30 năm sau phát hiện chấn động, Huế sắp tái thả loài chim đặc hữu quý hiếm

Ngọc Văn

17/05/2026 20:31

TPO - Sau 30 năm kể từ phát hiện gây chấn động tại rừng Phong Điền, TP. Huế đang chuẩn bị kế hoạch tái thả nhiều gà lôi lam mào trắng về tự nhiên thông qua việc tiếp nhận 20 cá thể loài chim họ gà đặc hữu quý hiếm này từ Đức để phục vụ công tác bảo tồn, nhân giống.

Ngày 17/5, thông tin từ Ban Quản lý Khu Dự trữ thiên nhiên Phong Điền (TP. Huế) cho biết, 20 cá thể gà lôi lam mào trắng vừa được vận chuyển bằng đường hàng không từ vườn thú Berlin (CHLB Đức) về Việt Nam để phục vụ chương trình bảo tồn và nhân giống loài chim đặc hữu quý hiếm này.

Gà lôi lam mào trắng từng ghi nhận xuất hiện lần cuối cùng tại khu vực rừng Phong Điền, TP. Huế, vào năm 1996. Ảnh minh họa

Sau khi tiếp nhận, các cá thể sẽ được cách ly, theo dõi sức khỏe tại các trung tâm nuôi nhốt đạt tiêu chuẩn nhằm giúp thích nghi với điều kiện khí hậu, môi trường trong nước và hạn chế nguy cơ dịch bệnh. Đội ngũ kỹ thuật, thú y sẽ theo dõi khả năng thích nghi, chế độ dinh dưỡng và các biểu hiện sinh học của từng cá thể.

Theo kế hoạch, sau giai đoạn chăm sóc ổn định, đàn gà lôi sẽ được đưa về miền Trung để nuôi dưỡng, nhân giống theo tiêu chuẩn bảo tồn của International Union for Conservation of Nature.

Sau khoảng 2 - 3 năm, các cá thể thế hệ mới sẽ được tái thả mềm tại những khu rừng từng ghi nhận sự xuất hiện của loài này, trong đó có khu vực Phong Điền. Khi thích nghi tốt với môi trường tự nhiên, các chuyên gia sẽ tiếp tục tái thả hoàn toàn để phục hồi quần thể ngoài tự nhiên.

Theo Ban Quản lý Khu Dự trữ thiên nhiên Phong Điền, chương trình không chỉ hướng đến việc chăm sóc các cá thể hiện có mà còn kỳ vọng xây dựng quần thể bảo tồn lâu dài, góp phần gìn giữ nguồn gen quý hiếm đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng.

Hai cá thể gà lôi lam mào trắng (gồm 1 trống, 1 mái) do người dân bắt được tại khu vực Khe Lấu (Phong Điền, TP. Huế) 30 năm trước. Ảnh TL

Năm nay cũng tròn 30 năm kể từ khi gà lôi lam mào trắng được phát hiện trở lại ngoài tự nhiên tại khu vực Khe Lấu, Phong Điền, TP. Huế. Năm 1996, người dân địa phương bắt được một cặp gà lôi gồm một trống, một mái. Dù hai cá thể sau đó không sống sót, sự kiện này từng gây tiếng vang lớn trong giới bảo tồn quốc tế khi khẳng định loài chim đặc hữu này vẫn còn tồn tại trong rừng Trường Sơn.

Từ phát hiện trên, năm 2003, địa phương đã thành lập Khu Bảo tồn thiên nhiên Phong Điền nhằm bảo tồn đa dạng sinh học và tạo môi trường sống cho loài gà quý hiếm. Tuy nhiên, nhiều năm qua, các cuộc khảo sát tại Phong Điền, Vườn quốc gia Bạch Mã (Huế) và Khu bảo tồn thiên nhiên Đakrông (Quảng Trị) chưa ghi nhận thêm cá thể nào ngoài tự nhiên.

Hai năm gần đây, lực lượng bảo tồn tại Phong Điền đã tiến hành điều tra sinh cảnh, tháo gỡ bẫy thú, đặt bẫy ảnh theo dõi các loài chim họ gà và những loài săn mồi nhằm chuẩn bị môi trường phù hợp cho kế hoạch tái thả trong tương lai.