Nhà xuất bản (NXB) Chính trị quốc gia Sự thật tổ chức lễ ra mắt cuốn sách Nguyễn Quang Bích - Nhà trí thức yêu nước, thủ lĩnh phong trào kháng Pháp cuối thế kỷ XIX vào ngày 23/4. Đây là công trình khoa học có ý nghĩa thiết thực trong việc nghiên cứu, tôn vinh cuộc đời, sự nghiệp, tư tưởng, công lao và di sản thơ văn của một nhân vật tiêu biểu trong phong trào yêu nước Việt Nam cuối thế kỷ XIX.
Trong tác phẩm, các nhà nghiên cứu làm sáng rõ bối cảnh lịch sử, chính trị, xã hội Việt Nam cuối thế kỷ XIX và vai trò đặc biệt của Nguyễn Quang Bích trong phong trào Cần Vương ở vùng Tây Bắc - nơi phong trào kháng Pháp diễn ra quyết liệt, gắn bó mật thiết với đồng bào các dân tộc thiểu số.
Phát biểu tại buổi lễ, bà Phạm Thị Thinh - Phó Giám đốc, Phó Tổng Biên tập NXB Chính trị quốc gia Sự thật - nhấn mạnh lịch sử dân tộc Việt Nam là lịch sử của truyền thống đấu tranh chống giặc ngoại xâm, của tinh thần yêu nước, của những con người biết đặt vận mệnh quốc gia lên trên lợi ích cá nhân. Trong dòng chảy ấy, Nguyễn Quang Bích hiện lên như một hình tượng tiêu biểu của lớp trí thức Nho học cuối thế kỷ XIX - những con người mang trong mình sự chuyển hóa sâu sắc từ tư tưởng trung quân sang ý thức dân tộc, từ con đường làm quan sang con đường dấn thân vì độc lập của đất nước, với khát vọng đổi thay, biết đem tri thức để phục vụ đất nước, đem nhân nghĩa làm nền tảng cho hành động.
Nguyễn Quang Bích không chỉ là nhà quân sự kiên cường mà còn là một nhà ngoại giao tài trí với tầm nhìn chiến lược khi chủ trương mở rộng quan hệ, tranh thủ sự ủng hộ của nước láng giềng đối với phong trào Cần Vương chống Pháp. Bên cạnh đó, ông cũng là trí thức lớn, nhà thơ, nhà văn với tâm hồn giàu cảm xúc, để lại những tác phẩm mang đậm khí tiết và tinh thần yêu nước.
Qua thơ văn của ông, chúng ta thấy hội tụ đầy đủ những phẩm chất tiêu biểu của một trí thức yêu nước cuối thế kỷ XIX: trí tuệ, trung thực, nhân nghĩa, cương quyết mà khoan hòa, uyên thâm mà gần gũi nhân dân. Ông là biểu tượng cho sự chuyển mình của tư tưởng Việt Nam trong giai đoạn giao thời: từ trung quân ái quốc đến lòng yêu nước gắn với ý thức độc lập dân tộc.
Phát biểu tại sự kiện, nhà sử học Lê Văn Lan cũng khẳng định với vị thế, tư chất, bản lĩnh nhà trí thức yêu nước, thủ lĩnh phong trào Cần Vương kháng Pháp, Nguyễn Quang Bích hội tụ những chất liệu, phẩm chất để tôn vinh danh nhân văn hóa thế giới.
Cuốn sách Nguyễn Quang Bích - Nhà trí thức yêu nước, thủ lĩnh phong trào kháng Pháp cuối thế kỷ XIX góp phần làm phong phú thêm nhận thức của bạn đọc về một giai đoạn lịch sử quan trọng của đất nước, đồng thời khẳng định rõ nét hơn những công lao, đóng góp của Nguyễn Quang Bích trong dòng chảy lịch sử của dân tộc, bồi đắp nền tảng tinh thần, nuôi dưỡng lòng yêu nước và ý thức trách nhiệm đối với thế hệ hôm nay và mai sau.
