Tại Hội thảo quốc gia “Đào tạo liên ngành và xuyên ngành đối với lĩnh vực kinh doanh, đáp ứng nhu cầu xã hội” do Trường Kinh doanh, Đại học Kinh tế Quốc dân tổ chức, thách thức đối với giáo dục đại học được chỉ rõ không chỉ ở việc mở thêm ngành mới mà phải thay đổi tư duy đào tạo.
Doanh nghiệp cần người biết kết nối
GS.TS Nguyễn Thành Hiếu, Phó Giám đốc Đại học Kinh tế Quốc dân cho rằng, sự phát triển của trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số, dữ liệu lớn, chuyển đổi xanh và hội nhập quốc tế đang làm thay đổi mạnh yêu cầu đối với nguồn nhân lực.
Một quyết định kinh doanh hiện nay có thể đồng thời liên quan đến quản trị, tài chính, marketing, công nghệ, dữ liệu, pháp luật và phát triển bền vững. Vì vậy, người học không chỉ cần nền tảng chuyên môn vững mà phải có tư duy hệ thống, khả năng kết nối tri thức và phối hợp với những lĩnh vực khác.
Theo ông Hiếu, đào tạo liên ngành, xuyên ngành không nên được hiểu đơn giản là đưa thêm kiến thức của một ngành khác vào chương trình hoặc ghép nhiều học phần lại với nhau. Cơ sở đào tạo phải xác định người học cần những năng lực nào, từ đó tổ chức lại nội dung, phương pháp và môi trường học tập để họ có thể huy động kiến thức tổng hợp giải quyết vấn đề thực tiễn.
GS.TS Tạ Văn Lợi, Hiệu trưởng Trường Kinh doanh, Đại học Kinh tế Quốc dân cũng cho rằng, những vấn đề của doanh nghiệp ngày càng vượt ra ngoài phạm vi một chuyên môn. Đặc biệt, yêu cầu về quản trị hiện đại, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, quản trị rủi ro và hội nhập quốc tế đang ngày càng rõ hơn.
Điều này đặt ra một bài toán không dễ, vừa giữ chiều sâu chuyên môn, vừa tạo khả năng tích hợp tri thức cho người học.
Đừng biến liên ngành thành “nồi lẩu” kiến thức
Thực tế cho thấy, không phải cứ có nhiều môn học thuộc nhiều lĩnh vực là đã có một chương trình liên ngành.
PGS.TS Phạm Văn Tuấn, Phó Hiệu trưởng Trường Kinh doanh, Đại học Kinh tế Quốc dân cho biết, trường hiện phụ trách 48/107 chương trình đào tạo của toàn Đại học Kinh tế Quốc dân, chiếm gần 45%. Năm 2026, trong 15 ngành/chương trình mới của trường, Trường Kinh doanh có 4 chương trình gồm Công nghệ Marketing, Kinh tế quốc tế, Quản trị công nghiệp sáng tạo và Quản trị nhân lực quốc tế.
Tuy nhiên, ông Tuấn lưu ý quy mô chương trình hay việc mở thêm ngành mới chưa đồng nghĩa với đào tạo liên ngành thực chất.
Nếu chỉ đưa các học phần của nhiều lĩnh vực vào cùng một chương trình nhưng không có sự kết nối về chuẩn đầu ra và nhiệm vụ học tập, người học mới chỉ được mở rộng kiến thức, chứ chưa chắc có năng lực tích hợp.
Theo ông, tính liên ngành phải được thể hiện ngay trong chuẩn đầu ra, các học phần tích hợp, dự án thực tiễn hoặc những nhiệm vụ buộc sinh viên phải huy động kiến thức từ nhiều lĩnh vực. Trong khi đó, ngành lõi vẫn phải giữ được chiều sâu chuyên môn.
Một yêu cầu khác là sự tham gia thực chất của doanh nghiệp. Doanh nghiệp không chỉ đến trường nói chuyện hay tuyển dụng sinh viên mà cần cùng nhà trường xác định vấn đề, cung cấp bối cảnh, dữ liệu và phản hồi sản phẩm học tập của sinh viên.
Từ thực tiễn này, Trường Kinh doanh đề xuất những lộ trình học tập linh hoạt trên nền chương trình hiện có như học phần dùng chung, dự án tích hợp, ngành phụ, ngành thứ hai hoặc các cấu phần bổ trợ. Cách làm này vừa mở rộng không gian liên ngành, vừa giữ nền tảng chuyên môn và cho phép sinh viên cá nhân hóa lộ trình theo định hướng nghề nghiệp.
Bên cạnh chương trình, cơ chế quản trị cũng phải thay đổi. Cần có đầu mối điều phối ở cấp trường để kết nối các đơn vị chuyên môn, rà soát chuẩn đầu ra, phối hợp giảng viên, công nhận tín chỉ và theo dõi kết quả triển khai.
