Nhằm phục vụ dự án trưng bày hiện vật khối lớn ngoài trời, sáng 28/5, tại UBND xã Quảng Oai (TP Hà Nội), ngày 28/5, Bảo tàng Lịch sử quân sự Việt Nam phối hợp với Bảo tàng Hà Nội tổ chức tiếp nhận xe tăng M5 Stuart để bổ sung vào khu trưng bày. Thượng tá Nguyễn Tiến Dũng - Phó Giám đốc Bảo tàng Lịch sử quân sự Việt Nam - tiếp nhận hiện vật.
M5 Stuart là một trong hai chiếc xe tăng của thực dân Pháp bị quân và dân ta đánh bại và bỏ lại ở vùng bãi sông trong trận Tu Vũ (thuộc tỉnh Phú Thọ). Hiện vật phản ánh bước phát triển về quân sự trong tiến công của bộ đội chủ lực quân đội ta vào cứ điểm phòng ngự của quân đội Pháp trong Chiến dịch Hòa Bình (10/12/1951-25/2/1952).
Xe tăng này do Mỹ sản xuất, cung cấp cho Pháp giai đoạn 1942-1944. Chiếc xe nặng khoảng 13 tấn, được chế tạo bằng sắt, thép, có kết cấu dạng khối hộp bát giác. Thân xe rỗng hình chữ nhật; phía dưới là hệ thống bánh xích vận hành bằng bốn bánh xe tròn liên kết cố định. Ngoài ra, xe còn có nhiều linh kiện phụ trợ cấu thành tổng thể hoàn chỉnh.
Cuối tháng 5/2005, chiếc tàu trọng tải 200 tấn của một gia đình tại tỉnh Hà Tây cũ va phải một vật cản dưới lòng sông, khiến thân tàu bị thủng ba lỗ. Vật cản được xác định là nòng pháo của xe tăng quân đội Pháp bị bắn chìm trong một trận đánh cách đây hơn 50 năm.
Từ phát hiện này, Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Hà Tây đã tổ chức tiến hành trục vớt và đưa về trưng bày tại Trung tâm văn hóa - thông tin của tỉnh.
Sau khi Hà Tây sáp nhập vào Hà Nội năm 2008, các hiện vật của Bảo tàng Hà Tây được chuyển giao vào Bảo tàng Hà Nội. Khi Bảo tàng Hà Nội khánh thành và đi vào hoạt động vào năm 2010, chiếc xe tăng này được đưa về trưng bày ngoài trời trong khuôn viên bảo tàng.
Tuy nhiên, sau một thời gian trưng bày, Bảo tàng Hà Nội đã bàn giao xe tăng M5 Stuart cho UBND huyện Ba Vì (nay là UBND xã Quảng Oai, Hà Nội) để trưng bày tại Nhà truyền thống địa phương.
Do trưng bày ngoài trời trong thời gian dài nhưng không được duy tu, bảo quản và bảo dưỡng thường xuyên, chiếc xe tăng đã xuống cấp, nhiều chi tiết bị han gỉ theo thời gian.
Nhằm phát huy giá trị của hiện vật lịch sử, được sự đồng ý của các cơ quan chức năng liên quan, Bảo tàng Hà Nội tiến hành các thủ tục bàn giao xe tăng M5 Stuart cho Bảo tàng Lịch sử quân sự Việt Nam trưng bày lâu dài.
