Thượng đỉnh Mỹ - Trung - Nga: Bước ngoặt lịch sử hay khoảnh khắc chóng quên?

TPO - Cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin trong hôm nay (19/11) có thể đánh dấu một bước ngoặt trong lịch sử thế giới, hoặc chỉ là sự kiện chụp ảnh ngoại giao nhanh chóng bị lãng quên.

trump-putin-tap.jpg
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đứng quan sát khi Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin bắt tay nhau trước tiệc chiêu đãi chào mừng nhân Hội nghị cấp cao APEC, tối 18/11. (Ảnh: THX/AP)

Cuộc gặp ba bên lần này là dịp ông Trump kiểm chứng uy tín của mình như một nhà đàm phán tài ba. Ông từng nói rằng cuộc gặp với ông Tập và ông Putin - hai đối thủ hàng đầu của Mỹ, là cơ hội để thảo luận về quy tắc kiểm soát vũ khí hạt nhân và bắt đầu tìm cách giải quyết các cuộc xung đột tại Ukraine và Iran. Tuy nhiên, các chuyên gia không đặt nhiều kỳ vọng vào khả năng đạt được đột phá lớn.

Tổng thống Mỹ cho rằng lợi thế của việc gặp đồng thời hai nhà lãnh đạo nằm ở chỗ hai quốc gia đó có quan hệ hợp tác tốt với nhau.

"Cả hai đều thích Trump. Còn điều gì sẽ xảy ra sau khi tôi rời đi? Điều đó thì tôi không thể nói trước được", Tổng thống Trump nói trong cuộc phỏng vấn với Fox News ngày 12/11.

Ông Trump dự kiến sẽ có cuộc gặp riêng với ông Tập trước cuộc họp ba bên. Đây là cuộc gặp quan trọng thứ ba giữa hai nhà lãnh đạo trong năm nay. Ông cũng bổ sung cuộc gặp riêng với ông Putin vào lịch trình, đánh dấu lần đầu tiên hai nhà lãnh đạo hội đàm kể từ khi gặp gỡ tại Alaska năm ngoái.

Ông Trump thường hay nói về mối quan hệ thân thiết với ông Putin, trong khi quan hệ giữa Mỹ và Ukraine dường như đã xuống mức rất thấp trong thời gian gần đây.

Cùng tham gia chuyến đi nhưng cho đến nay vẫn giữ thái độ khá kín tiếng là tỷ phú Elon Musk. Công ty SpaceX của ông từng nhiều lần hạn chế năng lực hoạt động của hệ thống vệ tinh quân sự Starshield mà quân đội Ukraine sử dụng.

Cuộc gặp ba bên dự kiến diễn ra sau phiên họp với các nhà lãnh đạo tại Hội nghị cấp cao APEC vào sáng nay. Đây sẽ là sự kiện quan trọng khép lại chuyến công du châu Á của ông Trump, bắt đầu từ hôm 17/11 tại Philippines.

Ông Trump cho biết muốn thảo luận với hai nhà lãnh đạo về kho vũ khí hạt nhân của mỗi nước. Hiệp ước kiểm soát vũ khí hạt nhân cuối cùng giữa Nga và Mỹ, có tên gọi New START, đã hết hiệu lực vào tháng 2 năm nay. Ông Trump cho biết muốn đạt được thỏa thuận "mới, cải tiến và hiện đại hóa", có sự tham gia của Trung Quốc.

Tuy nhiên, Trung Quốc có ít động lực chấp nhận điều này, với lý do kho vũ khí của nước này mới chỉ có hơn 600 đầu đạn, nhỏ hơn nhiều lần so với kho vũ khí của Mỹ và Nga - mỗi nước được cho là sở hữu hơn 5.000 đầu đạn.

Ông Daryl Kimball, Giám đốc điều hành Hiệp hội Kiểm soát Vũ khí, cho rằng kết quả từ nỗ lực ngoại giao của ông Trump dịp này, trong trường hợp tốt nhất, cũng chỉ có thể khởi động một tiến trình, từ đó dẫn tới các cuộc đàm phán kéo dài nhằm cắt giảm kho vũ khí hạt nhân.

"Chúng ta cần nhiều hơn những màn trình diễn ngoại giao và cơ hội chụp ảnh giữa ông Tập, ông Putin và ông Trump tại APEC. Một cuộc gặp duy nhất khó có thể tạo ra những đột phá mang tính bước ngoặt", ông Kimball nói.

Trong cuộc phỏng vấn với Fox News, ông Trump thừa nhận rằng việc yêu cầu một nhà lãnh đạo cắt giảm kho vũ khí hạt nhân là "việc vô cùng khó khăn".

Quan hệ cá nhân

Ông Yuri Ushakov - Cố vấn đối ngoại của Tổng thống Putin, nói với báo chí rằng ông Putin, ông Trump và ông Tập nhiều khả năng sẽ đề cập đến cuộc xung đột tại Ukraine, mặc dù chương trình nghị sự vẫn chưa được xác định đầy đủ.

Ông Trump cho biết muốn thảo luận về cuộc xung đột này cũng như tình hình tại Iran.

Nhiều quốc gia như Ukraine, Đức, Pháp, Anh, Nhật Bản và Hàn Quốc lo ngại, vì lợi ích của họ liên quan chặt chẽ đến kết quả đàm phán giữa ba cường quốc.

Ông Trump từ lâu tin rằng khả năng xây dựng các mối quan hệ cá nhân giúp ông có lợi thế trên mặt trận ngoại giao. Ngày 18/11, ông Tập trực tiếp ra sân bay đón nhà lãnh đạo Mỹ, sau đó là cái ôm thân thiết.

Trước đó, ông Tập chào đón ông Putin và gọi nhà lãnh đạo Nga là "người bạn cũ". Đáp lại, ông Putin gọi ông Tập là "người bạn thân thiết".

"Quan hệ Trung Quốc - Nga vẫn luôn vững vàng trước những sóng gió, đồng thời hướng tới tầm nhìn dài hạn. Mối quan hệ này đã mang lại sự ổn định và tính chắc chắn lớn hơn cho một thế giới đang chứng kiến những thay đổi đan xen và tình trạng bất ổn", ông Tập nói với ông Putin.

Hai nhà lãnh đạo đã thảo luận về cuộc xung đột Ukraine trong cuộc hội đàm, bao gồm vai trò của các đặc phái viên Mỹ. Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov nói điều này với hãng thông tấn nhà nước Nga RIA Novosti.

Ngược lại, khi ông Tập tới Nhà Trắng trong chuyến thăm cấp nhà nước hồi tháng 9, ông tỏ ra kiềm chế hơn nhiều khi nói về ông Trump. Ông chỉ cho biết hai người đã xây dựng được "mối quan hệ cá nhân và duy trì liên lạc".

Ông Trump và ông Tập dự kiến gặp nhau tổng cộng 4 lần trong năm nay. Cuộc gặp cuối cùng sẽ diễn ra vào tháng 12, tại Hội nghị thượng đỉnh G20, được tổ chức tại sân golf Trump National Doral ở Florida.

Mặc dù ông Trump nhìn nhận mối quan hệ của mình với Trung Quốc theo hướng tích cực, điều đó không nhất thiết mang lại những thay đổi thực chất trong quan hệ giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Cuộc cạnh tranh giữa Mỹ và Trung Quốc nhằm giành vị trí dẫn đầu trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) cũng trở nên căng thẳng trong 2 tuần qua.

Tỷ phú Jensen Huang - đồng minh của ông Trump, gần đây từ chức Giám đốc điều hành Nvidia, sau khi thừa nhận có quan hệ ngoài hôn nhân với một phụ nữ tên Alice Huang. Công ty của người phụ nữ này được cho là đã giúp Trung Quốc tiếp cận các dòng chip máy tính tiên tiến của Nvidia, vốn được sử dụng để phát triển các mô hình AI.

Bắc Kinh phủ nhận cáo buộc Alice Huang là đặc vụ của chính phủ Trung Quốc.

Ông Trump đã tạm hoãn việc áp đặt hạn chế nghiêm ngặt hơn đối với khả năng tiếp cận chip của Trung Quốc, cho thấy ông muốn tránh làm Trung Quốc tức giận và khiến quan hệ song phương thêm căng thẳng.

Cùng chuyên mục

Mỹ - Nga - Trung Quốc: Ba cường quốc và những tính toán địa - chiến lược

Mỹ - Nga - Trung Quốc: Ba cường quốc và những tính toán địa - chiến lược

TPO - Cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump, Tổng thống Nga Vladimir Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Thâm Quyến (Trung Quốc) không chỉ thu hút sự chú ý bởi sự hiện diện của ba nhà lãnh đạo quyền lực. Đằng sau những cái bắt tay ngoại giao là ba chương trình nghị sự khác nhau, phản ánh những tính toán chiến lược và cả những mâu thuẫn khó hóa giải. Liệu cuộc đối thoại có thể mở đường cho một cơ chế hợp tác thực chất, hay chỉ là khoảng lặng tạm thời giữa những cuộc cạnh tranh ngày càng quyết liệt?

Tàu vũ trụ già nua của NASA lập kỳ tích chưa từng có

Tàu vũ trụ già nua của NASA lập kỳ tích chưa từng có

TPO - Tàu thăm dò Voyager 1 của NASA được cho là vừa đạt tới cột mốc khoảng cách chưa từng có trong lịch sử các tàu vũ trụ xuất phát từ Trái đất. Theo tính toán của Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ, con tàu đang di chuyển xuyên qua vùng không gian liên sao gần như trống rỗng.

Tiệc chào mừng hội nghị cấp cao APEC

Tiệc chào mừng hội nghị cấp cao APEC

TPO - Tối 18/11, các lãnh đạo thế giới tại hội nghị cấp cao APEC đã tham dự một bữa tiệc sang trọng do Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Phu nhân Bành Lệ Viên chủ trì.

Chủ tịch Trung Quốc, Tổng thống Nga phát đi thông điệp gì trước cuộc gặp với Tổng thống Mỹ?

Chủ tịch Trung Quốc, Tổng thống Nga phát đi thông điệp gì trước cuộc gặp với Tổng thống Mỹ?

TPO - Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình ngày 18/11 cam kết phản đối chủ nghĩa bảo hộ thương mại, trong khi Tổng thống Nga Vladimir Putin chỉ trích các biện pháp trừng phạt của phương Tây. Những tuyên bố này được đưa ra trước thềm cuộc gặp ba bên được đánh giá có ý nghĩa quan trọng giữa hai nhà lãnh đạo với Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Lầu Năm Góc giấu thông tin Mỹ và Iran giao tranh gần như hằng ngày

Lầu Năm Góc giấu thông tin Mỹ và Iran giao tranh gần như hằng ngày

TPO - Mỹ và Iran vẫn tiến hành các cuộc tấn công nhau gần như hằng ngày, dù Tổng thống Donald Trump nhiều lần tuyên bố Washington đã giành chiến thắng hoặc sắp kết thúc cuộc chiến. Phần lớn các hoạt động quân sự này không được Lầu Năm Góc công khai, NBC News đưa tin.

Mỹ, Iran tiếp tục đấu súng bất chấp các cuộc đàm phán

Mỹ, Iran tiếp tục đấu súng bất chấp các cuộc đàm phán

TPO - Mỹ và Iran tiếp tục các cuộc tấn công quân sự nhằm vào mục tiêu của nhau, bất chấp những nỗ lực ngoại giao đang diễn ra thông qua Oman và Qatar. Căng thẳng gia tăng tại eo biển Hormuz khi các vụ tấn công tàu chở dầu liên tiếp xảy ra, đe dọa hoạt động vận tải năng lượng toàn cầu.

NATO cảnh báo phải sẵn sàng cho xung đột bất kỳ lúc nào

NATO cảnh báo phải sẵn sàng cho xung đột bất kỳ lúc nào

TPO - Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) phải luôn trong trạng thái sẵn sàng đối phó với xung đột, thay vì chờ đến khi khủng hoảng xảy ra mới triển khai các công nghệ quân sự mới, người đứng đầu Cơ quan Thông tin và Truyền thông NATO cảnh báo.

Apple bất ngờ ‘sập’ hệ thống, nối dài chuỗi sự cố bao trùm nước Mỹ

Apple bất ngờ ‘sập’ hệ thống, nối dài chuỗi sự cố bao trùm nước Mỹ

TPO - Các dịch vụ của Apple vừa gặp trục trặc sau khi cập nhật, tiếp nối hàng loạt sự cố gián đoạn nghiêm trọng liên tiếp xảy ra trong những ngày gần đây, ảnh hưởng đến Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA), hãng hàng không United Airlines, Microsoft và cả mạng lưới liên lạc tuyệt mật của Cơ quan An ninh Quốc gia Mỹ.

USS Theodore Roosevelt trở thành tàu sân bay Mỹ thứ ba hiện có mặt tại Trung Đông. Ảnh: Reuters

Cách Mỹ đánh Iran: Không liên tục không kích nhưng luôn duy trì khả năng khai hỏa

TPO - Mỹ có thể sớm giảm cường độ các chiến dịch không kích, tuyên bố đã đạt được những mục tiêu quân sự chủ yếu và tránh sa lầy vào một cuộc chiến kéo dài kiểu Iraq hay Afghanistan. Đó là một hình thức can dự quân sự khác: Không nhất thiết phải liên tục khai hỏa, nhưng luôn duy trì khả năng khai hỏa. Trong khi đó, Israel không muốn một khoảng lặng để Iran tái thiết sức mạnh.