Sáng 30/10, tỉnh Đắk Lắk tổ chức hội nghị sơ kết, đánh giá kết quả thực hiện Kết luận số 67-KL/TW của Bộ Chính trị, Nghị quyết số 72/2022/QH15 của Quốc hội, gắn với sơ kết Nghị quyết số 05-NQ/TU của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh và công bố Quy hoạch chung đô thị Buôn Ma Thuột đến năm 2050.
Phát biểu tại hội nghị, ông Đỗ Hữu Huy - Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk, cho biết thời gian qua, tỉnh tập trung huy động nguồn lực xây dựng Buôn Ma Thuột trở thành đô thị trung tâm vùng Tây Nguyên. Quá trình triển khai đạt nhiều kết quả quan trọng, song vẫn còn những khó khăn, hạn chế cần tập trung tháo gỡ.
Đề xuất 7 cơ chế đặc thù mới
Theo báo cáo, qua rà soát có 6/10 chỉ tiêu đạt và vượt mục tiêu. Tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt trên 77%; tỷ lệ hộ nghèo dưới 0,01%; tỷ lệ thu gom, xử lý chất thải rắn sinh hoạt đô thị đạt 99,16%; diện tích đất cây xanh công cộng đạt trên 17m²/người. Tổng vốn đầu tư phát triển toàn xã hội giai đoạn 2021-2025 đạt hơn 125.000 tỷ đồng.
Đối với 5 cơ chế, chính sách đặc thù theo Nghị quyết 72/2022/QH15, tỉnh đã triển khai trên nhiều lĩnh vực nhưng kết quả chưa đồng đều. Trong đó, dự án phát triển đô thị khu vực phía Đông và dọc hành lang suối Ea Nao - Ea Tam đang thực hiện thủ tục đầu tư, với tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 8.036,5 tỷ đồng. Chính sách ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp chưa có dự án đầu tư mới thuộc đối tượng được hưởng ưu đãi; chính sách thu hút chuyên gia, nhà khoa học và người có tài năng đặc biệt chưa tạo được kết quả rõ nét.
Từ thực tiễn này, Đắk Lắk đề xuất Trung ương xem xét 7 cơ chế đặc thù mới, chia thành 3 nhóm ưu tiên.
Đáng chú ý, tỉnh đề xuất thành lập Khu thương mại tự do Đắk Lắk gắn với cảng Bãi Gốc và Khu kinh tế Nam Phú Yên, kết nối hành lang Đông - Tây với Buôn Ma Thuột và Tây Nguyên. Mô hình này hướng đến hình thành khu kinh tế có tính chất đặc biệt, với các cơ chế về thủ tục đầu tư một cửa, khu phi thuế quan, hải quan, logistics và thu hút nhà đầu tư chiến lược.
Tỉnh cũng kiến nghị thành lập Quỹ phát triển hạ tầng và chuyển đổi xanh, huy động các nguồn vốn hợp pháp, vốn ODA và tín dụng xanh; đồng thời đề xuất tiếp tục áp dụng cơ chế tăng thêm 45% định mức chi thường xuyên theo tiêu chí dân số, mở rộng phạm vi, đối tượng thụ hưởng tại các trung tâm động lực và địa bàn biên giới.
Ở nhóm cơ chế phát triển nền tảng mới, Đắk Lắk kiến nghị ưu tiên đầu tư trung tâm dữ liệu, hạ tầng số dùng chung, trung tâm khoa học - công nghệ và trung tâm logistics tại Buôn Ma Thuột. Đặc biệt, tỉnh đề xuất thí điểm kinh tế tầm thấp và sandbox công nghệ trong 5 năm, với các ứng dụng như UAV vận chuyển hàng hóa nhẹ, logistics y tế, trí tuệ nhân tạo, bản sao số, truy xuất nguồn gốc và du lịch thông minh.
Một đề xuất khác là xây dựng Quỹ bảo tồn và phát huy giá trị Không gian văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên theo cơ chế phối hợp liên tỉnh. Đồng thời, tỉnh kiến nghị xác định Đắk Lắk là cực tăng trưởng quan trọng, hạt nhân kết nối cao nguyên - duyên hải - biên giới, xây dựng đề án phát triển đến năm 2035, tầm nhìn 2050 và cơ chế điều phối hành lang kinh tế Đông - Tây.
Các cơ chế trên hiện là đề xuất của tỉnh, sẽ tiếp tục được hoàn thiện luận cứ, đề án và đánh giá tác động trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.
Buôn Ma Thuột hướng tới đô thị hơn 1 triệu dân
Cũng tại hội nghị, ông Trương Công Thái - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk công bố Quyết định số 3499/QĐ-UBND ngày 29/10/2026 về việc phê duyệt quy hoạch chung đô thị Buôn Ma Thuột đến năm 2050.
UBND tỉnh công bố Quy hoạch chung đô thị Buôn Ma Thuột đến năm 2050 với tổng diện tích 37.738ha, bao gồm 5 phường Buôn Ma Thuột, Tân An, Tân Lập, Thành Nhất, Ea Kao và xã Hòa Phú.
Theo quy hoạch, dân số đô thị đến năm 2035 dự kiến khoảng 550.000-658.000 người; đến năm 2050 khoảng 750.000-1.025.000 người.
Buôn Ma Thuột được định hướng trở thành trung tâm tiểu vùng thuộc vùng duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, là đầu mối liên kết quan trọng giữa Tây Nguyên với duyên hải Nam Trung Bộ và các khu vực lân cận.
Không gian đô thị được tổ chức theo mô hình đa cực, đa trung tâm, chia thành 6 phân khu chức năng. Trong đó, khu vực phía Đông và Đông Nam được ưu tiên mở rộng theo các hành lang động lực, gắn với hệ thống đường vành đai và các trục giao thông chính.
Quy hoạch đô thị Buôn Ma Thuột xác định 3 trụ cột phát triển kinh tế gồm công nghiệp chế biến gắn với nông nghiệp công nghệ cao; xây dựng Buôn Ma Thuột trở thành “Thủ phủ Cà phê Toàn cầu”, kết hợp thương mại, dịch vụ, du lịch chất lượng cao; phát triển trung tâm đổi mới sáng tạo, nghiên cứu, giáo dục - đào tạo và kinh tế tri thức của Tây Nguyên.
Về hạ tầng, tỉnh định hướng tăng cường kết nối liên vùng thông qua các tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Tây, Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột, Liên Khương - Buôn Ma Thuột; nghiên cứu phát triển tuyến đường sắt Tây Nguyên và Cảng hàng không Buôn Ma Thuột theo quy hoạch được duyệt.
Để hiện thực hóa mục tiêu, UBND tỉnh yêu cầu các sở, ngành, địa phương cụ thể hóa quy hoạch thành kế hoạch thực hiện, xác định rõ nhiệm vụ, tiến độ, trách nhiệm và nguồn lực; tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong quản lý quy hoạch, đất đai, xây dựng và đầu tư, không để xảy ra tình trạng đầu tư, xây dựng không phù hợp quy hoạch.
