39 cơ sở nhà, đất chưa hoàn thành sắp xếp
Theo kết luận thanh tra, Bộ Giáo dục và Đào tạo đang quản lý tổng cộng 277 cơ sở nhà, đất. Trong đó, có 62 cơ sở thuộc trường hợp phải thực hiện sắp xếp, xử lý theo Nghị định 03/2025/NĐ-CP.
Từ ngày 1/3/2025 đến ngày 30/4/2026, Bộ đã phê duyệt và hoàn thành phương án sắp xếp đối với 21 cơ sở, chiếm 33,8%. Hai cơ sở còn lại đã được Bộ Tài chính phê duyệt phương án trước ngày 1/3/2025. Như vậy, đến ngày 30/4/2026, 39/62 cơ sở, tương đương 62,9%, vẫn chưa hoàn thành việc sắp xếp, xử lý.
Thanh tra Chính phủ đánh giá tiến độ này còn chậm, chưa đáp ứng yêu cầu đặt ra trong quản lý, sử dụng tài sản công, nhất là trong bối cảnh việc sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy đang được triển khai mạnh mẽ. Qua kiểm tra hồ sơ 29 cơ sở, Thanh tra Chính phủ cũng phát hiện tình trạng chậm báo cáo, kê khai phục vụ công tác sắp xếp nhà, đất. Có 6 đơn vị chậm nộp báo cáo, 4 đơn vị không báo cáo và 4 đơn vị báo cáo không đúng thời hạn theo yêu cầu.
Đến hạn báo cáo ngày 20/5/2025, Học viện Quản lý giáo dục vẫn chưa nộp báo cáo, trong khi Trường Cao đẳng Sư phạm Trung ương không nộp báo cáo theo quy định. Đáng chú ý, Thanh tra Chính phủ cho rằng Bộ Giáo dục và Đào tạo chưa kiểm tra, xử lý trách nhiệm đối với các đơn vị chậm, muộn hoặc không báo cáo việc rà soát, đề xuất phương án sắp xếp, xử lý cơ sở nhà, đất.
Không chỉ chậm về tiến độ, qua kiểm tra 29 cơ sở, Thanh tra Chính phủ xác định có 2 cơ sở có một phần diện tích đang được sử dụng không đúng phương án được phê duyệt hoặc có tranh chấp, lấn chiếm, với tổng diện tích đất 10.452m².
Một trong hai trường hợp là cơ sở tại số 15 Nguyễn Thị Minh Khai, phường Sài Gòn, TPHCM, thuộc Trường Đại học Nông Lâm TPHCM. Cơ sở này đã được Bộ Tài chính phê duyệt phương án sắp xếp tại Văn bản số 2071 ngày 16/2/2011, theo đó diện tích 2.804,2m² được bàn giao cho UBND TPHCM. Tuy nhiên, nhà trường giữ lại 452m² để làm bãi đỗ xe phục vụ việc đưa đón cán bộ, công chức, viên chức từ trung tâm thành phố đến cơ sở 2 tại tỉnh Bình Dương.
Thanh tra Chính phủ xác định phần diện tích này đang được sử dụng không đúng mục đích theo phương án đã được phê duyệt. Trường hợp thứ hai là cơ sở tại số 450 Lê Văn Việt, phường Tăng Nhơn Phú, TPHCM, thuộc Trường Đại học Giao thông vận tải - Phân hiệu TPHCM. Cơ sở này có diện tích 10.000m² và đã được Bộ Tài chính phê duyệt phương án chuyển giao cho UBND TPHCM quản lý, sử dụng theo quy hoạch chung. Tuy nhiên, đến thời điểm thanh tra, việc chuyển giao vẫn chưa hoàn thành.
Thanh tra Chính phủ cho rằng cả hai cơ sở trên chưa hoàn thành việc thực hiện phương án, chưa điều chuyển, chuyển giao cho UBND TPHCM quản lý. Đây là những tài sản có khả năng tiếp tục xử lý để khơi thông nguồn lực, tránh lãng phí.
7 cơ sở đã có phương án nhưng vẫn tồn tại, vi phạm
Thanh tra Chính phủ tiếp tục kiểm tra 21 cơ sở đã được phê duyệt phương án sắp xếp và phát hiện 7 cơ sở còn tồn tại, hạn chế hoặc vi phạm. Tại Khu A, số 451 Lê Văn Việt, thuộc Trường Đại học Giao thông vận tải - Phân hiệu TPHCM, Bộ Giáo dục và Đào tạo chưa chỉ đạo nhà trường triển khai các thủ tục với cơ quan chức năng để xử lý dứt điểm tranh chấp đất đai trong khuôn viên theo phương án đã được Bộ Tài chính phê duyệt.
Tại Khu B, số 450 Lê Văn Việt, với diện tích 10.000m², nhà trường chưa triển khai các thủ tục, làm việc với Bộ và UBND TPHCM để hoàn thành việc bàn giao cơ sở theo phương án đã được phê duyệt. Đáng chú ý, việc chậm xử lý không chỉ diễn ra ở các cơ sở đang chờ phương án mà còn tồn tại ngay tại những nơi đã có quyết định sắp xếp.
Theo Thanh tra Chính phủ, tính đến ngày 30/4/2026, 16/29 cơ sở nhà, đất được kiểm tra chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Trong số này có hai cơ sở tại số 190 Võ Văn Ngân và đường số 11, phường Long Bình, TPHCM của Trường Cao đẳng Xây dựng TPHCM. Tại thời điểm kiểm tra, nhà trường chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và chậm hoàn thành việc đăng ký đất đai theo quy định.
Theo kết luận thanh tra, phương án di dời 16 hộ gia đình đang sinh sống tại nhà số 9 Nguyễn Bỉnh Khiêm, với tổng diện tích 696,9m², kéo dài từ năm 1981 đến nay vẫn chưa hoàn thành. Nhà trường đồng thời chưa có phương án xử lý dứt điểm tranh chấp đất đai trong khuôn viên. Những tồn tại này cho thấy việc có phương án sắp xếp trên giấy chưa đồng nghĩa với việc tài sản đã thực sự được đưa vào trạng thái quản lý, sử dụng đúng quy định.
Qua kiểm tra thực địa 4 cơ sở có hoạt động cho thuê của Trường Đại học Mở TPHCM, Trường Đại học Hà Nội, Trường Đại học Giao thông vận tải và Đại học Bách khoa Hà Nội, Thanh tra Chính phủ nhận thấy các trường đã lập Đề án cho thuê nhưng trình tự, thủ tục lập và phê duyệt còn sai sót. Một số hạng mục nhà, đất được đưa vào Đề án nhưng chưa được cấp có thẩm quyền phê duyệt cụ thể.
Đáng chú ý, Trường Đại học Giao thông vận tải đã cho Trung tâm Đăng kiểm 29-03V thuê hạng mục nhà xưởng tại số 3 đường Cầu Giấy, phường Láng, Hà Nội, gồm diện tích đất 1.724,2m² và diện tích nhà xưởng 500m². Thời gian cho thuê kéo dài từ năm 2019 đến tháng 7/2025, trong khi Đề án cho thuê chưa được cơ quan, người có thẩm quyền phê duyệt.
Từ những tồn tại được chỉ ra, Tổng Thanh tra Chính phủ đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo kiểm tra, rà soát toàn bộ các cơ sở nhà, đất thuộc phạm vi quản lý để xây dựng và thực hiện phương án sắp xếp, xử lý dứt điểm.
Bộ được yêu cầu hoàn thành việc sắp xếp, xử lý, đưa các cơ sở vào khai thác, sử dụng hiệu quả, tránh lãng phí; đồng thời kiểm tra việc tuân thủ tiêu chuẩn, định mức sử dụng tài sản công và chấn chỉnh, xử lý kịp thời các đơn vị cho thuê nhà, đất không đúng quy định.
Đặc biệt, Thanh tra Chính phủ yêu cầu Bộ Giáo dục và Đào tạo khẩn trương tổ chức sắp xếp, xử lý đối với 39 cơ sở nhà, đất thuộc diện phải sắp xếp theo Nghị định 03/2025/NĐ-CP.
