Thanh tra tỉnh Đắk Lắk vừa ban hành Kết luận thanh tra về khó khăn, vướng mắc trong thực hiện Quyết định xử phạt vi phạm hành chính số 3144/QĐ-XPHC ngày 16/12/2024 của Chủ tịch UBND tỉnh đối với Công ty Cổ phần Hoàng Anh Đắk Lắk (Hoàng Anh Đắk Lắk).
Theo kết luận thanh tra, từ tháng 4/2021 đến tháng 7/2024, công ty xây dựng 14 hạng mục tại 4 dự án trồng cao su kết hợp quản lý, bảo vệ rừng trên địa bàn huyện Ea H’leo (cũ). Các công trình gồm 10 chuồng trại chăn nuôi bò, 2 hạng mục phục vụ chăn nuôi, một văn phòng làm việc kèm nhà ở và công trình phụ trợ, cùng một hạng mục đường giao thông.
Doanh nghiệp bị xác định chuyển 142.749m² đất các loại khác sang đất chăn nuôi tập trung và chuyển 31.521m² đất rừng trồng sang đất phi nông nghiệp để làm đường giao thông.
Ngày 16/12/2024, Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk ban hành Quyết định số 3144/QĐ-XPHC, xử phạt và buộc công ty nộp lại khoản lợi bất hợp pháp với tổng số tiền hơn 421 triệu đồng. Doanh nghiệp đồng thời phải khôi phục tình trạng ban đầu của đất trong quý I/2025.
Ngày 25/12/2024, công ty đã nộp đủ số tiền theo quyết định. Tuy nhiên, tại thời điểm thanh tra, hậu quả vi phạm vẫn chưa được khắc phục.
Giải trình về việc chậm thực hiện, doanh nghiệp cho biết nhiều diện tích cao su bị chết hoặc sinh trưởng kém, sản lượng và chất lượng mủ không đạt hiệu quả kinh tế. Với đường giao thông, công ty cho rằng việc đưa công trình về hiện trạng ban đầu là không phù hợp vì đây là đường nội vùng đã được đầu tư.
Trước đó, từ tháng 8/2021 đến năm 2024, công ty đã 4 lần đề xuất điều chỉnh dự án. Đến tháng 1/2026, hồ sơ điều chỉnh mới đáp ứng điều kiện theo quy định nhưng chưa được UBND tỉnh phê duyệt. Trong khi chưa được cấp có thẩm quyền cho phép, doanh nghiệp đã tự ý chuyển đổi đất rừng sang đất phi nông nghiệp.
Cơ quan quản lý xử lý chưa quyết liệt
Không chỉ chỉ ra sai phạm của doanh nghiệp, Thanh tra tỉnh còn xác định nhiều hạn chế trong công tác quản lý đất đai, lâm nghiệp tại 4 dự án.
Theo kết luận, việc kiểm tra, phát hiện, lập hồ sơ xử phạt và đôn đốc khắc phục chưa kịp thời, thiếu kiên quyết. Trong quá trình lập hồ sơ, UBND xã Ea H’leo (cũ) xác định hành vi vi phạm chưa chính xác, chưa làm rõ tình trạng ban đầu của đất và chưa đánh giá đầy đủ khả năng khôi phục hiện trạng đối với hạng mục đường giao thông.
Hồ sơ trình Chủ tịch UBND tỉnh xử phạt còn thiếu dự thảo quyết định xử phạt, chưa xác định khoản lợi bất hợp pháp. Thanh tra tỉnh cũng cho rằng việc xác định các hạng mục phù hợp quy hoạch của địa phương chưa đúng; trong đó, 3 hạng mục không phù hợp quy hoạch, một hạng mục chỉ phù hợp một phần.
Đáng chú ý, sau khi sắp xếp đơn vị hành chính và triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, việc bàn giao hồ sơ giữa UBND huyện Ea H’leo (cũ) và UBND xã Ea H’leo chưa chặt chẽ. Từ ngày 1/4 - 30/6/2025, việc theo dõi, đôn đốc doanh nghiệp khắc phục hậu quả không được thực hiện. Sau đó, địa phương có theo dõi nhưng chưa chủ động, quyết liệt.
Thanh tra tỉnh xác định trách nhiệm liên quan thuộc về các cơ quan, đơn vị và cá nhân trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, tài nguyên và môi trường, cùng lãnh đạo UBND huyện Ea H’leo (cũ), UBND xã Ea H’leo và các đơn vị liên quan trong giai đoạn 2021-2024.
Kiến nghị kiểm điểm trách nhiệm
Theo kết luận thanh tra, 4 dự án thuộc nhóm dự án ngoài ngân sách có khó khăn, vướng mắc, tồn đọng kéo dài, tiềm ẩn nguy cơ thất thoát, lãng phí do vi phạm pháp luật về đất đai, nằm trong danh mục được Tổ công tác 1828 của UBND tỉnh rà soát, xử lý.
Trong thời gian chờ xem xét điều kiện tháo gỡ theo Nghị quyết số 29/2026/QH16 của Quốc hội, doanh nghiệp được yêu cầu giữ nguyên hiện trạng các hạng mục vi phạm và phối hợp cung cấp hồ sơ, tài liệu cho các sở, ngành.
Thanh tra tỉnh kiến nghị UBND xã Ea H’leo kiểm điểm trách nhiệm tập thể, cá nhân và xây dựng kế hoạch khắc phục tồn tại. Trường hợp 14 hạng mục không đủ điều kiện tồn tại, địa phương phải phối hợp các sở, ngành thực hiện cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt.
Đồng thời, Sở Tài chính được kiến nghị rà soát hồ sơ, tham mưu phương án tháo gỡ; Sở Nông nghiệp và Môi trường kiểm điểm trách nhiệm liên quan; Sở Nội vụ tham mưu UBND tỉnh xem xét kiểm điểm các tổ chức, cá nhân có liên quan.
