Các bác sĩ cho biết, liệt dây thần kinh số VII ngoại biên không chỉ xảy ra ở người trưởng thành mà có thể gặp ở mọi lứa tuổi, trong đó có trẻ em. Khi trẻ xuất hiện các biểu hiện như khuôn mặt lệch sang một bên, cười méo miệng, uống nước bị chảy ra ngoài hoặc mắt bên tổn thương không thể khép kín, phụ huynh cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám sớm, thay vì tự theo dõi hoặc phán đoán nguyên nhân tại nhà.
Không nên nhầm liệt mặt với "trúng gió"
Theo ThS.BS Hoàng Duy Luân, Khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện Bạch Mai, liệt dây thần kinh số VII ngoại biên thường khởi phát đột ngột. Trước khi xuất hiện tình trạng méo miệng, lệch mặt, một số người bệnh có thể cảm thấy mệt mỏi, đau vùng vai gáy, đau đầu hoặc tê bì nửa mặt.
Trong y học cổ truyền, bệnh được gọi là chứng "khẩu nhãn oa tà", biểu hiện bằng tình trạng miệng méo, mắt nhắm không kín và được cho là liên quan đến phong hàn xâm nhập vào kinh lạc vùng đầu, mặt.
Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều gia đình vẫn cho rằng trẻ bị "trúng gió" hoặc "nhiễm lạnh" khi thấy xuất hiện các triệu chứng méo miệng, lệch mặt. Từ đó, phụ huynh tự cạo gió, xoa bóp mạnh hoặc áp dụng các phương pháp dân gian truyền miệng. Theo các bác sĩ, việc xử trí không đúng có thể khiến người bệnh bỏ lỡ "thời điểm vàng" để điều trị, đồng thời làm chậm quá trình chẩn đoán nhằm loại trừ những bệnh lí thần kinh nguy hiểm khác.
Đặc biệt, nếu trẻ hoặc người lớn bị méo miệng kèm theo các dấu hiệu như yếu liệt tay chân, nói khó, đau đầu dữ dội, co giật, mất thăng bằng, lơ mơ hoặc nôn nhiều, cần đưa đến cơ sở y tế cấp cứu ngay. Đây có thể là biểu hiện của những bệnh lí nghiêm trọng hơn, không đơn thuần là liệt dây thần kinh số VII ngoại biên.
Bác sĩ cũng lưu ý việc bảo vệ mắt ở người bệnh. Khi mắt bên liệt không thể nhắm kín, giác mạc rất dễ bị khô, trầy xước và tổn thương. Người bệnh cần được hướng dẫn chăm sóc mắt đúng cách, trong một số trường hợp phải sử dụng thuốc nhỏ mắt bôi trơn và che bảo vệ mắt khi ngủ.
Phát hiện sớm giúp hạn chế di chứng
BSCKII Nguyễn Minh Trang, Quyền Trưởng khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện Bạch Mai khuyến cáo, phụ huynh cần đưa trẻ đi khám ngay khi phát hiện các biểu hiện như miệng méo, cười lệch, mắt nhắm không kín, uống nước bị chảy ra ngoài, thức ăn đọng ở một bên má hoặc trẻ nói khó hơn bình thường.
Tại Bệnh viện Bạch Mai, người bệnh sẽ được thăm khám, đánh giá mức độ tổn thương để lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp. Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể kết hợp điều trị bằng y học hiện đại với các phương pháp y học cổ truyền như điện châm, ôn châm, xoa bóp bấm huyệt, giác hơi nhằm hỗ trợ phục hồi vận động cơ mặt, cải thiện chức năng sinh hoạt và giảm nguy cơ để lại di chứng. Các kĩ thuật này cần được thực hiện tại cơ sở y tế bởi nhân viên có chuyên môn, người bệnh không nên tự thực hiện tại nhà.
Để phòng ngừa nguy cơ mắc bệnh do nhiễm lạnh đột ngột, các chuyên gia khuyến cáo phụ huynh cần nhắc trẻ lau khô người, tóc và tai sau khi bơi, thay quần áo ướt ngay, tránh ngồi lâu trong phòng điều hòa có nhiệt độ quá thấp hoặc để luồng gió thổi trực tiếp vào vùng mặt, đầu và cổ. Đồng thời, trẻ nên hạn chế sử dụng đồ ăn, thức uống quá lạnh, duy trì chế độ nghỉ ngơi hợp lí và tăng cường sức khỏe để nâng cao sức đề kháng.
Theo các bác sĩ, liệt dây thần kinh số VII ngoại biên không phải lúc nào cũng đe dọa tính mạng nhưng nếu phát hiện muộn hoặc điều trị không đúng cách có thể ảnh hưởng lâu dài đến thị lực, khả năng ăn uống, giao tiếp cũng như tâm lí của trẻ. Vì vậy, khi nhận thấy những bất thường trên khuôn mặt của trẻ, phụ huynh cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời, tuyệt đối không nên chờ bệnh tự khỏi hoặc tự điều trị theo kinh nghiệm dân gian.
