Sự bùng nổ phim ngắn và AI
Quy trình sản xuất ứng dụng AI đang làm đảo lộn thị trường phim ngắn (ultrashort drama) tại Trung Quốc; nó cắt giảm thời gian quay, ngân sách và nhu cầu nhân sự chuyên môn, đồng thời buộc các công ty phải tìm những phương thức rẻ hơn để duy trì hoạt động sản xuất phim người đóng (live-action).
Các bộ phim ngắn được thiết kế ưu tiên cho điện thoại thông minh – thường có thời lượng mỗi tập chỉ một hoặc hai phút – đã thu hút 851 triệu người xem tại Trung Quốc tính đến tháng 5. Nhiều người cho biết xem phim AI rất cuốn, thậm chí “gây nghiện” không dứt ra được.
ByteDance – công ty sở hữu TikTok – đã ra mắt Seedance 2.0, một mô hình video AI có khả năng tạo ra các thước phim ngày càng trau chuốt với chi phí khoảng 1 nhân dân tệ mỗi giây.
Ngay sau đó, Hongguo – nền tảng phim ngắn của ByteDance, đồng thời là nguồn cung cấp kịch bản và kinh phí lớn – bắt đầu cắt giảm khoản tài trợ đảm bảo cho nhiều dự án phim người đóng (live-action) quy mô vừa và nhỏ.
Một studio chuyên về nội dung AI có 50 nhân sự, đồng thời có khoảng 20 đạo diễn phim người đóng (live-action) cũng tham gia sản xuất các dự án AI. Công ty sản xuất từ 6 - 8 phim AI mỗi tháng.
Đối với Shi, một diễn viên quần chúng 22 tuổi, sự chững lại của thị trường đồng nghĩa với việc anh phải dành nhiều ngày chờ đợi công việc. Trong thời kỳ bùng nổ, những vai diễn có thoại ngắn và công việc diễn viên quần chúng đều đặn có thể mang lại cho anh thu nhập gần 10.000 nhân dân tệ mỗi tháng. Tuy nhiên, cũng có thời điểm Shi đã dành cả buổi sáng chỉ để chờ xuất hiện vài giây với thù lao 110 nhân dân tệ. Shi hầu như không còn xem các bộ phim ngắn người đóng (live-action) nữa. Anh thích các bộ phim truyện tranh do AI tạo ra hơn. "AI đặc biệt xuất sắc với những câu chuyện phụ thuộc nhiều vào hiệu ứng hình ảnh," anh nói. "Nó xử lý những phần đó rất tốt."
Nhu cầu tuyển dụng mới tăng mạnh
Một người tốt nghiệp chuyên ngành phục chế cổ vật tạo ra các video clip AI cho phim ngắn. Một người khác, được đào tạo về thiết kế cảnh quan, xây dựng bối cảnh ảo thay vì bối cảnh thực tế.
Cả hai đều nằm trong làn sóng tuyển dụng mạnh mẽ trong ngành công nghiệp điện ảnh Trung Quốc, khi AI tạo ra nhu cầu về các vai trò sáng tạo kết hợp và rút ngắn thời gian sản xuất phim ảnh từ nhiều tháng xuống còn vài ngày. CCTV đưa tin, tuyển dụng biên tập viên video AI đã tăng 179% so với cùng kỳ năm ngoái trong tháng 6. Các xưởng sản xuất phim ngắn, vốn trước đây chỉ làm ra vài tác phẩm mỗi tháng, nay có thể cho ra đời gần trăm bộ phim.
Tại một công ty truyền thông văn hóa ở Trịnh Châu, thủ phủ của tỉnh Hà Nam (Trung Quốc), sản lượng phim ngắn do AI tạo ra hàng tháng đã tăng từ một vài phim lên gần 100 phim, cũng theo CCTV. Sự mở rộng này đã tạo ra nhu cầu lớn về biên tập viên video AI và những người viết kịch bản, tạo ra cảnh quay, chọn các clip phù hợp với nhân vật và cốt truyện của sản phẩm.
Theo nền tảng tuyển dụng Zhaopin, sự chuyển đổi này đang thu hút người lao động từ các lĩnh vực như thiết kế, hoạt hình, truyền thông kỹ thuật số và công nghệ thông tin. Các vị trí làm phim liên quan đến AI dao động từ 8.000 đến 20.000 nhân dân tệ (1.181 - 2.954 USD) tùy thuộc vào kỹ năng và kinh nghiệm.
“Điều này cho thấy AI không chỉ đơn thuần là sự thay thế, mà là một công nghệ tiên tiến đang thúc đẩy sự chuyển đổi của các ngành nghề và vai trò truyền thống,” Li Qiang, đến từ nền tảng tuyển dụng Zhaopin, nói với CCTV.
AI cũng đang thay đổi cách làm phim ngắn. Một số tác phẩm từng cần đến hàng chục người giờ đây có thể được hoàn thành bởi một vài người, hoặc thậm chí chỉ một người đảm nhiệm kịch bản, bảng phân cảnh, hình ảnh và hiệu ứng. CCTV đưa tin, AI đã rút ngắn một số chu kỳ sản xuất từ nhiều tháng xuống còn vài ngày, với một số tập phim được hoàn thành trong vài giờ, công việc hiệu ứng và một số công đoạn khác có thể nhanh hơn từ 3 đến 10 lần.
Một đạo diễn tên Fu Weiwei cho biết, công nghệ AI tạo video của Trung Quốc đã vượt xa các đối thủ nước ngoài, mang lại cho các xưởng phim một công cụ đắc lực để cắt giảm chi phí. Những tác phẩm từng đòi hỏi việc quay ngoại cảnh tốn kém và quy trình hậu kỳ kéo dài hàng tháng nay có thể được thực hiện hoàn toàn trên máy tính, từ khâu thiết kế bối cảnh cho đến dựng thử góc máy. Đạo diễn này chuyển hướng từ làm phim truyền thống sang sản xuất phim ngắn sử dụng AI với các nhân vật "người mô phỏng" (simulated human).
Nhóm của Fu gồm 6 người – hầu hết đều ở độ tuổi 20, sản xuất từ 1 đến 1,5 bộ phim AI chất lượng cao mỗi tháng. “Quá trình chuyển đổi từ phim truyền thống sang phim AI là điều dễ hiểu, cũng giống như khi điện ảnh từng đe dọa sân khấu kịch, hay Internet lấn át các đài truyền hình vậy” – đạo diễn này nói.
Đạo diễn He Ziqiang - một người tiên phong trong việc sử dụng các công cụ làm phim AI, đã bổ sung thêm các họa sĩ bảng phân cảnh, người tạo hình ảnh, người sắp xếp thẻ và biên tập viên AI vào nhóm của mình, nhiều người trong số họ không được đào tạo bài bản về làm phim.
“Bất cứ ai cũng có thể làm phim của riêng mình, miễn là họ có ý tưởng” – anh He nói. “Điều này sẽ làm phong phú thêm đáng kể sự sáng tạo và sức sống nghệ thuật, cho phép nhiều người thể hiện bản thân thông qua trí tuệ nhân tạo.”
Sự bùng nổ công nghệ đang tạo ra nhu cầu ngành nghề hoàn toàn mới. Các vị trí hot là người tuyển chọn nội dung AI (AI clip curator) và biên tập viên AI. Vai trò cốt lõi của họ giống như một "người phiên dịch" – người có khả năng chuyển đổi ý đồ nghệ thuật của đạo diễn thành các câu lệnh (prompt) chính xác để AI có thể thực hiện.
Những nhân sự được săn đón nhất hiện nay không còn là những người chỉ có một kỹ năng đơn lẻ, mà là những người đa năng, vừa am hiểu về biên kịch và đạo diễn, vừa sử dụng thành thạo các công cụ AI.
Đạo diễn Fu nhận định: "Một đạo diễn AI giống như một chiến binh toàn diện: Bạn cần biết viết kịch bản, đạo diễn, quay phim, dựng phim, có tư duy nghệ thuật tốt và làm chủ kỹ thuật viết câu lệnh (prompt engineering). Khả năng thẩm định cái đẹp, tư duy đạo diễn và trên hết là sự sáng tạo độc đáo - đó vẫn là những năng lực quan trọng nhất."
Ai cũng có thể viết, nhưng không phải ai cũng là tiểu thuyết gia. Đằng sau mỗi bộ phim ngắn AI gây sốt tại Trung Quốc là một cốt truyện hấp dẫn và những ý tưởng sáng tạo chân thực, chứ không chỉ đơn thuần là sự trau chuốt về mặt kỹ thuật.
Tuy nhiên, AI giúp gia tăng sản lượng nhưng không thể thay thế được sự nhạy cảm và khả năng biểu đạt cảm xúc của con người. Trong kỷ nguyên mà công nghệ cho phép bất kỳ ai cũng có thể trở thành người sáng tạo, những kỹ năng mang lại giá trị cao nhất vẫn là tính nguyên bản, khả năng kể chuyện, sự thấu hiểu tinh thần thời đại và gu thẩm mỹ tinh tế.
Nhìn về tương lai, các sản phẩm do AI thực hiện sẽ dần mở rộng từ phim ngắn sang các tác phẩm chiếu rạp.
"AI không triệt tiêu rạp chiếu phim mà sẽ làm phong phú thêm các hình thức làm phim, giải phóng trí tưởng tượng của người sáng tạo và mang đến những nội dung đầy sáng tạo, giàu tính trải nghiệm cho màn ảnh rộng," đạo diễn Fu nhận định.
Li Yuan là người sáng lập một công ty phim AI ở Hà Nam. Anh cho biết công ty của mình đã giảm chi phí sản xuất một bộ phim từ 300.000 nhân dân tệ xuống còn 50.000 nhân dân tệ, trong khi đó sản lượng phim lại tăng, chất lượng video cũng mượt mà hơn.
Nhưng anh này cũng cảnh báo rằng phim ngắn AI vẫn đang ở giai đoạn đầu, cả công nghệ và thị hiếu khán giả vẫn đang phát triển. “Chỉ khi thị trường ổn định, các nhà sáng tạo và nền tảng mới có thể cung cấp các sản phẩm tốt hơn.” – anh Li nói.
