Không để tồn tại lợi ích nhóm, sân sau, đầu tư theo nhiệm kỳ

Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật (gọi tắt là Ban Chỉ đạo) vừa ban hành Thông báo số 01 về Kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo tại Phiên họp thứ nhất của Ban Chỉ đạo.

Không để thua lỗ kéo dài mà không rõ chủ thể chịu trách nhiệm

Về báo cáo chuyên đề cơ chế, chính sách, giải pháp lớn để thể chế hóa các chủ trương, định hướng phát triển kinh tế Nhà nước, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước kết luận: Kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo, nhưng không phải bằng khẩu hiệu, không dựa vào bao cấp, độc quyền, ưu đãi hành chính hoặc cơ chế xin - cho.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, vai trò chủ đạo phải được thể hiện bằng năng lực dẫn dắt, điều tiết, ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm các cân đối lớn, chi phối lĩnh vực then chốt, thiết yếu, chiến lược; đồng thời, tuân thủ kỷ luật thị trường, tài chính, quản trị và trách nhiệm giải trình.

Thời gian tới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu rà soát tổng thể hệ thống pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước. Cùng với đó, chuyển từ quản lý nguồn lực phân tán sang quản trị thống nhất vòng đời (quy hoạch - phân bổ - giao quản lý, khai thác - sử dụng, hạch toán - giám sát - đánh giá hiệu quả), lấy hiệu quả, giá trị gia tăng và đóng góp phát triển bền vững làm thước đo chủ yếu.

Doanh nghiệp nhà nước cần đột phá trong quản trị theo chuẩn mực hiện đại, minh bạch, cạnh tranh và có cơ chế đánh giá rõ ràng; đi đầu trong đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, phát triển lĩnh vực then chốt, thiết yếu, có tính lan toả. Kiên quyết không để tồn tại lợi ích nhóm, sân sau, đầu tư theo nhiệm kỳ, thua lỗ kéo dài mà không rõ chủ thể chịu trách nhiệm.

Không ưu đãi dàn trải, không chạy theo số lượng dự án

Về Báo cáo chuyên đề về cơ chế, chính sách, giải pháp lớn để thể chế hoá các chủ trương, định hướng về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài theo Nghị quyết số 10 của Bộ Chính trị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu, chuyển mạnh thu hút đầu tư FDI theo hướng chọn lọc ưu tiên công nghệ hiện đại, giá trị gia tăng cao, liên kết nội địa, đóng góp vào chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, đào tạo nhân lực, đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực tự chủ của nền kinh tế.

Ưu đãi đầu tư phải gắn với kết quả thực hiện và cam kết cụ thể về công nghệ, nghiên cứu và phát triển, chuyển giao công nghệ, đào tạo lao động Việt Nam, tỉ lệ giá trị gia tăng trong nước, phát triển nhà cung ứng nội địa, bảo vệ môi trường và tuân thủ pháp luật. Không ưu đãi dàn trải; không chạy theo số lượng dự án, quy mô vốn đăng ký; không đánh đổi môi trường, an ninh kinh tế, an ninh dữ liệu, quốc phòng, an ninh và lợi ích lâu dài để lấy dự án ngắn hạn, có tính lan toả thấp.

Hoàn thiện cơ chế lựa chọn, hỗ trợ, quản lý và giám sát nhà đầu tư chiến lược; xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về nhà đầu tư chiến lược và Cổng một cửa đầu tư quốc gia số hoá toàn trình, liên thông dữ liệu.

Đồng thời, cần thiết lập cơ chế hậu kiểm, thu hồi ưu đãi nếu nhà đầu tư không thực hiện đúng cam kết; tăng cường công tác kiểm soát chuyển giá, gian lận thương mại và các rủi ro về môi trường, dữ liệu, tài chính, quốc phòng, an ninh. Mục tiêu xuyên suốt là để FDI không chỉ đến Việt Nam, mà phải gắn bó, đóng góp thực chất vào năng lực sản xuất, công nghệ, quản trị và dần nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Gắn kết quả cải thiện không khí với trách nhiệm của người đứng đầu

Về Báo cáo chuyên đề về cơ chế, chính sách, giải pháp lớn để thể chế hoá chủ trương của Đảng về xử lý ô nhiễm không khí tại các đô thị lớn, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước kết luận: Ô nhiễm không khí tại các đô thị lớn, nhất là Hà Nội, TPHCM và các vùng phụ cận là vấn đề nghiêm trọng, cấp bách, có tính liên ngành, liên vùng, liên tỉnh; tác động trực tiếp đến sức khoẻ Nhân dân, chất lượng sống, năng suất lao động, sức hấp dẫn đầu tư và uy tín quản trị quốc gia. Đây không chỉ là vấn đề môi trường, mà còn là vấn đề phát triển bền vững, dân sinh và trách nhiệm công vụ.

Vì thế, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu thống nhất nhận thức về chuyển đổi từ kiểm soát nguồn thải rời rạc sang quản trị chất lượng không khí theo mục tiêu. Theo đó, cần thiết lập cơ chế điều phối liên vùng đủ mạnh; kiểm kê phát thải toàn diện, xác định rõ các nguồn phát thải (công nghiệp, giao thông, xây dựng, nông nghiệp, sinh hoạt) để xây dựng cơ sở dữ liệu nguồn thải thống nhất; phát triển hệ thống quan trắc, giám sát, dự báo, cảnh báo chất lượng không khí hiện đại, bảo đảm công khai, minh bạch, đáng tin cậy.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đồng thời yêu cầu kiểm soát chặt các nguồn phát thải (giao thông, bụi xây dựng, khí thải công nghiệp, đốt rác, đốt phụ phẩm nông nghiệp), đẩy mạnh các giải pháp chiến lược (giao thông xanh, chuyển đổi năng lượng, công nghệ sạch, đô thị phát thải thấp, kinh tế tuần hoàn) và hoàn thiện chế tài đủ sức răn đe. Quan điểm xuyên suốt là không để người dân sống trong tình trạng ô nhiễm kéo dài mà không xác định rõ trách nhiệm, thời hạn khắc phục và tiêu chí đánh giá kết quả.

Việc xử lý ô nhiễm không khí phải gắn với các giải pháp tổng thể về bảo vệ môi trường và phát triển bền vững. Bên cạnh nhiệm vụ kiểm soát ô nhiễm không khí tại các đô thị lớn, cần đặc biệt chú trọng kiểm soát ô nhiễm nguồn nước, ô nhiễm đất, nhất là ô nhiễm đất nông nghiệp.

Ban Chỉ đạo giao Đảng ủy Chính phủ chỉ đạo Đảng ủy Bộ NN&MT, các bộ, ngành, địa phương liên quan hoàn thiện chính sách, pháp luật về quản lý chất lượng môi trường không khí; xác lập chỉ tiêu chất lượng không khí bắt buộc đối với từng vùng, từng đô thị, từng giai đoạn; gắn kết quả cải thiện không khí với trách nhiệm của chính quyền địa phương, nhất là trách nhiệm của người đứng đầu.