Theo Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên, ung thư vú hiện là loại ung thư phổ biến nhất ở phụ nữ Việt Nam, với khoảng 25.711 ca mắc mới mỗi năm, chiếm 28,1% tổng số ca ung thư ở nữ giới.
Đáng lo ngại, bệnh đang có xu hướng trẻ hóa. Ngày càng nhiều phụ nữ ngoài 30 tuổi được chẩn đoán mắc ung thư vú, trong đó có những trường hợp bệnh đã xâm lấn hoặc di căn hạch. Trong khi đó, tâm lý e ngại khiến không ít người trì hoãn khám, dẫn đến phát hiện bệnh khi đã ở giai đoạn muộn, gây khó khăn cho điều trị.
Theo các chuyên gia ung bướu, ung thư vú là một trong những bệnh ung thư có tiên lượng điều trị tốt nếu được phát hiện sớm. Tỷ lệ điều trị khỏi có thể vượt 90% khi bệnh được phát hiện ở giai đoạn sớm. Việc chẩn đoán kịp thời còn giúp người bệnh có thêm cơ hội lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, trong đó có phẫu thuật bảo tồn tuyến vú.
PGS.TS Phạm Cẩm Phương, Viện trưởng Viện Y học hạt nhân và Ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết nhận thức của người dân về ung thư vú đã thay đổi đáng kể trong hơn 10 năm qua.
Nếu trước đây, nhiều bệnh nhân đến viện khi khối u đã lớn, di căn hạch nách, hạch thượng đòn hoặc di căn xa đến phổi, xương, não, thì hiện nay số trường hợp được phát hiện ở giai đoạn sớm ngày càng tăng.
Theo PGS Phương, phát hiện bệnh sớm không chỉ nâng cao hiệu quả điều trị mà còn giúp giảm mức độ can thiệp trong những trường hợp phù hợp. Thay vì phải cắt bỏ toàn bộ tuyến vú, một số bệnh nhân có thể được phẫu thuật bảo tồn, qua đó giữ gìn hình thể, sự tự tin và chất lượng cuộc sống.
Mở rộng sàng lọc, tăng cơ hội phát hiện sớm
Phát biểu tại lễ phát động chiến dịch “Chung tay vì người phụ nữ tôi yêu” năm 2026 do Quỹ Hỗ trợ bệnh nhân ung thư - Ngày mai tươi sáng (Bộ Y tế) tổ chức, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên nhấn mạnh vai trò đặc biệt quan trọng của việc tầm soát, phát hiện sớm ung thư vú.
Trước đó, Kế hoạch hành động quốc gia về phòng, chống ung thư vú và ung thư cổ tử cung giai đoạn 2026-2035 cũng được ban hành, tập trung vào nâng cao nhận thức cộng đồng, mở rộng sàng lọc, tăng cường năng lực chẩn đoán và điều trị, phát triển hệ thống quản lý dữ liệu và bảo đảm công bằng trong tiếp cận dịch vụ.
Kế hoạch đặt mục tiêu đến năm 2030 có 50% phụ nữ trong độ tuổi 40-70 được khám, sàng lọc ung thư vú định kỳ. Tỷ lệ này dự kiến tăng lên 70% vào năm 2035.
Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên kêu gọi các doanh nghiệp, tổ chức đưa hoạt động sàng lọc ung thư, đặc biệt là ung thư vú, vào chương trình khám sức khỏe định kỳ cho phụ nữ từ 40 tuổi trở lên. Đây được xem là một trong những giải pháp góp phần phát hiện bệnh sớm, giảm gánh nặng điều trị và nâng cao chất lượng sống.
Ai cần chủ động tầm soát ung thư vú?
TS. Phạm Cẩm Phương cho biết những yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh gồm có kinh nguyệt sớm trước 12 tuổi hoặc mãn kinh sau 55 tuổi; không sinh con, sinh con đầu lòng sau 30 tuổi hoặc không cho con bú; thừa cân, béo phì sau mãn kinh; ít vận động, hút thuốc lá hoặc lạm dụng rượu bia.
Đặc biệt, phụ nữ có mẹ, chị hoặc em gái, con gái mắc ung thư vú; mang các đột biến gen làm tăng nguy cơ như BRCA1/2, PTEN, TP53, CDH1, PALB2, STK11; có tổn thương ung thư biểu mô tiểu thùy tại chỗ hoặc quá sản không điển hình; từng xạ trị vùng ngực trong độ tuổi 10-30 cần được chú ý đánh giá nguy cơ.
Theo khuyến cáo của Bộ Y tế, phụ nữ có nguy cơ trung bình trong độ tuổi 25-39 nên khám lâm sàng tuyến vú từ 1-3 năm/lần. Từ 40 tuổi trở lên, nên khám lâm sàng vú mỗi năm một lần và, nếu có điều kiện, kết hợp chụp X-quang tuyến vú định kỳ mỗi 1-2 năm.
Đối với nhóm nguy cơ cao, phụ nữ cần khám lâm sàng định kỳ 6-12 tháng/lần. Người trẻ thuộc nhóm này được khuyến cáo bắt đầu sàng lọc từ 25 tuổi, mỗi năm một lần; có thể kết hợp chụp X-quang hoặc cộng hưởng từ (MRI) tuyến vú nếu có điều kiện và phù hợp với đánh giá chuyên môn.
Các chuyên gia cũng khuyến cáo phụ nữ không nên chủ quan khi chưa có triệu chứng. Nếu tự phát hiện bất thường ở tuyến vú, cần đến cơ sở y tế để được thăm khám, thay vì chờ bệnh tự khỏi hoặc trì hoãn vì tâm lý e ngại.
Hơn 80.000 phụ nữ được trao cơ hội tầm soát miễn phí
Tháng 10 hằng năm được nhiều quốc gia lựa chọn là Tháng nhận thức về ung thư vú, với sắc hồng là biểu tượng quen thuộc. Năm 2026, thông điệp được đưa ra là “Mỗi câu chuyện đều độc đáo, mỗi hành trình đều quan trọng”, nhấn mạnh sự thấu hiểu và hỗ trợ dành cho người bệnh trong suốt quá trình phát hiện, điều trị và phục hồi.
Từ năm 2020 đến năm 2025, chiến dịch “Chung tay vì người phụ nữ tôi yêu” đã tổ chức khám sàng lọc miễn phí cho gần 13.000 phụ nữ. Tính lũy kế, Quỹ Hỗ trợ bệnh nhân ung thư - Ngày mai tươi sáng đã trao cơ hội tầm soát miễn phí cho hơn 80.000 phụ nữ có nguy cơ cao.
Ngay sau lễ phát động chiến dịch năm 2026, diễn đàn bệnh nhân ung thư vú “Sống trọn hành trình” được tổ chức, tập trung vào những nhu cầu thiết thực của người bệnh trong quá trình điều trị và phục hồi.
