'Kẻ giấu mặt’ gây ô nhiễm không khí đô thị

TPO - Theo TS. Hoàng Dương Tùng - Chủ tịch Mạng lưới không khí sạch Việt Nam, “kẻ giấu mặt” của ô nhiễm không khí ở đô thị chính là giao thông, đặc biệt ở khu vực nội thành và các tuyến quốc lộ. Khí thải từ ô tô, xe máy chạy xăng dầu, bụi đường, bụi từ ma sát má phanh… đang âm thầm tấn công lá phổi của hàng triệu người dân.

Thành phố “ngộp thở”

Ngày 15/8, tại Hội thảo “Giải pháp giảm ô nhiễm không khí đô thị” do Báo Tuổi Trẻ phối hợp với Cục Môi trường - Bộ Nông nghiệp và Tài nguyên, Sở Nông nghiệp và Môi trường TPHCM tổ chức, TS. Hoàng Dương Tùng cho biết mỗi người hít thở khoảng 10.000 lít không khí/ngày. Nhưng ở nhiều đô thị lớn như Hà Nội, TPHCM, chất lượng không khí không hề "dễ thở".

Trong 6 tháng đầu năm nay, TPHCM có hơn 65 ngày ô nhiễm vượt chuẩn. Ngày 14/1, chỉ số AQI đạt 194, đưa thành phố lên vị trí thứ 4 thế giới về mức độ ô nhiễm không khí trong nhóm các đô thị lớn. Hà Nội cũng không khá hơn, với hơn 80 ngày ở mức “xấu” và “rất xấu”, nhiều đợt AQI lên tới 200-250, vượt xa quy chuẩn cho phép.

z6909733029011-47df00c4170aea882daf54d4241f7fb9.jpg
Chuyên gia chia sẻ giải pháp giảm ô nhiễm không khí đô thị.

Theo ông Tùng, mức độ ô nhiễm đặc biệt nghiêm trọng vào mùa đông ở Hà Nội và mùa khô ở TPHCM, khi điều kiện thời tiết khiến bụi mịn PM2.5 (là loại có kích thức nhỏ hơn 2,5um, nhỏ hơn 1/30 sợi tóc) lơ lửng lâu hơn trong không khí.

Ông Tùng xác định "kẻ giấu mặt" của ô nhiễm không khí ở đô thị chính là giao thông (ở phường nội thành và các tuyến đường quốc lộ). Nhất là từ khí thải của ô tô, xe máy chạy xăng dầu, bụi đường, một phần do ma sát má phanh...

"Sở dĩ chất lượng không khí ngày càng xấu đi do các đô thị chưa kiểm soát tốt các nguồn thải, nhận thức về tác hại ô nhiễm không khí và quyết tâm chính trị giải quyết vấn đề ở một số nơi chưa cao” - ông Tùng nhìn nhận.

Các chuyên gia cho rằng, nguyên nhân khiến ô nhiễm không khí đô thị chưa được cải thiện rõ rệt là do việc kiểm soát nguồn thải chưa hiệu quả; thiếu dữ liệu đầy đủ để xây dựng chính sách; kinh phí hạn chế; nhận thức của một bộ phận người dân và lãnh đạo địa phương chưa cao và đặc biệt là thiếu phối hợp giữa các tỉnh, thành lân cận.

tp-xe-dien-uyen-phuong-19.jpg
Xe đạp, xe điện được người dân ngày càng quan tâm.

Bà Ngô Nguyễn Ngọc Thanh - Phó Chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ Môi trường TPHCM - cho biết, khu vực TPHCM trước đây có mật độ dân số cao gấp 15 lần mật độ dân số trung bình của cả nước dẫn đến vấn đề ô nhiễm không khí cấp bách hơn. “Từ ngày 1/7, TPHCM có phạm vi quy mô mới, điều này sẽ tạo ra những thách thức cũng như cơ hội để thành phố triển khai chuyển đổi xanh” – bà Thanh nói.

Giải pháp lâu dài

Tại hội thảo, nhiều ý kiến cho rằng chuyển đổi phương tiện cá nhân sang xe điện là bước đi tất yếu. PGS, TS. Nguyễn Đình Thọ - Phó Viện trưởng Viện Chiến lược, chính sách nông nghiệp và môi trường - đề xuất áp dụng các chương trình định giá carbon, tín chỉ xe điện, cùng các ưu đãi vay vốn để khuyến khích người dân đổi phương tiện.

Các chuyên gia cũng gợi ý TPHCM và Hà Nội nên học hỏi kinh nghiệm từ Bắc Kinh, nơi chính quyền giao chỉ tiêu giảm phát thải cụ thể cho từng quận, gắn trách nhiệm với người đứng đầu, đồng thời trợ giá mạnh cho xe điện và phát triển hạ tầng sạc nhanh.

tp-xe-dien-uyen-phuong-14.jpg
Người dân tham quan các mẫu xe máy điện tại một triển lãm đang diễn ra tại TPHCM.

Bên cạnh việc khuyến khích người dân, chính quyền cần siết chặt tiêu chuẩn khí thải với xe xăng dầu, từng bước loại bỏ xe cũ nát, kết hợp mở rộng khu vực hạn chế phương tiện chạy xăng trong giờ cao điểm. TPHCM đã có kế hoạch thiết lập các “vùng không xăng dầu” tại trung tâm và khu đông dân cư.

“TPHCM có thể học từ kinh nghiệm của Bắc Kinh trong phân bổ cho địa phương, gắn trách nhiệm người đứng đầu. Chúng ta cần hành động và làm ngay. Sự trì hoãn của hôm nay là ung thư, bệnh hô hấp mãn tính của chúng ta và thế hệ mai sau. Chúng ta không thể thở thay nhau, nhưng chúng ta có thể hành động vì nhau” - ông Tùng nhấn mạnh.

Đại diện Viện Nghiên cứu phát triển TPHCM cho rằng, TPHCM cần quy hoạch đô thị xanh, hạ tầng xanh (metro, xe buýt công cộng); gia tăng không gian xanh (công viên, rừng và vành đai xanh); công trình xanh; kiểm soát bụi trong xây dựng (áp dụng các quy định nghiêm ngặt hơn cho các công trường xây dựng); cải thiện quản lý chất thải (nâng cao hệ thống thu gom và xử lý chất thải rắn, thúc đẩy tái chế và các sáng kiến chuyển đổi năng lượng).

Cùng chuyên mục

TPHCM: Hơn 4.340 tỷ đồng 'lên đời' rạch Ông Lớn

TPHCM: Hơn 4.340 tỷ đồng 'lên đời' rạch Ông Lớn

TPO - Dự án chỉnh trang đô thị khu vực rạch ông Lớn, phường Chánh Hưng, TPHCM có tổng mức đầu tư dự án là 4.340 tỷ đồng, trong đó chi phí bồi thường hơn 3.920 tỷ đồng, dự kiến giải tỏa trắng hơn 700 trường hợp.

Meta bị phạt vì tự ý truy cập ảnh, video người dùng

Meta bị phạt vì tự ý truy cập ảnh, video người dùng

TPO - Meta bị cơ quan bảo vệ dữ liệu Italy phạt 805 triệu euro (887 triệu USD) sau khi bị phát hiện truy cập ảnh và video trong thư viện cá nhân của người dùng Android mà không có sự đồng ý, hoặc thông báo phù hợp.

Cần Thơ nghiệm thu 25.000 chậu lúa chuẩn bị trưng bày tại “Con đường lúa gạo từ quá khứ đến tương lai”, điểm nhấn của Festival lúa gạo năm 2026.

Tận thấy 25.000 chậu lúa sắp 'chào hàng' tại Festival quốc tế

TPO - Sở Nông nghiệp và Môi trường Cần Thơ vừa nghiệm thu 25.000 chậu lúa phục vụ trưng bày tại Festival quốc tế ngành hàng lúa gạo Việt Nam lần thứ II - Cần Thơ 2026. Số chậu lúa này sẽ được đưa ra trưng bày tại "Con đường lúa gạo từ quá khứ đến tương lai", ở phường Cái Khế, TP. Cần Thơ, từ ngày 22-25/11.

Sản lượng điện của Hà Nội năm nay dự kiến hơn 30 tỷ kWh

Sản lượng điện của Hà Nội năm nay dự kiến hơn 30 tỷ kWh

TPO - Sản lượng điện của TP. Hà Nội năm nay dự kiến hơn 30 tỷ kWh, tăng trên 11%. Trước áp lực cung ứng điện, thành phố thúc đẩy phát triển điện mặt trời mái nhà, hộ dân lắp điện mặt trời kết hợp hệ thống lưu trữ được hỗ trợ tối đa 6 triệu đồng.

Chàng trai 24 tuổi nổi tiếng vì trùng tên cựu CEO Nvidia Jensen Huang

Chàng trai 24 tuổi nổi tiếng vì trùng tên cựu CEO Nvidia Jensen Huang

TPO - Một nhà sáng lập startup AI 24 tuổi tại Singapore bất ngờ thu hút sự chú ý trên mạng xã hội nhờ trùng tên với cựu CEO Nvidia Jensen Huang. Những ồn ào liên quan đến đời tư của vị cựu lãnh đạo này thậm chí giúp anh tăng lượng truy cập website và có thêm khách hàng tiềm năng.

Mục sở thị 'robot' 33 tấn hàn ray tàu điện Phú Quốc

Mục sở thị 'robot' 33 tấn hàn ray tàu điện Phú Quốc

TPO - Cỗ máy hàn ray tự động nặng 33 tấn lần đầu tiên được đưa vào vận hành tại Việt Nam trên công trường tuyến tàu điện nhẹ Phú Quốc. Cỗ máy giúp tăng năng suất hàn ray nhanh gấp 3-4 lần so với công nhân hàn tay.

Bí thư xã lên 'chợ mạng' rầm rộ chốt đơn đặc sản quê nhà

Bí thư xã lên 'chợ mạng' rầm rộ chốt đơn đặc sản quê nhà

TPO - Ông Đặng Đại Bàng - Bí thư Đảng ủy xã Sen Ngư, tỉnh Quảng Trị - trực tiếp tham gia phiên chợ trực tuyến quảng bá đặc sản địa phương tối 11/11. Hơn 1.400 sản phẩm được khách đặt mua ngay trong buổi phát sóng, trong đó chả cá lóc Ngư Nam là mặt hàng được đặt nhiều nhất.

Sẽ phát triển vùng nguyên liệu dứa, chanh dây ở Bắc Trung Bộ

Sẽ phát triển vùng nguyên liệu dứa, chanh dây ở Bắc Trung Bộ

Tại Diễn đàn phát triển vùng nguyên liệu dứa, chanh dây ở Bắc Trung Bộ, các đại biểu tập trung tìm giải pháp tháo gỡ khó khăn trong tổ chức sản xuất, liên kết chế biến và tiêu thụ, hướng đến hình thành những vùng trồng tập trung, bền vững.

Đường sắt tốc độ cao: Chọn công nghệ gì, doanh nghiệp Việt làm công đoạn nào?

Đường sắt tốc độ cao: Chọn công nghệ gì, doanh nghiệp Việt làm công đoạn nào?

TPO - Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh, trong quá trình đàm phán phải tuyệt đối tuân thủ các nguyên tắc đối với những dự án trọng điểm quốc gia. Đặc biệt, các dự án đường sắt phải gắn với chuyển giao công nghệ, gắn với việc nâng cao năng lực của các nhà đầu tư và doanh nghiệp Việt Nam.