Từ ngày 1/7, Thông tư số 31 về truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa thuộc phạm vi quản lý của Bộ Công Thương chính thức có hiệu lực.
Theo đó, các mặt hàng thuộc nhóm rủi ro cao sẽ phải thực hiện truy xuất nguồn gốc trước khi lưu thông trên thị trường, đồng thời kết nối dữ liệu với hệ thống truy xuất nguồn gốc tập trung của Bộ Công Thương.
Danh mục hàng hóa rủi ro cao của Bộ Công Thương hiện tập trung chủ yếu vào hai nhóm lớn là tiền chất thuốc nổ phục vụ sản xuất vật liệu nổ công nghiệp và nhóm thực phẩm, đồ uống có ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng như nước giải khát, đồ uống có cồn, sữa dạng lỏng, sữa bột, sữa lên men, phomat, chất béo từ sữa và dầu thực vật. Đây là những mặt hàng được yêu cầu kiểm soát chặt chẽ về chất lượng, nguồn gốc và quy chuẩn kỹ thuật trong quá trình lưu thông trên thị trường.
Theo quy định, doanh nghiệp có thể lựa chọn khai báo trực tiếp trên Hệ thống truy xuất nguồn gốc hàng hóa của Bộ Công Thương hoặc sử dụng hệ thống truy xuất nguồn gốc nội bộ. Tuy nhiên, các hệ thống nội bộ phải bảo đảm khả năng kết nối, chia sẻ dữ liệu với hệ thống của Bộ thông qua giao diện API và đáp ứng các yêu cầu về bảo mật, toàn vẹn dữ liệu.
Đối với hàng hóa lưu thông trong nước, doanh nghiệp phải khai báo tối thiểu các thông tin như tên sản phẩm, xuất xứ, hình ảnh, đơn vị sản xuất hoặc kinh doanh, địa chỉ, số lô hoặc số sê-ri, hạn sử dụng (nếu có), cùng các tiêu chuẩn, quy chuẩn chất lượng áp dụng. Hàng hóa nhập khẩu phải bổ sung thông tin về đơn vị nhập khẩu và nhà phân phối chính thức tại Việt Nam (nếu có). Các thông tin này phải được cập nhật trước khi sản phẩm được đưa ra thị trường.
Thông tư cũng quy định người tiêu dùng được quyền tra cứu miễn phí các thông tin cơ bản về sản phẩm thông qua hệ thống truy xuất nguồn gốc của Bộ Công Thương, bao gồm tên hàng hóa, xuất xứ, hình ảnh, đơn vị sản xuất hoặc kinh doanh, địa chỉ, số lô, số sê-ri và hạn sử dụng. Trường hợp phát hiện thông tin không chính xác hoặc có dấu hiệu gian lận, người tiêu dùng có thể phản ánh tới Bộ Công Thương hoặc cơ quan có thẩm quyền.
Để phục vụ việc triển khai, Bộ Công Thương vận hành tập trung Hệ thống truy xuất nguồn gốc hàng hóa tại địa chỉ verigoods.vn. Hệ thống có chức năng tiếp nhận, lưu trữ, quản lý dữ liệu truy xuất nguồn gốc do doanh nghiệp cung cấp; đồng thời tạo lập mã định danh và mã truy xuất phục vụ tra cứu, xác thực thông tin sản phẩm.
Đáng chú ý, doanh nghiệp tham gia truy xuất nguồn gốc trên cơ sở tự nguyện sẽ được gắn dấu hiệu nhận diện "tích xanh" trên sản phẩm, bao bì, tài liệu giới thiệu và các nền tảng thương mại điện tử trong thời gian còn hiệu lực. Ngoài ra, các doanh nghiệp này còn được ưu tiên hỗ trợ kỹ thuật, hướng dẫn kết nối hệ thống và được xem xét tham gia các hoạt động truyền thông, quảng bá do Bộ Công Thương tổ chức.
Theo lộ trình, từ ngày 1/7, doanh nghiệp bắt đầu đăng ký tài khoản, nhận mã định danh sản phẩm và xác thực thông tin. Từ ngày 1/1/2027, các đối tượng thuộc diện bắt buộc phải thực hiện đầy đủ việc truy xuất nguồn gốc trước khi đưa hàng hóa ra lưu thông trên thị trường.
