Những đổi thay tại vùng quê nghèo ở Tuyên Quang

Nhờ những chủ trương, chính sách kịp thời của tỉnh Tuyên Quang cùng sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền địa phương, xã Tân Long từ một địa phương từng gặp nhiều khó khăn với hạ tầng thiếu đồng bộ, đời sống người dân chủ yếu phụ thuộc vào sản xuất nông nghiệp nhỏ lẻ, manh mún, Tân Long nay đã khoác lên diện mạo mới. Những căn nhà khang trang mọc lên ngày càng nhiều, đời sống vật chất và tinh thần của người dân không ngừng được nâng cao, bức tranh nông thôn đổi thay rõ nét.

Từ vùng quê nhiều khó khăn...

Cách đây hơn chục năm, Tân Long vẫn là một trong những địa phương còn nhiều thiếu thốn. Địa hình chủ yếu là đồi núi, dân cư sống phân tán khiến việc đầu tư hạ tầng gặp nhiều trở ngại. Nhiều tuyến đường liên thôn, nội đồng khi ấy vẫn là đường đất, việc đi lại phụ thuộc hoàn toàn vào thời tiết.

Người dân địa phương chủ yếu sống dựa vào sản xuất nông nghiệp quy mô nhỏ, manh mún. Thu nhập bấp bênh khiến tỷ lệ hộ nghèo từng ở mức cao, không ít lao động trẻ phải rời quê đi làm ăn xa.

tp-c_dji-0903.jpg
Một góc xã Tân Long, những căn nhà khang trang mọc lên càng nhiều.

Ngồi trong căn nhà 2 tầng khang trang ở thôn 5, bà Lừu Thị Lan (50 tuổi) nhớ lại quãng thời gian mưu sinh vất vả cách đây khoảng 10 năm. “Khi đó đường sá đi lại khó khăn lắm, chủ yếu là đường đất, cứ mưa xuống là lầy lội. Cầu Tân Lĩnh, cầu Tân Hà chưa được xây dựng nên việc đi lại rất vất vả”, bà Lan kể.

Thời điểm ấy, sức khỏe còn tốt, bà thường xuyên lặn lội khắp nơi buôn bán để trang trải cuộc sống. Trải qua nhiều năm chứng kiến quê hương thay đổi từng ngày, bà Lan cho biết từ khi cầu được xây dựng, đường bê tông vào tận nhà, việc đi lại thuận lợi hơn rất nhiều. Từ Tân Long sang trung tâm thành phố hiện chỉ mất khoảng 15 phút di chuyển.

“Đường sá thuận tiện hơn nên việc buôn bán cũng dễ dàng hơn trước. Hai vợ chồng chịu khó làm ăn, tích cóp được tiền xây căn nhà này và nuôi hai con ăn học”, bà Lan chia sẻ.

Vài năm trở lại đây, bà Lan mắc bệnh u giáp và rối loạn đông máu, phải nhiều lần phẫu thuật, điều trị khiến kinh tế gia đình sa sút. Trong lúc khó khăn nhất, gia đình bà được chính quyền địa phương hỗ trợ con giống, máy cắt cỏ và nguồn vốn phát triển sản xuất.

tp-c_img-6356.jpg
Căn nhà 2 tầng khang trang gia đình bà Lừu Thị Lan.

“Lúc gia đình khó khăn nhất, xã hỗ trợ trâu giống, máy cắt cỏ và tạo điều kiện vay vốn để phát triển kinh tế. Đến nay trâu đã sinh lứa đầu tiên, sức khỏe tôi cũng ổn định hơn sau phẫu thuật”, bà Lan nói.

...Những chính sách hỗ trợ kịp thời

Cũng từng trải qua quãng thời gian khó khăn, anh Nguyễn Thành Trung (36 tuổi, thôn 5) cho biết khoảng 5 năm trước, sau khi nghỉ việc tại công ty do áp lực công việc, cả gia đình anh chỉ trông chờ vào đồng lương của vợ.

Ba bố con phải sống chung với bố mẹ trong căn nhà chật chội. Cuộc sống bế tắc kéo dài cho đến khi gia đình được tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi từ chương trình xóa đói giảm nghèo.

tp-c_img-6357.jpg
Căn nhà mới xây của anh Nguyễn Thành Trung khoảng 300 triệu đồng, trong đó xã hỗ trợ xóa nhà tạm 60 triệu đồng.

“Tôi được vay 100 triệu đồng từ Ngân hàng Chính sách xã hội với lãi suất thấp để phát triển kinh tế. Khi xây nhà, gia đình còn được hỗ trợ thêm 60 triệu đồng từ chương trình xóa nhà tạm. Nếu không có sự hỗ trợ kịp thời đó thì gia đình tôi khó có thể xây được nhà”, anh Trung chia sẻ.

Nhờ nguồn vốn hỗ trợ, đến nay kinh tế gia đình anh dần ổn định, các con cũng được đầu tư đầy đủ điều kiện học tập hơn trước. Không chỉ hỗ trợ người dân thoát nghèo, nhiều mô hình kinh tế mới cũng bắt đầu hình thành tại địa phương.

Trong căn nhà mới xây theo phong cách hiện đại, chị Bùi Thị Huế (35 tuổi, thôn 1) cho biết vợ chồng chị vừa hoàn thiện ngôi nhà trị giá hơn 1 tỷ đồng sau nhiều năm tích góp và phát triển kinh tế.

tp-c_img-6350.jpg
Chị Bùi Thị Huế trong mô hình nuôi đuông dừa của gia đình.

Ban đầu, gia đình chị thử nghiệm nhiều mô hình chăn nuôi nhưng hiệu quả chưa cao. Sau đó, được giới thiệu mô hình nuôi ong lấy mật, hai vợ chồng quyết định đầu tư mở rộng sản xuất. “Lúc đầu thiếu vốn, thiếu kiến thức nên vợ chồng tôi phải đi học hỏi nhiều nơi. Khi biết hoàn cảnh, Đoàn Xã đã hỗ trợ cho vay 150 triệu đồng để phát triển kinh tế”, chị Huế cho biết.

Từ nguồn vốn đó, mô hình nuôi ong của gia đình dần phát triển ổn định với quy mô khoảng 300 đàn ong, cho thu nhập hơn 10 triệu đồng mỗi tháng. Có thêm vốn, gia đình tiếp tục mở rộng sang mô hình nuôi đuông dừa.

Hiện nay, mỗi tháng cơ sở của chị xuất bán khoảng 20 - 30 chậu đuông dừa, mang lại thêm khoảng 5 triệu đồng thu nhập. “Tôi quảng bá sản phẩm qua mạng xã hội và được hỗ trợ vốn kịp thời nên cuộc sống gia đình giờ ổn định hơn rất nhiều”, chị Huế nói.

Tỷ lệ hộ nghèo giảm mạnh

Theo anh Lý Huy Hà - Bí thư Đoàn xã Tân Long, toàn xã hiện chia thành 7 tổ, có trên 50 đoàn viên được hỗ trợ vay vốn từ 50 - 150 triệu đồng để phát triển kinh tế. “Hầu hết các mô hình đều hoạt động hiệu quả bước đầu, tạo việc làm và thu nhập ổn định cho lao động địa phương”, anh Hà cho biết.

tp-c_dji-0899.jpg
Căn nhà hơn 1 tỷ đồng mới xây dựng của gia đình chị Bùi Thị Huế.

Ông Trịnh Văn Oanh - Trưởng thôn 5 cho hay, sự thay đổi rõ nét nhất của địa phương diễn ra từ năm 2015 đến nay. “Thời điểm đó, thôn có 112 hộ thì khoảng 50% là hộ nghèo. Hiện nay chỉ còn 4 hộ nghèo, chủ yếu do tuổi cao, không còn khả năng lao động”, ông Oanh nói.

Theo ông Oanh, thu nhập bình quân hiện nay của người dân trong thôn đạt khoảng 43 triệu đồng/người/năm. Kết quả này có được nhờ sự vào cuộc của cấp ủy, chính quyền địa phương trong hỗ trợ vốn vay, cây con giống và tạo điều kiện phát triển kinh tế cho người dân.

“Kinh tế phát triển hơn nên đời sống văn hóa ở khu dân cư cũng nâng lên rõ rệt. Điều người dân mong muốn nhất hiện nay là tỉnh tiếp tục thu hút các nhà máy, dự án lớn để người dân có việc làm ổn định ngay tại quê hương”, ông Oanh chia sẻ.

Theo dữ liệu từ UBND xã Tân Long, toàn xã đã thực hiện xóa 104 nhà tạm, trong đó xây mới 73 căn, sửa chữa 31 căn với tổng kinh phí hơn 3,5 tỷ đồng.

Tỷ lệ nghèo đa chiều của địa phương cũng giảm đáng kể qua từng năm. Cuối năm 2024, tỷ lệ nghèo đa chiều của xã là 16,39%, trong đó hộ nghèo chiếm 9,34%, hộ cận nghèo chiếm 7,05%. Đến cuối năm 2025, tỷ lệ nghèo đa chiều giảm còn 12,72%, trong đó hộ nghèo còn 6,81% và hộ cận nghèo còn 5,91%.

Như vậy, tỷ lệ nghèo đa chiều năm 2025 giảm 3,67% so với năm trước, phản ánh rõ nét sự chuyển mình của một vùng quê từng nhiều khó khăn đang từng bước khởi sắc.