Sáng 18/10, ông Nguyễn Huy Tiến - Viện trưởng Viện Kiểm sát Nhân dân tối cao - trình bày Báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi) trước Quốc hội.
Quy định chặt chẽ phạm vi phân công
Liên quan đến Điều 41 dự thảo, một số ý kiến tán thành việc tăng thẩm quyền cho Điều tra viên trung cấp, Điều tra viên cao cấp là trưởng, phó trưởng công an cấp xã, đồng thời đề nghị bổ sung cơ chế kiểm soát hoạt động tố tụng.
Một số ý kiến khác bày tỏ lo ngại về áp lực công việc, cho rằng phạm vi thẩm quyền được quy định tương đối rộng và đề nghị có lộ trình giao quyền đối với các vụ án rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng.
Giải trình nội dung này, Viện kiểm sát nhân dân tối cao cho biết, việc tăng thẩm quyền được thực hiện theo đề nghị của Bộ Công an, nhằm kịp thời giải quyết vụ án ngay từ cơ sở, giảm tải cho Cơ quan điều tra cấp tỉnh.
Tuy nhiên, dự thảo đã quy định chặt chẽ phạm vi phân công. Theo đó, Điều tra viên trung cấp, Điều tra viên cao cấp là trưởng, phó trưởng công an cấp xã chỉ được phân công giải quyết nguồn tin về tội phạm, khởi tố, điều tra tội ít nghiêm trọng, tội nghiêm trọng và vụ án về tội rất nghiêm trọng có tính chất đơn giản, chứng cứ rõ ràng xảy ra trên địa bàn cấp xã.
Các điều tra viên này chỉ được thực hiện những nhiệm vụ, quyền hạn được Bộ luật quy định cụ thể; không được quyết định áp dụng, thay đổi, hủy bỏ biện pháp điều tra tố tụng đặc biệt. Việc thực hiện thẩm quyền phải trên cơ sở phân công của Thủ trưởng Cơ quan điều tra cấp tỉnh, không giao thẩm quyền độc lập, quá rộng cho Công an cấp xã, đồng thời tăng cường kiểm soát hoạt động tố tụng.
Bên cạnh đó, Khoản 2 Điều 41 dự thảo Bộ luật xác định cụ thể phạm vi phân công, nhiệm vụ, quyền hạn và các trường hợp loại trừ. Việc tổ chức thực hiện phải tuân thủ đầy đủ những giới hạn này, bảo đảm thống nhất, chặt chẽ và có kiểm soát.
Cần quy định khởi tố pháp nhân thương mại
Báo cáo ý kiến tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi), Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu cho biết Bộ luật đã được rà soát, chỉnh lý và cơ bản bảo đảm thống nhất với dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) về các quy định liên quan đến trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại.
Cơ quan này cũng đề nghị Viện kiểm sát nhân dân tối cao tiếp tục phối hợp chặt chẽ với cơ quan chủ trì soạn thảo dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi), bảo đảm tính thống nhất giữa hai dự thảo Bộ luật.
Đối với việc khởi tố bị can và áp dụng các biện pháp cưỡng chế như kê biên tài sản, phong tỏa tài khoản đối với pháp nhân thương mại, Thường trực Ủy ban có hai loại ý kiến.
Theo dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi), pháp nhân thương mại có thể thực hiện hành vi chỉ đạo, điều hành cá nhân thực hiện hành vi phạm tội hoặc được thành lập chỉ để phục vụ mục đích phạm tội. Dự thảo cũng quy định việc truy cứu trách nhiệm hình sự, kết án và áp dụng hình phạt đối với pháp nhân thương mại.
Để có cơ sở tiến hành điều tra, truy tố, xét xử và quyết định hình phạt, dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi) cần quy định việc khởi tố pháp nhân thương mại. Trong trường hợp cần thiết, các biện pháp kê biên tài sản, phong tỏa tài khoản cũng cần được áp dụng nhằm ngăn chặn việc tẩu tán tài sản, bảo đảm thi hành án.
