Sau cú ngã đau, tên lửa H3 đưa Nhật Bản trở lại cuộc đua không gian

TPO - Sáng nay, Nhật Bản phóng thành công tên lửa H3, đánh dấu việc nối lại hoạt động phóng dòng tên lửa chủ lực sau thất bại nghiêm trọng cách đây khoảng nửa năm.

ap26163077534440.jpg
Hình ảnh vụ phóng vệ tinh H3 ngày 12/6. (Ảnh: AP)

Đây là vụ phóng tên lửa chi phí thấp, với mục tiêu tăng cường khả năng cạnh tranh của Nhật Bản trên thị trường phóng vệ tinh toàn cầu.

Theo Cơ quan Vũ trụ Nhật Bản JAXA, tên lửa H3 số 6 được phóng từ Trung tâm vũ trụ Tanegashima ở tỉnh Kagoshima vào lúc 9 giờ 53 phút sáng. Tên lửa đạt quỹ đạo mục tiêu khoảng 16 phút sau đó.

Đây là chuyến bay đầu tiên của cấu hình “30” của H3 – phiên bản không sử dụng tên lửa đẩy chạy bằng nhiên liệu rắn. Tên lửa được trang bị 3 động cơ, dùng nhiên liệu lỏng LE-9 ở tầng đầu tiên, được kỳ vọng sẽ là mẫu có chi phí thấp nhất trong dòng tên lửa H3.

H3 là tên lửa thế hệ mới chủ lực của Nhật Bản, được JAXA và Tập đoàn công nghiệp nặng Mitsubishi chế tạo để thay thế tên lửa H-IIA.

Mục tiêu của chương trình H3 là tạo ra phương tiện phóng linh hoạt hơn và có chi phí thấp hơn, trong bối cảnh nhu cầu phóng vệ tinh trên toàn cầu đang gia tăng.

Khoảnh khắc vệ tinh H3 được phóng lên quỹ đạo. (Nguồn: JAXA)

Khác với một số lần phóng trước đây, tên lửa số 6 không mang theo vệ tinh hoạt động cỡ lớn mà chỉ mang theo vệ tinh mô phỏng VEP-5, để thu thập dữ liệu chuyến bay và kiểm chứng hiệu suất của tên lửa. Ngoài ra, tên lửa còn mang theo 6 vệ tinh cỡ nhỏ, do các trường đại học và tổ chức khác phát triển.

Hai trong số các vệ tinh này đã được tách thành công. Nếu 4 vệ tinh còn lại cũng được đưa vào quỹ đạo như kế hoạch, sứ mệnh sẽ được coi là thành công hoàn toàn.

Vụ phóng ban đầu được lên lịch vào ngày 10/6, nhưng phải hoãn lại do thời tiết xấu.

Sứ mệnh lần này được theo dõi sát sao sau khi chuyến phóng H3 vào tháng 12/2025 thất bại, khi mang theo vệ tinh dẫn đường Michibiki số 5.

Vệ tinh dẫn đường Michibiki số 5 là một phần của hệ thống định vị vệ tinh của Nhật Bản, tương tự GPS. Trong vụ phóng đó, động cơ tầng 2 của tên lửa ngừng hoạt động sớm hơn dự kiến, khiến vệ tinh không thể đạt tới quỹ đạo mong muốn.

Thất bại đó khiến Nhật Bản rơi vào tình thế khó khăn, khi không còn phương tiện đáng tin cậy để đưa vật thể vào không gian.

Thành công của vụ phóng ngày 12/6 được xem là màn trở lại quan trọng của Nhật Bản trong nỗ lực khôi phục niềm tin vào dòng H3, đồng thời chứng minh rằng tên lửa này có thể hỗ trợ nhiều loại nhiệm vụ khác nhau, từ đó hồi sinh chương trình phát triển không gian của nước này.

JAXA và Mitsubishi lên kế hoạch cho lịch phóng dày đặc trong năm 2026, dự kiến sẽ mang theo vệ tinh Michibiki số 7, tàu vận tải không gian HTV-X, tàu thăm dò Martian Moons eXploration nghiên cứu các mặt trăng của sao Hỏa, vệ tinh giám sát hoạt động không gian, vệ tinh thu thập thông tin tình báo và vệ tinh thử nghiệm số 9.