Theo hãng tin Mehr, bản dự thảo gồm 14 điểm và vẫn đang chờ được các cơ quan chức năng có thẩm quyền của Iran xem xét và chính thức thông qua.
Mặc dù có một số điểm tương đồng với thông tin của Axios, đặc biệt liên quan đến tiến trình đàm phán hạt nhân, dự thảo do Iran công bố đưa ra những yêu cầu rộng hơn đáng kể về dỡ bỏ trừng phạt, giải phóng tài sản bị phong tỏa và tái thiết kinh tế.
Về thoả thuận ngừng bắn, Axios cho biết hai bên đang xem xét gia hạn lệnh ngừng bắn hiện tại thêm 60 ngày, bao gồm cả mặt trận Li-băng, trong thời gian đàm phán hạt nhân tiếp tục diễn ra. Tuy nhiên, dự thảo của Iran yêu cầu chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn mọi hoạt động quân sự trên tất cả các mặt trận, sau đó tiến hành 60 ngày đàm phán hướng tới một thỏa thuận hạt nhân cuối cùng.
Đối với eo biển Hormuz, Axios đề cập việc tuyến hàng hải chiến lược này sẽ được mở lại ngay lập tức và không thu phí. Trong khi đó, dự thảo của Tehran quy định việc khôi phục hoạt động hàng hải sẽ diễn ra trong vòng 30 ngày và phải có sự phối hợp với Iran.
Một trong những khác biệt lớn nhất nằm ở vấn đề trừng phạt kinh tế. Axios cho rằng việc nới lỏng các biện pháp trừng phạt của Mỹ sẽ phụ thuộc vào mức độ tuân thủ cam kết của Iran. Ngược lại, dự thảo do Mehr công bố yêu cầu đình chỉ các lệnh trừng phạt đối với dầu mỏ, hóa dầu và các sản phẩm liên quan của Iran, đồng thời cho phép Tehran tiếp cận đầy đủ các nguồn tài chính bị hạn chế.
Văn bản cũng kêu gọi dỡ bỏ toàn bộ các lệnh trừng phạt chính và thứ cấp của Mỹ, cũng như các biện pháp liên quan được áp đặt thông qua Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc và Hội đồng Thống đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA).
Liên quan đến tài sản bị phong tỏa, Axios đề cập khả năng Iran được tiếp cận một phần nguồn tiền bị đóng băng cho các mục đích nhân đạo thông qua cơ chế đang được thảo luận với Qatar. Trong khi đó, bản dự thảo do Mehr công bố yêu cầu giải ngân 24 tỷ USD tài sản bị phong tỏa trong thời gian đàm phán kéo dài 60 ngày, trong đó một nửa số tiền phải được chuyển giao trước khi các cuộc đàm phán cuối cùng bắt đầu.
Đáng chú ý, văn bản của Mehr còn đề cập chương trình tái thiết kinh tế với quy mô tối thiểu 300 tỷ USD do Mỹ và các đồng minh bảo trợ, nội dung không xuất hiện trong báo cáo của Axios.
Ngoài ra, dự thảo yêu cầu Washington cam kết tôn trọng chủ quyền Iran, không can thiệp vào công việc nội bộ, rút lực lượng quân sự khỏi các khu vực xung quanh Iran, không tăng cường hiện diện quân sự trong khu vực và không áp đặt thêm các lệnh trừng phạt mới trong thời gian đàm phán.
Về vấn đề hạt nhân, Axios đưa tin về một khuôn khổ để giải quyết vấn đề kho dự trữ uranium làm giàu của Iran và những giới hạn hạt nhân tiếp theo sẽ được quyết định dựa trên một thỏa thuận riêng rẽ sau đó. Bản dự thảo do Mehr công bố nêu rõ rằng Iran sẽ tái khẳng định cam kết của mình theo Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân, nhấn mạnh nước này không theo đuổi việc phát triển vũ khí hạt nhân.
Điểm khác biệt quan trọng nhất liên quan đến phạm vi của các cuộc đàm phán trong tương lai.
Theo bản dự thảo do Mehr công bố, thỏa thuận cuối cùng sẽ chỉ giới hạn ở vật liệu hạt nhân được làm giàu, các hoạt động làm giàu uranium, việc dỡ bỏ lệnh trừng phạt và chương trình tái thiết kinh tế của Iran. Thỏa thuận này loại trừ rõ ràng các cuộc thảo luận về chương trình tên lửa của Iran và việc hỗ trợ cho "lực lượng uỷ nhiệm".
Bản dự thảo cũng nêu rõ rằng bất kỳ thỏa thuận cuối cùng nào cũng sẽ được thông qua bằng nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc và một cơ chế giám sát sẽ được thiết lập để giám sát việc thực hiện - những điều khoản không được đề cập trong báo cáo của Axios.
Mehr lưu ý rằng, văn bản này vẫn cần được các cơ quan chức năng có thẩm quyền của Iran xem xét và phê duyệt trước khi được chính thức thông qua.
Diễn biến mới xuất hiện trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump tuyên bố một thỏa thuận nhằm chấm dứt cuộc đối đầu giữa Mỹ, Israel và Iran có thể được ký kết ngay trong cuối tuần này.
Trong khi đó, Iran khẳng định phần lớn nội dung của văn bản đã được hoàn thiện nhưng cáo buộc Washington liên tục thay đổi lập trường, làm ảnh hưởng đến tiến trình đàm phán.
