Những tranh cãi liên quan đến game show Anh trai vượt ngàn chông gai, về việc ai xứng đáng thắng - thua, sự chênh lệch điểm số giữa các đội theo từng tập, đã gây bàn tán từ mùa một. Khi đó, cũng xuất hiện tình trạng "Anh tài" nhận điểm hỏa lực thấp ngỡ ngàng, dẫn đến bị loại tức tưởi. Và cũng có nhiều đội nhóm thể hiện tốt hơn nhưng lại thua vì nhận bình chọn thấp hơn đội khác.
Cho đến mùa 2, Anh trai vượt ngàn chông gai lại gây tranh cãi theo cùng một kịch bản. Lần này, độ nghiêm trọng đẩy lên tới mức khủng hoảng truyền thông, khiến đơn vị tổ chức lên tiếng xin lỗi. Sự trở lại của 5 "Anh tài" Jun Phạm, BB Trần, Thanh Duy, Duy Khánh và Neko Lê chính là nguồn cơn của cuộc khủng hoảng.
Chuyện gì đã xảy ra?
Sự thành bại của các cá nhân nghệ sĩ, tổ đội qua từng tập ở Anh trai vượt ngàn chông gai được định đoạt từ 300 khán giả trường quay. Trong 300 khán giả đó, có những fandom (cộng đồng fan) của các nghệ sĩ và phần còn lại là những người góp mặt theo diện tự nguyện hoặc có thể được sắp xếp.
Bằng cách nào để tìm kiếm sự công bằng, rạch ròi từ 300 khán giả ấy, khi có một nhóm đến để cổ vũ thần tượng. Không phải ai cũng có đủ chuyên môn để xác định rõ một tiết mục hay đến đâu theo các tiêu chí đánh giá: Chất lượng âm nhạc, chất lượng dàn dựng sân khấu, đi kèm các điều kiện khác như sự sáng tạo, đột phá trong âm nhạc, concept, vũ đạo.
Vậy nên tranh cãi xảy ra khi nhóm Anh tài tái xuất đánh bại Anh tài tình. Cuộc đấu tâm điểm của tập 1 bỗng trở thành nguồn cơn của tranh cãi. Sau đó là bảng điểm hỏa lực của từng "Anh tài", nơi mà BB Trần, Jun Phạm và Duy Khánh vượt mốc 450 điểm, xếp từ 1-3.
Trong khi đó, Đinh Mạnh Ninh tỏa sáng như thế chỉ đứng thứ 13. Hà An Huy tạo nên tiết mục "viral" nhất ở danh sách thịnh hành âm nhạc trên YouTube cũng chỉ đứng thứ 12. Và nhìn xuống nhóm dưới, 14 Casper đứng chót BXH cũng là cú sốc với nhiều người. Tranh cãi tiếp tục xảy ra với thứ hạng của Trịnh Thăng Bình, Đại Nghĩa và Đông Hùng.
Khán giả bắt đầu xoáy sâu vào những lá phiếu bình chọn thiếu công tâm tại game show. Sự trở lại của nhóm "Anh tài" Jun Phạm, BB Trần, Thanh Duy, Duy Khánh và Neko Lê, những người chiếm ưu thế đã quen mặt, có cộng đồng fan riêng tại game show càng khiến khán giả hoài nghi. Đến mức, xuất hiện làn sóng công kích độc hại nhắm vào BB Trần, vì nam diễn viên vượt qua rất nhiều cái tên sừng sỏ ở đội hình Anh tài 2026 để dẫn đầu BXH hỏa lực.
Cơn khủng hoảng của Anh trai chông gai còn đến từ những phát ngôn, hành động nhạy cảm của Duy Khánh trong tập 2. Một ý kiến từ khán giả cho rằng điều làm nên thành công của mùa một - sự chân chất, tự nhiên của các "Anh tài" - không được duy trì, bắt đầu xuất hiện các phân cảnh cắt ghép, cố tình tạo drama.
Sau cùng, chính bài đăng xin lỗi trên fanpage chương trình cũng nhận không ít ý kiến phẫn nộ từ khán giả. Số đông cho rằng cần có giải đáp thỏa đáng từ chương trình về những lá phiếu bình chọn cho từng "Anh tài" và các tiết mục đối đầu giữa đội nhóm. Đâu là giải pháp để những tranh cãi không lặp lại? Đó là điều khán giả quan tâm nhiều nhất.
Không thể công bằng tuyệt đối
Đông đảo khán giả đòi hỏi phải có sự công bằng trong những lượt bình chọn, đánh giá kết quả thắng - thua giữa các nhóm và sắp xếp hợp lý điểm hỏa lực cá nhân theo từng vòng công diễn. Song, làm sao để ê-kíp sản xuất đáp ứng chuyện này khi những cuộc đấu không có "trọng tài", không có những người đủ uy tín ở góc độ chuyên môn để phân định kết quả. Và game show cũng chẳng phát sóng trực tiếp để ghi nhận những lá phiếu "nóng" của khán giả truyền hình.
Đó là mặt trái của một chương trình kiểu survival show như Anh trai chông gai. Mô tuýp game show vẫn xoay quanh việc tranh đấu, phân định thắng thua để loại người theo từng vòng, sau đó chọn ra những người chiến thắng. Song, nghịch lý ở chỗ, thành phần tham dự không phải là thí sinh, mà là những nghệ sĩ đã hoạt động trong nghề.
Không hề có sự phân luồng cụ thể để đánh giá chính xác thực lực của "Anh tài" theo từng vòng. Cứ sau một đêm công diễn, danh sách nghệ sĩ theo nhóm lại thay đổi. Với một nhóm nhạc quy tụ theo từng vòng, có người mạnh về vocal, sẽ là vocalist của nhóm. Có người sẽ thiên về sản xuất, được giao vai trò dàn dựng tiết mục. Sẽ có "Anh tài" chỉ mạnh vũ đạo và làm main dancer cho nhóm.
Trở lại với câu chuyện quyền "sinh, sát" nằm trong tay khán giả trường quay, đó thật sự là nghịch lý vì chính những khán giả đó cũng không có sự công tâm. Nếu game show mở rộng bình chọn từ việc lấy phiếu bình chọn nội bộ từ các "Anh tài", hoặc giám đốc âm nhạc, đạo diễn sân khấu... sự mơ hồ trong cuộc bình chọn có thể cải thiện phần nào.
Tuy nhiên, kịch bản game show vẫn chỉ xoay quanh bình chọn từ khán giả trường quay cho tới hết chương trình.
Những game show theo mô tuýp cũ như The Voice, Vietnam Idol, yếu tố thắng thua được phân định dựa vào Hội đồng nghệ thuật (giám khảo, HLV, mentor), kết hợp cùng phiếu bình chọn từ khán giả xem sóng trực tiếp. Vậy mà vẫn tạo nên tranh cãi gay gắt từ mùa này đến mùa khác. Huống hồ một game show thuần yếu tố biên tập, hậu kỳ như Anh trai vượt ngàn chông gai.
Sẽ không có sự công bằng tuyệt đối ở đây.
Các khán giả phải theo dõi game show trong tâm thế đây là show tạp kỹ, nơi tất cả nghệ sĩ phải nỗ lực từng vòng công diễn để tỏa sáng ở sân chơi toàn là những đồng nghiệp "sừng sỏ". Ai có năng lực tốt hơn, tạo dấu ấn tốt hơn - không chỉ chuyên môn âm nhạc mà còn đến từ chỉ số IQ, EQ - trong khuôn khổ game show sẽ dễ chiếm cảm tình từ khán giả đi xem trực tiếp ở trường quay.
Việc nghệ sĩ bị loại ở Anh trai chông gai, hãy nhìn theo cách đơn giản là vấn đề không phải nằm ở chuyên môn, mà đôi khi vì họ chưa đủ nổi tiếng như người khác. Chỉ có như vậy, tranh cãi về những lá phiếu bình chọn ở Anh trai mùa 2 mới chấm dứt.
Còn trong tình cảnh hiện tại, khán giả đang "nâng lên, đặt xuống" gắt gao về chuyên môn của từng nghệ sĩ, họ yêu cầu mọi thứ phải rạch ròi để tránh bỏ rơi những "Anh tài" xứng đáng. Mọi nghệ sĩ đội hình Anh trai chông gai mùa 2 đều có fanclub của riêng mình. Ai cũng đứng ra đòi quyền lợi cho thần tượng, do đó tình trạng tranh cãi sẽ còn bùng nổ ở các tập công diễn tiếp theo.
