Thấu hiểu, làm người nhà
Anh Lân kể năm 2022, anh làm tổ phó rồi được bà con tín nhiệm bầu làm tổ trưởng tổ 125 phường Hòa Minh (quận Liên Chiểu cũ). “Lúc ấy trong phường tôi là tổ trưởng trẻ nhất, mỗi lần đi họp, các bác tổ trưởng phần lớn 50, 60 tuổi, tóc bạc cả rồi. Tôi vừa ngại vì mình nhỏ tuổi quá, vừa có chút lo vì các bác đều dày dạn kinh nghiệm quản lý dân cư, tiếng nói của người lớn tuổi bao giờ cũng có uy hơn mình”, anh nhớ lại.
Tổ của anh lúc ấy chỉ có hơn 100 hộ dân, tổ nhỏ, nhưng hộ nghèo có, thất nghiệp cũng không ít, đối tượng đi tù cũng có. Đa phần cuộc sống bà con khá khó khăn, trình độ học vấn không cao nên để vận động, tuyên truyền và đưa tổ đi lên không phải chuyện một sớm một chiều. Nhưng anh Lân không nản vì anh là người dân địa phương sống ở đó từ nhỏ, hiểu bà con, lại từng tham gia lực lượng bảo vệ dân phố, an ninh cơ sở. Lợi thế của anh lại trẻ tuổi, nhanh chân hơn các bác tổ trưởng khác nên chỉ sau khi tiếp nhận vị trí một thời gian ngắn, anh đã dần quen với công việc mà người ta gọi là “vác tù và hàng tổng”.
Anh còn nhớ, nhiều cặp vợ chồng mâu thuẫn lúc nửa đêm, hàng xóm cự cãi, nhà này đổ rác qua nhà kia…, bà con đều gọi đến anh vì anh…trẻ, có sức khỏe có gì còn vào can ngăn được. Lý do nghe thật hài mà cũng rất thật. “Có mấy bạn trẻ hay quậy phá, rồi những người ra tù thất nghiệp, mình phải đến với họ bằng sự thấu hiểu, tình cảm như người nhà để họ thấy không có khoảng cách, tin tưởng mới có thể bày tỏ tâm tư nguyện vọng. Tôi vẫn thường dẫn các đoàn thể xuống tận nhà họ, cùng lắng nghe và tìm cách tạo sinh kế, điều kiện làm ăn giúp họ có cuộc sống tốt đẹp hơn”, anh nói. Với người già, neo đơn, anh sẵn sàng có mặt khi họ gọi “chú Lân” tới chỉ giúp các thủ tục, xác nhận giấy tờ. Sống và làm việc với bà con bằng cái tâm và nhiệt huyết, thế nên anh tổ trưởng tuy trẻ nhưng được bà con tín nhiệm tiếp tục vị trí suốt nhiều năm trời.
"Vác tù và" bằng công nghệ
Hôm tôi gặp, ngồi nói chuyện, cứ chốc chốc tổ trưởng Nguyễn Ngọc Lân lại phải cầm điện thoại kiểm tra tin nhắn, anh bảo công việc cập nhật qua các nhóm Zalo hết rồi. Hồi trước, mỗi lần muốn thông báo các hoạt động, chủ trương chính sách mới, anh phải chạy xe đến từng nhà. Thấy việc làm này quá tốn thời gian mà không phải lúc nào cũng gặp người dân, anh lập nhóm Zalo để có thể thông tin cho bà con nhanh chóng.
Nhưng trong tổ người già, người không biết chữ, người không dùng smartphone đều có, đâu phải ai cũng lướt điện thoại vèo vèo như giới trẻ. Thế là anh tổ trưởng lại cùng các đoàn viên thanh niên gõ cửa từng nhà để hướng dẫn bà con tạo tài khoản Zalo, tham gia vào nhóm, nhà nào có các cụ già thì con cháu sẽ đại diện vào nhóm để nắm thông tin. Nhờ vậy, mọi thông báo đều được gửi vào group của tổ dân phố. Đặc biệt, trước kia tổ họp nhiều lần, thì nay chỉ họp một lần vào cuối năm vì tình hình, hoạt động cả năm đều đã được cập nhật và triển khai thường xuyên trong nhóm.
Đà Nẵng vừa sắp xếp lại các tổ dân phố ở các xã phường, tổ cũ của anh Lân nhập chung với nhiều tổ khác, thành tổ Phước Lý 1 (phường Hòa Khánh) với số hộ dân gấp gần 8 lần. Có kinh nghiệm làm tổ trưởng nhiều năm, nhưng tiếp quản tổ mới với hơn 800 hộ dân, anh Lân cũng khá…ngợp. Địa bàn rộng, dân cư muôn màu muôn vẻ, công việc nhân thêm biết bao lần.
Việc đầu tiên ở tổ là anh đi làm quen với bà con, đồng thời lập lại danh sách từng hộ với đầy đủ các thành viên, ngày tháng năm sinh, nghề nghiệp, căn cước công dân... Anh nói trước đây các bác tổ trưởng cũ ghi lại danh sách trong cuốn sổ, nhiều hộ thiếu người, sai tên hoặc cư dân thay đổi không cập nhật kịp. Bây giờ hơn 800 hộ, anh hài hước bảo ngồi kẻ ô chia bảng chép vào sổ tầm…1 tháng thì xong. Thế nên anh nhập tất cả dữ liệu vào phần mềm, chia theo khu vực để dễ dàng quản lý, khi cần thông tin chỉ cần gõ phím là sẽ tìm ra.
“Dân đông, cộng thêm thời đại công nghệ số nữa, mình phải làm việc phần lớn trên môi trường mạng mới xử lý hết được. Các cấp cũng yêu cầu tổ trưởng dân phố phải là những người biết, sử dụng, ứng dụng được kỹ năng số để truyền đạt, hỗ trợ tối đa cho người dân”, anh chia sẻ.
Đang dở câu chuyện, chị Vũ Thị Huấn, chủ một quán cà phê nhỏ trong tổ mở ứng dụng VNeID nhờ anh Lân chỉ cách sử dụng. Không chỉ hướng dẫn chị đăng nhập, xem giấy tờ, mà các bước như nộp hồ sơ anh cũng tận tình chỉ dẫn. Chị Huấn thao tác một lúc đã làm xong, thở phào: “Thế này thì tiện quá, nay đi đâu lỡ có quên giấy tờ cũng chẳng lo nữa. May có tổ trưởng chỉ cho, vài hôm nữa có thời gian, tôi sẽ hỏi thêm về các thủ tục, hồ sơ có thể nộp trên ứng dụng này”.
Theo đề án sắp xếp, kiện toàn tổ chức, hoạt động thôn, tổ dân phố, toàn thành phố Đà Nẵng có 4.155 thôn, tổ dân phố. Trong đó giữ nguyên 504 thôn, tổ dân phố; thực hiện sắp xếp 3.651 thôn, tổ dân phố. Dự kiến sau sắp xếp, Đà Nẵng còn 1.457 thôn, tổ dân phố, giảm gần 2.700 đơn vị. Trung bình mỗi thôn có 519 hộ dân, mỗi tổ dân phố có 569 hộ dân.
Anh Lân nói bà con thường hỏi anh nhiều về ứng dụng, phần mềm, dịch vụ công, các thao tác xử lý trên môi trường mạng, thành thử anh phải cập nhật và học hỏi liên tục. Không chỉ những gì liên quan đến hành chính, mà còn tự mày mò học thêm AI, sáng tạo hình ảnh, video, xử lý văn bản… để áp dụng vào công tác vận động, tuyên truyền. Anh nhìn nhận, nếu không có kỹ năng số, không tận dụng hết thế mạnh của công nghệ thì không thể nào quản lý hết hàng ngàn hộ dân với vô vàn đầu việc. Nhất là khi mạng xã hội đã trở thành một phần khó có thể thiếu trong đời sống, tổ trưởng để nắm bắt và gần bà con hơn phải sẵn sàng tham gia vào các nhóm. Việc hay thì cùng tham gia, khuyến khích, điều không tốt thì tìm cách lý giải và can ngăn.
Tôi hỏi anh “ôm” gần cả ngàn hộ trong tay, thời gian đâu để đi làm thêm mưu sinh, anh thú thật từ ngày tiếp quản tổ mới tới giờ, anh bận rối mù không làm được gì cả. Nhưng cố gắng thêm ít bữa nữa, khi mọi thứ vào guồng quay, anh lại tiếp tục phụ giúp vợ làm dịch vụ nấu ăn để lo kinh tế gia đình.
Anh Lân trải lòng, làm tổ trưởng dân phố phải dành toàn thời gian mới trụ được, và ngày nay người “vác tù và” còn phải nhanh nhẹn, sành công nghệ, không ngừng học hỏi mới không phụ lòng nhân dân.
