận lợi hóa thương mại, kết nối chuỗi cung ứng đến chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững.
Việt Nam từng đăng cai APEC vào các năm 2006 và 2017. Lần thứ ba đảm nhận vai trò này, từ khi gia nhập Diễn đàn năm 1998, phản ánh chặng đường hội nhập ngày càng sâu rộng của đất nước. Nếu lần đầu đăng cai là dịp để Việt Nam khẳng định quyết tâm mở cửa và tham gia các cơ chế khu vực, thì đến nay Việt Nam đã có thêm kinh nghiệm điều phối, mạng lưới đối tác rộng hơn và tiếng nói ngày càng rõ trong các vấn đề chung. Việc được giao đăng cai lần thứ ba cũng cho thấy các nền kinh tế thành viên APEC tin tưởng vào khả năng tổ chức và đóng góp của Việt Nam.
Mở ra nhiều cơ hội
Tầm quan trọng kinh tế của APEC đối với Việt Nam rất rõ. APEC là diễn đàn quy tụ 15 trên 30 đối tác chiến lược, đối tác toàn diện và là các đối tác kinh tế, thương mại quan trọng hàng đầu của Việt Nam, chiếm hơn 77% thương mại, gần 81% đầu tư trực tiếp và hơn 85% du lịch. 13 trong 19 hiệp định thương mại tự do (FTA) mà Việt Nam đang triển khai/đàm phán là với thành viên APEC. Trong đó, 17 trên tổng số 20 thành viên APEC là đối tác FTA của Việt Nam. Đây là những thị trường, nhà đầu tư và đối tác có ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất, xuất khẩu và việc làm trong nước.
Đăng cai APEC 2027 giúp Việt Nam có thêm cơ hội kết nối với các đối tác ấy. Trong suốt năm, các bộ trưởng, quan chức, chuyên gia, lãnh đạo doanh nghiệp và nhà đầu tư sẽ tham dự nhiều cuộc họp, diễn đàn và hoạt động chuyên ngành tại Việt Nam. Những dịp gặp gỡ này tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam giới thiệu sản phẩm, tìm đối tác, nắm bắt yêu cầu của thị trường và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng khu vực. Các cuộc tiếp xúc giữa lãnh đạo cấp cao cũng có thể mở đường cho hợp tác về thương mại, đầu tư, công nghệ, đào tạo nhân lực…
Cơ hội ấy không tự chuyển thành hợp đồng hay dòng vốn. Doanh nghiệp trong nước chỉ tận dụng được nếu có sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn, thông tin thị trường đủ tốt và khả năng duy trì quan hệ sau các cuộc gặp. Vì thế, giá trị của năm APEC không nằm ở số lượng cuộc họp hay đoàn khách đến Việt Nam, mà ở việc những tiếp xúc đó có tạo ra dự án, đơn hàng và quan hệ kinh doanh lâu dài hay không.
Lễ chuyển giao vai trò chủ nhà APEC từ Trung Quốc cho Việt Nam ngày 19/11 vừa đánh dấu trách nhiệm mới, vừa mở đầu cho quá trình chuẩn bị kéo dài trong năm tới. Thành công của Việt Nam sẽ không chỉ được đo bằng việc tổ chức chu đáo các cuộc họp. Quan trọng hơn, APEC 2027 cần để lại kết nối kinh tế có ích, hạ tầng được khai thác hiệu quả và những cơ hội mà doanh nghiệp, người dân Việt Nam có thể tiếp tục sử dụng sau khi các nhà lãnh đạo rời Phú Quốc.
Lợi ích kinh tế cũng thể hiện tại Phú Quốc. Các công trình phục vụ APEC, như mở rộng sân bay, xây dựng trung tâm hội nghị, cải thiện đường giao thông, cấp nước và xử lý chất thải, có thể nâng năng lực phục vụ du lịch và hoạt động kinh tế của đảo. Nếu được quy hoạch và vận hành tốt, hạ tầng này sẽ tiếp tục phục vụ người dân, du khách và doanh nghiệp sau khi hội nghị kết thúc. Chính phủ đã yêu cầu các dự án phải gắn với nhu cầu phát triển lâu dài của Phú Quốc, thay vì chỉ đáp ứng thời hạn tổ chức sự kiện.
APEC cũng đem lại cơ hội quảng bá hình ảnh Việt Nam và Phú Quốc tới giới đầu tư, du khách, hãng hàng không và các tập đoàn dịch vụ quốc tế. Sự chú ý này có thể hỗ trợ phát triển du lịch nghỉ dưỡng, du lịch hội nghị, thương mại và các dịch vụ liên quan. Nhưng hiệu quả lâu dài phụ thuộc vào chất lượng dịch vụ, môi trường đầu tư, khả năng kết nối và việc bảo vệ cảnh quan tự nhiên. Một sự kiện quốc tế có thể đưa điểm đến lên bản đồ; giữ chân du khách và nhà đầu tư đòi hỏi những điều kiện tốt hơn nhiều so với một tuần lễ cấp cao.