Gia hạn để hoàn thành, không phải để trì hoãn
Sáng 23/10, các đại biểu thảo luận tại tổ về các dự án Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản (sửa đổi); Luật Văn bản quy phạm pháp luật và tình hình triển khai thực hiện Nghị quyết số 206/2025/QH15 về cơ chế đặc biệt xử lý khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật.
Phát biểu thảo luận, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết, Nghị quyết số 206 là Nghị quyết chưa có tiền lệ, Quốc hội mở cho Chính phủ một "làn tốc hành", áp dụng cơ chế đặc biệt để tháo gỡ những vướng mắc mà nếu xử lý theo quy trình thông thường sẽ mất rất nhiều thời gian.
Hơn một năm qua, thực hiện cơ chế này đã có 26 nghị quyết được thông qua; 556/786 phản ánh, kiến nghị đã được xử lý. Riêng 5 nghị quyết về cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh đã giúp tiết kiệm khoảng 23.000 tỷ đồng mỗi năm.
Nhấn mạnh đây là những kết quả, thành tích đáng ghi nhận, tuy nhiên, Chủ tịch Quốc hội cũng đặc biệt lưu ý những nút thắt phải giải quyết trước khi Nghị quyết hết hiệu lực.
Chủ tịch Quốc hội cho biết, 26 nghị quyết đã ban hành yêu cầu sửa đổi 317 văn bản, nhưng đến nay mới xử lý được 112 văn bản. Đáng chú ý, tiến độ chậm lại nằm ngay ở các bộ, ngành - những cơ quan đề xuất cơ chế tháo gỡ.
Đồng tình với việc kéo dài hiệu lực các văn bản được ban hành theo cơ chế đặc biệt đến ngày 31/12/2027, tuy nhiên, Chủ tịch Quốc hội cũng nêu rõ, Nghị quyết của Kỳ họp thứ Hai phải quy định thật rõ là chỉ gia hạn một lần, không có lần thứ hai; và phải có phụ lục danh mục cụ thể từng nghị quyết, văn bản được kéo dài hiệu lực.
Bên cạnh đó, Chính phủ phải định kỳ báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tiến độ thực hiện. Bộ, ngành nào chậm thì người đứng đầu phải giải trình. "Gia hạn là để hoàn thành chứ không phải để tiếp tục trì hoãn", Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.
Cơ chế đặc biệt phải là “van an toàn”
Nội dung quan trọng khác, Chủ tịch Quốc hội lưu ý, cải cách phải thực chất, không chỉ nhanh mà còn phải khả thi. Theo ông, việc chính sách liên tục thay đổi khiến quá trình triển khai bị đảo lộn, tốn thời gian, công sức. Doanh nghiệp và cán bộ tại bộ phận một cửa chưa kịp làm quen với quy trình cũ lại phải học quy trình mới.
Cải cách mà người dân vẫn phải chạy theo thì chưa phải là cải cách. Cải cách phải làm sao để thủ tục đơn giản, dễ hiểu, dễ nhớ, dễ thực hiện", Chủ tịch Quốc hội bày tỏ.
Ngoài ra, Chủ tịch Quốc hội cũng lưu ý phải hết sức thận trọng khi luật hóa cơ chế ủy quyền lập pháp. Đây là vấn đề liên quan đến nguyên tắc tổ chức và thực hiện quyền lực nhà nước.
"Cơ chế đặc biệt phải là van an toàn trong những tình huống cần thiết, không thể trở thành lối đi thường xuyên. Nếu ngoại lệ trở thành thông lệ thì kỷ cương lập pháp sẽ bị bào mòn, sự ổn định của pháp luật - điều mà nhà đầu tư cần nhất cũng sẽ bị ảnh hưởng", Chủ tịch Quốc hội nói.
Cho biết, dự kiến năm 2026, Quốc hội sẽ xem xét, ban hành hơn 60 luật, Chủ tịch Quốc hội chỉ rõ, nếu không kiểm soát chất lượng ngay từ đầu thì hôm nay tháo gỡ, ngày mai lại tiếp tục tháo gỡ.
"Cách bền vững nhất không phải là thường xuyên sử dụng cơ chế đặc biệt, mà là bảo đảm mỗi đạo luật ngay từ đầu phải rõ ràng, khả thi", Chủ tịch Quốc hội lưu ý.
