Với dân số gần 700 triệu người, Đông Nam Á đang đối mặt với gánh nặng bệnh tim mạch gia tăng do già hóa dân số, thay đổi lối sống và chênh lệch trong tiếp cận dịch vụ y tế.
Theo nghiên cứu công bố trên The Lancet Public Health năm 2025, sử dụng dữ liệu Gánh nặng bệnh tật toàn cầu (GBD 2021), năm 2021, 10 quốc gia ASEAN ghi nhận khoảng 36,8 triệu người mắc bệnh tim mạch, 1,66 triệu ca tử vong và 42,4 triệu năm sống khỏe mạnh bị mất do bệnh tật và tử vong sớm. Số người mắc bệnh tim mạch trong khu vực đã tăng gần 150% so với năm 1990.
Thực trạng này đặt ra yêu cầu tăng cường hợp tác giữa các quốc gia trong dự phòng, phát hiện sớm và điều trị bệnh tim mạch.
Việt Nam đảm nhiệm vai trò lãnh đạo tổ chức tim mạch khu vực
Liên đoàn Tim mạch Đông Nam Á (AFC) là tổ chức kết nối các hội tim mạch quốc gia, thúc đẩy hợp tác nghiên cứu, đào tạo và nâng cao chất lượng chăm sóc người bệnh. Hội nghị Tim mạch Đông Nam Á (AFCC) được tổ chức luân phiên tại các quốc gia thành viên, tạo diễn đàn trao đổi chuyên môn và cập nhật tiến bộ y học.
Trong nhiệm kỳ 2025-2027, GS.TS Phạm Mạnh Hùng, Chủ tịch hội tim mạch Việt Nam, Viện trưởng Viện Tim mạch (Bệnh viện 19-8), đảm nhiệm cương vị Chủ tịch AFCC. Đây là dấu mốc đáng chú ý đối với quá trình hội nhập quốc tế của tim mạch Việt Nam, đồng thời mở ra cơ hội tăng cường hợp tác nghiên cứu, đào tạo và chuyển giao kiến thức trong khu vực.
Tại lễ khai mạc AFCC 2026 ngày 16/10, GS.TS Phạm Mạnh Hùng nhấn mạnh các quốc gia Đông Nam Á, dù có sự khác biệt về kinh tế, văn hóa và hệ thống y tế, đều phải đối mặt với gánh nặng bệnh tim mạch ngày càng lớn.
Theo ông, không quốc gia nào có thể tự mình giải quyết toàn bộ thách thức. Hợp tác khu vực, chia sẻ tri thức và nâng cao năng lực chăm sóc sức khỏe là những yếu tố quan trọng để cải thiện sức khỏe tim mạch cho người dân.
Thông điệp xuyên suốt bài phát biểu là tăng cường đoàn kết, hợp tác vì mục tiêu chung: nâng cao sức khỏe tim mạch cho cộng đồng ASEAN.
AFCC 2026 diễn ra trong bốn ngày, với gần 40 phiên chuyên đề, hội thảo thực hành và hoạt động nghiên cứu. Nội dung tập trung vào những tiến bộ trong chẩn đoán, dự phòng và điều trị suy tim, hội chứng mạch vành, bệnh van tim, tăng huyết áp, rối loạn nhịp, hình ảnh học tim mạch, y học chính xác và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI).
Các phiên khoa học phối hợp với Hội Tim mạch châu Âu (ESC), Hội Tim mạch Hoa Kỳ (ACC), Hội Can thiệp Tim mạch Hoa Kỳ (SCAI) và các tổ chức chuyên ngành quốc tế tạo điều kiện để chuyên gia trong khu vực cập nhật kiến thức, trao đổi kinh nghiệm.
Đáng chú ý, nhiều chuyên gia Việt Nam tham gia với vai trò chủ tọa, báo cáo viên, thảo luận và đánh giá các công trình nghiên cứu. Bên cạnh GS.TS Phạm Mạnh Hùng, các chuyên gia như GS.TS Huỳnh Văn Minh, PGS.TS Phạm Nguyễn Vinh, PGS.TS Nguyễn Ngọc Quang cùng nhiều bác sĩ khác đóng góp các báo cáo và trao đổi chuyên môn về tăng huyết áp, tim bẩm sinh, siêu âm tim, bệnh mạch vành và suy tim.
Sự hiện diện này cho thấy tim mạch Việt Nam ngày càng chủ động tham gia trao đổi học thuật quốc tế, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn và đóng góp vào hoạt động nghiên cứu chuyên ngành.
Những năm gần đây, Việt Nam phát triển nhiều kỹ thuật tim mạch chuyên sâu như can thiệp động mạch vành phức tạp, thay van động mạch chủ qua ống thông, can thiệp bệnh tim cấu trúc và điều trị rối loạn nhịp. Công tác nghiên cứu, đào tạo, xây dựng hướng dẫn thực hành và hợp tác quốc tế cũng ngày càng được chú trọng.
Đây là nền tảng để các cơ sở y tế trong nước nâng cao chất lượng điều trị, đồng thời tăng cường đóng góp cho sự phát triển của tim mạch khu vực.
Hội nhập hướng tới lợi ích thiết thực cho người bệnh
Hội nhập quốc tế không chỉ thể hiện qua sự hiện diện tại các hội nghị lớn hay vai trò lãnh đạo trong tổ chức chuyên môn, mà quan trọng hơn là những cải thiện thực chất trong chất lượng chăm sóc và sức khỏe người dân.
Trong bối cảnh bệnh tim mạch tiếp tục là gánh nặng lớn đối với hệ thống y tế, các quốc gia ASEAN cần đẩy mạnh dự phòng, phát hiện sớm, kiểm soát tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn lipid máu và mở rộng khả năng tiếp cận các phương pháp điều trị hiệu quả.
Với năng lực chuyên môn ngày càng phát triển và sự tham gia tích cực vào các diễn đàn quốc tế, tim mạch Việt Nam có thêm cơ hội đóng góp vào các chương trình hợp tác khu vực về đào tạo nhân lực, nghiên cứu khoa học và phòng chống bệnh tim mạch.
Từ AFCC 2026 tại Brunei, dấu ấn của các chuyên gia Việt Nam không chỉ thể hiện bước tiến trong hội nhập chuyên môn, mà còn góp phần thúc đẩy mục tiêu chung của ASEAN: đưa những tiến bộ y học đến gần hơn với người bệnh.
