Chàng trai biến Đồng Văn thành 'Thành phố khiêu vũ'

Đằng sau sức sống kỳ diệu ấy là hành trình bền bỉ của chàng trai dân tộc Mông Sùng Mạnh Hùng (Ủy viên Ủy ban Hội LHTN Việt Nam tỉnh Tuyên Quang) người đã biến di sản bản địa thành sinh kế và chiếc cầu nối triệu sẻ chia cho thanh niên vùng cao.

Kết nối người lạ thành người quen

Sinh ra trên vùng đất Cao nguyên đá Đồng Văn, lớn lên cùng tiếng khèn Mông, những điệu múa, câu hát, Sùng Mạnh Hùng thấu hiểu sâu sắc từng nét văn hóa truyền thống mộc mạc của đồng bào các dân tộc thiểu số. Theo Hùng, du khách tìm đến Cao nguyên đá Đồng Văn không chỉ muốn ngắm núi, ngắm cảnh hay check-in tại những điểm du lịch nổi tiếng. Họ còn muốn được chạm vào đời sống bản địa, được trò chuyện, được cùng người dân hát, múa và trải nghiệm văn hóa.

Nhưng có một khoảng trống mà anh nhận ra: Tại nhiều điểm du lịch, du khách vẫn thiếu một không gian đủ gần gũi để có thể thực sự giao lưu với nhau và với người bản địa.

Trăn trở trước thực tế đó, anh Hùng quyết tâm xây dựng một mô hình giao lưu văn hóa nghệ thuật cộng đồng ngoài trời ngay tại Phố cổ Đồng Văn. Mục tiêu cốt lõi không chỉ dừng lại ở việc biểu diễn nghệ thuật hay quảng bá văn hóa địa phương. Lớn hơn thế, anh muốn tạo nên một không gian mở để "kết nối người lạ thành người quen", giúp du khách trong nước và quốc tế xích lại gần nhau hơn.

Ý tưởng đó được anh Hùng hiện thực hoá từ năm 2022. Những đêm giao lưu văn hóa, nghệ thuật diễn ra tại khu vực Phố cổ Đồng Văn, kéo dài khoảng hai giờ đồng hồ, từ 20h đến 22h hằng ngày; riêng tối thứ Bảy, Chủ nhật kéo dài đến 22h30.

Không bán vé, không đòi hỏi người tham gia phải biết múa hay biết hát, chương trình mở cửa cho tất cả mọi người, từ trẻ nhỏ đến người già, từ dân bản địa, đến du khách trong và ngoài nước.

Ngay từ đêm biểu diễn đầu tiên, du khách đã đến chật kín khu vực phố cổ Đồng Văn, cùng đốt lửa trại và hoà trong những bài hát, điệu nhảy mang đậm bản sắc dân tộc. Không có sân khấu cầu kỳ, cũng chẳng có những hàng ghế được sắp đặt ngay ngắn. Người Mông, người Tày, người Nùng, người Hoa… cùng du khách từ miền xuôi, rồi cả những vị khách du lịch quốc tế nắm tay nhau nhảy theo điệu nhạc.

Những đêm giao lưu được anh Hùng và các thành viên thiết kế như một hành trình mang đậm màu sắc văn hoá, âm nhạc. Khoảng một giờ đầu là những nét văn hóa vùng cao. Những điệu múa khèn Mông, múa Lô Lô, múa Tày… được cải biên thành các điệu dân vũ đơn giản để du khách chỉ cần nhìn rồi làm theo. Ba mươi phút tiếp theo đốt lửa trại. Mọi người nắm tay nhau, cùng hát những ca khúc về quê hương, đất nước. Đến nửa giờ cuối dành cho những giai điệu quốc tế quen thuộc của các ban nhạc nổi tiếng thập niên 70s, 80s như Boney M, Modern Talking.

Tạo sức hút thành phố khiêu vũ trên không gian mạng

Không dừng lại ở những đêm giao lưu, anh Hùng tận dụng mạng xã hội để kể những câu chuyện về Đồng Văn; đồng thời, hỗ trợ bà con quảng bá, tiêu thụ các sản vật địa phương. Những hình ảnh, video về văn hóa, cảnh đẹp, con người vùng cao và khoảnh khắc du khách hòa mình trong những vòng nhảy ở Phố cổ Đồng Văn được anh đều đặn chia sẻ trên Facebook và TikTok. Từ một người sử dụng mạng xã hội như bao người khác, anh Hùng dần trở thành một nhà sáng tạo nội dung về quê hương.

Trang Facebook Sùng Mạnh Hùng hiện có gần 400.000 người theo dõi; kênh TikTok “Hùng - Hà Giang” thu hút hơn 500.000 người theo dõi. Với cách kể chuyện gần gũi, hài hước, anh Hùng biến những điều vốn quen thuộc với người dân địa phương thành những câu chuyện sinh động trên không gian mạng.

“Thông qua hoạt động giao lưu, các bạn trẻ có thêm việc làm, có thêm kỹ năng giao tiếp, biểu diễn và đón tiếp du khách. Văn hóa truyền thống từ đó không chỉ được bảo tồn mà còn tạo ra giá trị kinh tế”. Anh Sùng Mạnh Hùng (Ủy viên Ủy ban Hội LHTN Việt Nam tỉnh Tuyên Quang)

Sức lan tỏa ấy đã đưa hình ảnh cao nguyên đá đến với nhiều du khách trong và ngoài nước. Không ít du khách từ châu Âu, châu Mỹ nhắn tin, gọi điện cho anh Hùng, bày tỏ sự thích thú và lên kế hoạch đến Việt Nam. “Khách quốc tế kết nối với tôi qua trang mạng xã hội Facebook và TikTok nhiều lắm. Nhiều người nhắn tin bày tỏ mong muốn sang Việt Nam du lịch, nhất định sẽ lên Phố cổ Đồng Văn, rồi đi tham quan Hà Nội, TPHCM”, anh kể. Sức hút của hoạt động này cũng góp phần tạo nên một điểm nhấn mới cho du lịch Đồng Văn. Nhiều du khách quốc tế gọi Đồng Văn là “Thành phố khiêu vũ” (Dancing City).

Ðể văn hóa tạo ra sinh kế cho người dân bản địa

Điều khiến anh Hùng dành nhiều tâm huyết không chỉ là đưa du khách đến gần văn hóa Đồng Văn. Điều anh cảm thấy tự hào, hạnh phúc nhất là đã đưa những người trẻ vùng cao, đặc biệt là những em có hoàn cảnh khó khăn, nhút nhát, thiếu tự tin, có một nơi để bước ra khỏi sự mặc cảm.

Đội ngũ biểu diễn của anh Hùng không có những diễn viên chuyên nghiệp. Tiêu chí của anh là tuyển 100% thành viên là con em đồng bào các dân tộc thiểu số tại Đồng Văn. Nhiều bạn đến với nhóm khi còn rụt rè, nhút nhát nhưng rồi dần dần có thể bước vào giữa vòng tròn, tự tin múa và giao lưu với du khách.

Cô gái Hầu Thị Lan là một trong số đó. Ngày đầu tham gia nhóm, Lan rất nhút nhát. Cô gái vùng cao gần như không dám thể hiện mình trước đám đông. Nhưng qua từng buổi giao lưu, Lan dần tự tin hơn, múa đẹp hơn và đặc biệt gây ấn tượng bởi nụ cười trong trẻo. Hình ảnh cô gái vùng cao xuất hiện trên mạng xã hội, trở thành một trong những gương mặt được du khách yêu mến. Lan sau đó trở thành một “người kể chuyện” đặc biệt về Đồng Văn. Những video về cô gái vùng cao với nụ cười rạng rỡ được chia sẻ, khiến nhiều du khách tò mò, tìm đến Cao nguyên đá để gặp, để giao lưu.

Câu chuyện của Thảo Thị Giàng lại khiến những thành viên trong nhóm thêm gắn bó. Gia đình Giàng đặc biệt khó khăn. Bố qua đời khi Giàng đang biểu diễn tại Phố cổ Đồng Văn. Gia đình không có tiền lo hậu sự. Anh Hùng cùng các thành viên trong nhóm góp mỗi người một chút, hỗ trợ gia đình. “Số tiền không lớn, nhưng lúc ấy chúng tôi nghĩ phải làm gì đó để Giàng biết rằng em không một mình”, anh Hùng kể.

Từ những đêm cùng nhau biểu diễn, nhóm dần trở thành một gia đình nhỏ. Họ không chỉ chia sẻ sân khấu mà còn chia sẻ với nhau những buồn vui, những lúc khó khăn của cuộc sống. Với những bạn trẻ còn đang đi học, khoản thu nhập từ các buổi giao lưu cũng giúp các em có thêm chi phí học tập, phụ giúp gia đình.

“Tôi muốn các bạn trẻ đến đây có thêm sự tự tin, có kỹ năng sống. Những người trẻ dân tộc thiểu số biểu diễn tại Phố cổ Đồng Văn không chỉ đứng đó để giới thiệu một điệu múa, một tiếng khèn hay một nét văn hóa của quê hương. Họ đang học cách bước ra khỏi sự tự ti, học cách giao tiếp, làm việc và tự tạo ra giá trị từ chính những gì quê hương mình có”, anh Hùng nói.

Với anh Hùng, giữ gìn văn hóa không chỉ là để văn hóa không bị mai một. Văn hóa phải sống trong đời sống của người trẻ, tạo ra sinh kế và cho họ một lý do để ở lại quê hương. Ở Đồng Văn, khoảng 80% thanh niên sau khi học xong phổ thông phải rời bản xuống các khu công nghiệp dưới miền xuôi tìm việc. Anh muốn thay đổi một phần thực tế ấy bằng chính những giá trị đang có ở quê mình.